آن‌چه از «هری پاتر» نمی‌دانستید

برترين ها/ «جي.کي. رولينگ» دنياي «هري پاتر» را آن‌قدر گسترده و پيچيده خلق کرده که بعد از گذشت ۲۰ سال و انتشار چندين کتاب و فيلم دنباله‌دار، هنوز هم رازهاي ناگفته‌اي درباره اين پسرک جادوگر وجود دارد. هواداران «هري پاتر» امسال ۲۰ سالگي مجموعه رمان محبوب‌شان را جشن گرفتند. «دنيل ردکليف» بازيگر نقش «هري» هم روز يکشنبه (۲۳ جولاي) ۲۸ ساله شد، شايد بهانه‌اي بهتر از اين براي پرداختن به اين رمان‌ها و فيلم‌هاي اقتباسي آن‌ها وجود نداشته باشد. آن‌چه از «هري پاتر» نمي‌دانستيد  سال ۲۰۰۷ آخرين قسمت از هفت‌گانه پرفروش «هري پاتر» به بازار آمد اما طي ۱۰ سال گذشته، «رولينگ» هر بار بخش جديدي را به اين پازل اضافه و خوانندگان را هيجان‌زده مي‌کند. اين نويسنده مشهور و ثروتمند انگليسي چند سال پيش وب‌سايتي به نام «پاترمور» راه‌اندازي کرد که مي‌توان آن را دايرة‌المعارف اطلاعات جزئي درباره اين رمان‌ها دانست. در اين گزارش به پشت‌صحنه اين مجموعه پرطرفدار مي‌پردازيم، جزيياتي ناگفته از نحوه نوشته شدن داستان‌هاي «هري پاتر» و ساخته شدن فيلم‌هاي سينمايي آن. ثروت «هري پاتر» از کجا آمده بود؟ وقتي «هري» ‌متوجه مي‌شود مي‌تواند وارد مدرسه جادوگري شود، اولين کاري که مي‌کند مراجعه به بانک جادوگري «گرينگات» ‌است. او در صندوق اماناتش تلي از شمش و سکه‌هاي طلا مي‌بيند. «هري» واقعا ثروتمند است، حتي بيشتر از اکثر دوستانش در «هاگوارتز»، اما چطور؟ اين را کتاب «هري پاتر و سنگ جادو» توضيح نمي‌دهد. اما «رولينگ» بعدها در وب‌سايت «پاترمور» به اين مسأله مي‌پردازد؛ جريان از اين قرار است که يکي از اجداد «هري» داروسازي مبدع بود. او که در قرن دوازدهم زندگي مي‌کرد، از اين راه پول زيادي کسب مي‌کند و آن‌ها را براي نسل‌هاي بعدي‌اش باقي مي‌گذارد. سال‌ها بعد «فليمونت پاتر»‌ ـ پدربزرگ «هري» ـ با ارثيه‌اي که از خود به جاي مي‌گذارد، اين ثروت را چهاربرابر مي‌کند. يکي از شخصيت‌هاي داستان «هري پاتر» واقعي است در مجموعه رمان‌هاي «رولينگ»، «نيکلاس فلامل» کيمياگري است که سنگ جادو را خلق مي‌کند؛ سنگي که در جلد اول به آن اشاره شده و باعث جاودانگي انسان مي‌شود. اما در واقعيت، «فلامل» محقق و کتاب‌فروشي فرانسوي بود که در قرن ۱۴ و اوايل قرن ۱۵ زندگي مي‌کرد. بعد از مرگ «فلامل» ‌از او به عنوان فردي ياد مي‌شد که مخفيانه کيمياگري مي‌کرده و به راز جاودانگي دست پيدا کرده است. «رولينگ» ‌اين موضوع را در «پاترمور» ‌شرح داده است. راز پرواز کردن کتاب‌هاي کتابخانه «هاگوارتز» در مجموعه فيلم‌هاي اقتباسي «هري پاتر» به‌ويژه «هري پاتر و شاهزاده دورگه»، صحنه‌هايي ديده مي‌شود که در آن کتاب‌ها پرواز مي‌کنند و خودشان سر جاي اصلي‌شان برمي‌گردند. اين