فارس/ منتقد سينماي ايران گفت: بهترين نماينده سينماي ايران در اسکار «به وقت شام» خواهد بود.
يکصدوبيستوهفتمين برنامه سينما روايت که هشتمين قسمت از فصل جديد اين برنامه نيز بود، به نقد و بررسي فيلم سينمايي «به وقت شام» از توليدات سازمان هنري رسانهاي اوج اختصاص داشت. در اين برنامه علاوه بر محمد خزاعي تهيهکننده اين اثر، محمدتقي فهيم منتقد سينما، محمد شلتوکي پژوهشگر حوزه دفاعي و محمدمهدي شيخصراف به عنوان مجري – کارشناس حضور داشتند.
«به وقت شام» بهترين گزينه براي نمايندگي سينماي ملي ايران در اسکار
محمدتقي فهيم منتقد سينما در ابتداي اين نشست با اشاره به موضوع ذائقهسازي در سينماي ايران گفت: متأسفانه در طي اين سال آنقدر فيلمهاي اجتماعي بدون قهرمان و قصههاي جذاب در سينماي ايران توليد شده است که به نوعي ذائقه مخاطبان را تغيير داده است و وقتي مخاطبان با فيلمي همچون به وقت شام که به معني واقعي کلمه «سينما» است، روبهرو ميشود، شگفتزده ميشود.
فهيم در ادامه صبحتهاي خود به بحث انتخاب نماينده سينماي ايران در اسکار اشاره کرد و گفت: به نظرم امسال يک چالش جدي در بحث انتخاب نماينده سينماي ايران براي حضور در اسکار هست. من يکي از منتقدين ترکيب هيئت انتخاب نماينده سينماي ايران هستم که در طي اين سالها معمولاً به سراغ گزينههايي رفته که بيشتر به سينماي شکست خورده اروپاي شرقي شبيه است تا سينماي قهرمانپروري که بايد مطلوب سينماي ايران باشد.
وي افزود: من فکر ميکنم امسال اگر هيئت انتخاب کمي از محافظهکاري فاصله بگيرد و وارد يک حيطه ديگر از انتخاب فيلم براي اسکار بشود، به نظرم ميآيد «به وقت شام» ميتواند به عنوان نماينده سينماي ايران براي اسکار انتخاب شود. اميدوارم اين هيئت امسال در انتخاب خود کمي هم به سينماي ملي ايران فکر کند، نه به مسائل سياسي و دغدغههاي فردي تا در انتخاب خود به اين فيلم مهربانانهتر نگاه کند.
سينماي ايران جسارت انتخاب «به وقت شام» را ندارد!
در ادامه اين نشست محمد خزاعي تهيهکننده فيلم سينمايي «به وقت شام» در سخناني با اشاره به صحبتهاي فهيم در ارتباط با انتخاب «به وقت شام» براي نمايندگي سينماي ايران در اسکار اظهار کرد: با همه احترامي که براي اعضاي هيئت نماينده سينماي ايران در اسکار قائل هستم، به نظرم سينماي ايران چنين جسارتي ندارد که بخواهد فيلم «به وقت شام» را به عنوان نماينده خود انتخاب کند.
وي افزود: اين حرف را از آن جهت ميگويم که شما اگر به نمايندههاي چند سال اخير سينماي ايران نگاه کنيد، کمتر ميبينيد ما به سراغ مضاميني رفته باشيم که ايدئولوژيک باشند و دغدغههاي ملي داشته باشند بلکه بيشتر فيلمهاي اجتماعي براي اين انتخاب مورد توجه قرار گرفته است.
شگفتزدگي مخاطب سوري و عراقي از مواجهه با فيلم حاتميکيا
خزاعي همچنين با اشاره به اکرانهاي اخير فيلم «به وقت شام» در سينماهاي سوريه و عراق گفت: اکران اين فيلم در سينماهاي کشورهاي عراق و سوريه و برخي از شهرهاي آنها که سينما نداشتند، با استقبال بالاي مردم اين دو کشور روبرو شد و بسياري از آنها با ديدن اين فيلم شگفت زده شده بودند و بسياري از خانوادههاي شهدا در اين دو کشور به اين موضوع اذعان ميکردند که «به وقت شام» کاملترين فيلمي است که تا به حال در ارتباط با اين موضوع توليد شده است.
خزاعي با بيان اينکه فيلم «به وقت شام» از سه جهت در سينماي ايران حائز اهميت است، اظهار کرد: اولين موضوع بحث نگاه سينماي ايران به مسائل منطقه است که پيش از اين از آن غفلت شده بود در حالي که ما چند سال است که خواسته يا نخواسته درگير اين جنگ هستيم. شايد حتي تعداد توليدات سينمايي برخي از کشورهاي اروپايي در ارتباط با موضوع داعش از ما بيشتر باشد، البته آنها از زاويه نگاه خودشان به بهرهبرداري از اين موضوع ميپردازند.