صحنه با کمک گرفتن از تکنيک دستکش‌هاي سبزرنگ گرفته شده؛ يعني افراد با به دست کردن اين دستکش‌ها، کتاب‌ها را جابه‌جا مي‌کنند. درست همان‌طور که پرده سبزرنگ در برخي صحنه‌هاي تخيلي عمل مي‌کند، اين دستکش‌ها هم پس از فيلمبرداري از صحنه حذف مي‌شود و اين‌طور به نظر مي‌رسد که کتاب‌ها خود به خود در حال حرکت و پرواز هستند. دو «هري پاتر» ‌در داستان داريم اين مسأله به سفر زمان مربوط نمي‌شود، بلکه پدر پدربزرگ شخصيت اصلي داستان‌هاي «رولينگ» هم «هري پاتر» نام داشت. اين جادوگر در قرن ۱۹ و اوايل ۲۰ زندگي مي‌کرد. اما در کتاب‌هاي اصلي «هري پاتر» به جد بزرگ «هري» اشاره‌اي نمي‌شود، ‌بلکه او در رمان‌هاي «هيولاهاي خارق‌العاده و زيستگاه آن‌ها» که قسمت اول آن‌ها اولين‌بار در سال ۲۰۰۱ با نام نويسنده‌اي خيالي روانه بازار شد، موجوديت پيدا کرد. يک شخصيت مخفي لابه‌لاي روزنامه‌هاي ساختگي در رمان‌هاي «هري پاتر» گه‌گاه، روزنامه‌اي ساختگي به نام «ديلي پرافِت» در دست شخصيت‌ها ديده مي‌شود. اين روزنامه به اخبار جادوگران در انگلستان و آمريکا مي‌پردازد اما شايد کمتر کسي متوجه تبهکاري به نام «جادوگر کينگر» شد که در روزنامه‌ها نامش برده مي‌شد. او يکي از اوباشي بود که طي چندين دهه انواع جرم و جنايت‌ها را مرتکب شده. «ميرافورا مينا» از کمپاني «ميناليما» طراح پروژه «هري پاتر» بود که چنين شخصيتي را طراحي کرد. او درباره اين طرح به «اينسايدر» ‌گفت: الان ما مي‌دانيم که اين جزييات ديده مي‌شوند. در گذشته نمي‌دانستيم هواداران چقدر صحنه‌ها را موشکافي مي‌کنند. وجود يک کارخانه توليد عطر در پشت صحنه «هيولاها» يکي ديگر از ايده‌هاي ابداعي طراحان «ميناليما»، کمپاني توليد عطري به نام «ديواين مجيک» است که اولين‌بار نامش در فيلم «هري پاتر و شاهزاده دورگه» ديده مي‌شود؛ در يکي از صحنه‌هاي ابتدايي اين رمان وقتي «هري پاتر» با «دامبلدور» ديدار مي‌کند، پوستر تبليغاتي اين شرکت پشت سر «دامبلدور» به چشم مي‌خورد. در کتاب «هيولاهاي خارق‌العاده و زيستگاه آن‌ها» هم پوستري براي تبليغ همان برند ديده مي‌شود. رخدادهاي اين کتاب بيش از نيم قرن زودتر از داستان‌هاي هفت‌گانه «هري پاتر» ‌اتفاق مي‌افتند. شغل قبلي «دامبلدور» چه بود؟ «دامبلدور» شخصيتي آکادميک، مدير مدرسه جادوگري «هاگوارتز»‌ و يک جادوگر نابغه است. او بيشتر براي شکست دادن جادوگر سياه «گريندل‌والد» در سال ۱۹۴۵، کشف ۱۲ کاربرد خون اژدها و فعاليت‌هايش در زمينه کيمياگري شهرت دارد. بنابراين روشن است که او تنها مدير مدرسه جادوگري نيست و در کار تدريس هم تبحر دارد. در واقع «لرد ولدمورت» زماني وارد «هاگوارتز» مي‌شود که «دامبلدور» در آن‌جا واحد تغيير شکل تدريس مي‌کرده. پس از انتشار رمان‌هاي «هيولاهاي خارق‌العاده» همچنين مشخص شد او معلم «نيوت اسکمندر» هم بوده و با او ارتباط خوبي داشته است. در يکي نسخه‌هاي نشريه «تغيير شکل امروز»، نام «دامبلدور» به عنوان يکي از فعالان اين رشته ديده مي‌شود. «جود لاو» در فيلم‌هاي «هيولاهاي خارق‌العاده» نقش دوران جواني پرفسور «دامبلدور» را بازي مي‌کند. «کالين فرل» پيش از قبول نقش، رمان‌هاي «هري پاتر» را نخوانده بود «کالين فرل» پيش از اين‌که نقشي را در فيلم‌هاي «هيولاهاي خارق‌العاده» قبول کند، حتي يک صفحه از رمان‌هاي «رولينگ» را هم نخوانده بود. با اين حال او در مصاحبه با يک مجله گفت که از طرفداران فيلم‌هاي اقتباسي «هري پاتر» ‌بوده است. «فرل» در «هيولاها» نقش «پرسيوال گريوز» ‌را بازي مي‌کند. ريشه بسياري از طلسم‌ها از زبان لاتين مي‌آيد وقتي «رولينگ» ‌مي‌خواست درباره طلسم‌هاي جادويي بنويسد، تحقيقات مفصلي درباره زبان‌ها و اسطوره‌هاي کلاسيک در دانشگاه «اکستر» انجام داد. بسياري از اين طلسم‌ها در زبان لاتين ريشه دارند. براي مثال «Accio» هم‌آوا با کلمه «Accerso» است و به معني «فراخواندن يا گرفتن». پيش‌داستاني که به سرقت رفت «جي.کي. رولينگ» سال ۲۰۰۸ داستان کوتاهي ۸۰۰ کلمه‌اي درباره «جيمز» و «سيريوس پاتر» نوشت. او دست‌نوشته اين داستان را به حراج گذاشت، اما در آوريل ۲۰۱۷ اين اثر به سرقت رفت و تاکنون هم پيدا نشده است. معني اسم «آلبوس پرسيوال وولفريک برايان دامبلدور» «رولينگ» به خاطر انتخاب نام‌هاي به‌يادماندني و جادويي براي شخصيت‌هاي داستانش شهرت دارد. او خيلي روي انتخاب اين اسم‌ها فکر مي‌کند. بسياري از اين نام‌ها، معناي عميق و مرتبطي با شخصيت آن فرد دارند. «دامبلدور» به عنوان فردي که اسمي طولاني دارد، يکي از اين نمونه‌هاست: «آلبوس» در لاتين به معناي سفيد است که مي‌تواند به ريش سفيد اين شخصيت اشاره داشته باشد. «پرسيوال» يکي از شواليه‌هاي ميزگرد «شاه آرتور» است که به دنبال جام گمشده رفت. «وولفريک» مي‌تواند اشاره‌اي باشد به «وولفريک» از هازلبري که چهره‌اي قرن دوازدهمي بود و به انجام کارهاي جادويي شهرت داشت. «برايان» هم که تصور مي‌شود در زبان سلتيک کهن ريشه داشته باشد، به معني نجيب است. «دامبلدور» يکي از نام‌هايي است که «رولينگ» علنا درباره‌اش توضيحاتي داده. اين نام در زبان انگليسي کهن به معناي زنبور عسل درشت است. نويسنده رمان‌هاي «هري پاتر» در مصاحبه‌اي که سال ۱۹۹۹ انجام داد، درباره اين موضوع گفت: چون «آلبوس دامبلدور» خيلي به موسيقي علاقه دارد، هميشه او را در حال زمزمه کردن با خودش تصور مي‌کنم. بعضي از غذاها در فيلم واقعي بودند يکي از بخش‌هاي جذاب فيلم‌هاي «هري پاتر»، ضيافت‌هاي رنگارنگ در تالار بزرگ «هاگوارتز» بود. پاي «شپرد»، پودينگ «يورکشاير» و آب کدوتنبل در تمام وعده‌هاي غذايي سرو مي‌شدند. در جريان ضيافت بزرگي که در «هري پاتر و جام آتش» برگزار شد، بسياري از غذاها براي طبيعي‌تر جلوه کردن پخته شدند. اما در کل، بسياري از اين غذاها خوردني نبودند و با رزين ساخته شده بودند. محتواي عجيب بطري‌هاي کلاس «اسنيپ» طراح صحنه فيلم‌هاي «هري پاتر» براي تهيه محتويات بطري‌هاي شيشه‌اي که در کلاس معجون‌سازي «اسنيپ» ديده مي‌شود، اشياي بي‌مصرفي همچون مو، استخوان‌ و اعضاي به‌دردنخور حيوانات سلاخي‌شده را از قصابي محل تهيه کرده بود. فضاي اين کلاس در طول فيلمبرداري قسمت‌هاي مختلف «هري پاتر» بزرگتر شد تا بطري‌هاي بيشتري در آن جا داده شود. داستان حيوانات دست‌آموز جادوگرها نقش «هدويگ» جغد «هري» را چهار جغد مختلف بازي کردند. به جاي «اسکابرز» حيوان خانگي «رون» هم ۱۲ موش در فيلم بازي کردند. گربه «هرميون» هم که «کروکشانکس» نام داشت، چهار بار عوض شد. به جاي سگ «هاگريد» که نامش «فانگ» بود هم ۹ سگ در اين فيلم ظاهر شدند. پرتره متحرک تهيه‌کننده‌ها در مدرسه «هاگوارتز» يکي از ويژگي‌هاي منحصربه‌فرد «هاگوارتز»، نقاشي‌هاي متحرکي بود که روي ديوارها نصب شده بود. بعضي از آن‌ها در داستان اهميت ويژه‌اي داشتند، مثلا «بانوي چاق» در «هري پاتر و زنداني آزکابان». «داون فرنچ» کمدين در اين پرتره ديده مي‌شود. اما بقيه نقاشي‌ها در اصل پرتره‌هايي هستند از تهيه‌کنندگان فيلم‌هاي «هري پاتر» که دوست داشتند تصويرشان به نحوي در اين پروژه ماندگار شوند. ۱۵۰۰۰ گوي شيشه‌اي که استفاده نشد! براي فيلمبرداري صحنه پيشگويي کتاب «هري پاتر و محفل ققنوس» ‌۱۵ هزار گوي شيشه‌اي توليد شد، اما هيچ‌ يک از آن‌ها جلو دوربين استفاده نشد. تهيه‌کننده‌ها در نهايت تصميم گرفتند اين گوي‌ها را به صورت ديجيتالي بازآفريني کنند. شش ماه زمان براي طراحي مغازه «ويزلي‌ها» طراحان صحنه فيلم‌هاي «هري پاتر» براي پر کردن مغازه شوخي برادران دوقلوي «رون» شش ماه وقت صرف کردند. اين مغازه ابزار جادوگري در يکي از صحنه‌هاي ابتدايي «هري پاتر و شاهزاده دورگه» نشان داده مي‌شود. در اين مغازه همه چيز از کلاه‌هاي ضدجاذبه تا کيک‌هاي پرنده پيدا مي‌شود. اين فروشگاه نتيجه تخيلات و سختکوشي‌هاي «جورج» و «فرد ويزلي» برادرهاي «رون» است که در فيلم با تلاش طراحان صحنه، رنگ واقعيت به خود گرفته است. کمپاني «ميناليما» براي هر يک از اجناس برچسب و جعبه مخصوص درست کرد. چون تمام اشياي درون اين مغازه، داستاني پشتش داشت و بايد همان‌طور که در کتاب توصيف شده بود، واقعي نشان داده مي‌شد. «مينا» در مصاحبه‌اي در اين‌باره به خبرنگار «اينسايدر» گفت: واقعا مثل يک رويا بود که شش ماه روي طراحي يک عالم بسته‌بندي عجيب و ديوانه‌وار کار کني. با کانال تلگرامي «آخرين خبر» همراه شويد