سختيهاي ساخت «به وقت شام»
وي افزود: در کنار نگاه استراتژيک اين فيلم، بحث پروداکشن آن نيز اهميت دارد. در شرايطي که آثار سينماي ايران بيشتر محدود به فيلمهاي آپارتماني شده است، توليد چنين فيلمهايي سختيهاي زيادي دارد. عليرغم آن که خيليها تصور ميکنند براي اين فيلم آقاي حاتميکيا همه امکانات فراهم بوده؛ اما اصلاً شرايط به اين شکل نبود. براي مثال اگر ارتش پاي کار اين فيلم نميآمد شايد ما با امکانات سپاه نميتوانستيم اين فيلم را تمام کنيم.
خزاعي خاطرنشان کرد: بحث ديگر ارتقاي استانداردهاي سينماي ايران با «به وقت شام» است. ساخت اين فيلم نشان داد که در سينماي ايران قابليت ساخت فيلمهاي با استاندارد بالا جهت نمايش در سينماي ساير کشورها وجود دارد.
سوژهاي که اولين بار با «به وقت شام» مورد توجه قرار گرفت
محمد شلتوکي کارشناس مسائل دفاعي نيز در سخناني با اشاره به اهميت سوژه فيلم «به وقت شام» گفت: به نظرم اين فيلم بيشتر از آن جهت حائز اهميت است که به موضوعي پرداخت که در طي چند سالي که مسئله داعش به وجود آمد، کمتر به آن توجه شد و آن هم بحث پشتيباني هوايي نيروهاي مدافع حرم بود. چرا که ساير مسائل مربوط به مدافعان حرم بيشتر در جامعه مورد بحث قرار گرفته ولي بحث ايجاد پل هوايي ميان تهران و دمشق آن هم در شرايط حساس و ويژه جنگي کشور سوريه مسئله مهمي است که در اين فيلم براي اولين بار به آن پرداخته شده است.
وي افزود: پرداختن به اين موضوع در فيلم «به وقت شام» توانست بخشي از اين شرايط سخت و ويژه را براي مردم به تصوير بکشد. واقعا اين شجاعت و جسارت خلبانهاي ايراني بود که توانستند اين کار را بدون وقفه در اين سالها ادامه بدهند و به جرئت ميتوان بگويم حتي يک شب هم نبود که چنين پروازهايي از جانب خلبانهاي ايراني در اين مناطق جنگزده اتفاق نيفتد.
دقت ويژه سازندگان به وقت شام در توجه به مسائل تخصصي پرواز هواپيماها
شلتوکي با اشاره به تاثير مثبت حضور مشاوران متخصص در حوزه بحثهاي مربوط به پرواز هواپيماها در کنار سازندگان به وقت شام، اظهار کرد: اين اثر اولين فيلمي بود که چه در حوزه آثار داستاني و چه در حوزه آثار مستند، بحثهاي فني و تخصصي مربوط به پرواز هواپيماها را به شکل دقيق و موبهمو رعايت کرده بود و به نظرم تيم مشاوران خوبي در اين حوزه در کنار تيم توليد اثر حضور داشته است که باعث ارتقاي کيفي اثر شده است.
وي ادامه داد: براي نمونه با توجه به اينکه بخش عمدهاي از فيلم در ايران ضبط شده است، من در مورد فرودگاهي که هواپيما در آن فرود ميآمد دقت کردم که الماني از فرودگاههاي ايران نداشته باشد و متوجه شدم که دوستان با انتخاب فرودگاه شيراز که به لحاظ شرايط شباهت بسيار بالايي به فرودگاه دمشق دارد، توانستهاند اين فضا را به خوبي بازسازي کنند.
تک سکانسهاي شاهکار سينماي حاتميکيا در «به وقت شام» تبديل به يک فيلم کامل شده است
در ادامه اين نشست محمدتقي فهيم در سخناني اظهار کرد: «به وقت شام» کارنامه ابراهيم حاتميکيا را تقويت ميکند و تبحر حاتميکيا در خلق درامي که در آن شاهد کنار هم قرار گرفتن افرادي با نگرشهاي مختلف هستيم را در اين اثر نيز ميبريم. قصه گفتن در سينما سختترين کار است، کاري که حاتميکيا در اين فيلم توانسته به خوبي و با حفظ المانهاي سينمايي اثر از عهده آن برآيد.
وي افزود: درواقع بخش بزرگي از ديپلماسي ايران در ماجراي سوريه به شکل نمادين در اين فيلم به صورت تصويري درآمده است. عظمت حضور ايران در منطقه، شجاعت، مقاومت، مبارزه، شهادت و همه اين مسائلي که در طي اين سالها در رسانهها ميديديم در اين فيلم تبديل به يک نمايش جذاب و مهيج شده است.
فهيم خاطرنشان کرد: تک سکانسهاي شاهکار سينماي حاتميکيا در «به وقت شام» تبديل به يک فيلم کامل ميشود. سکانسهايي مثل رقص گلوله در «آژانس شيشهاي»، سقوط هليکوپتر در «چ»، تونل در «باديگارد» شاهکارهايي هستند که حاتميکيا پس از تجربه آنها حالا در «به وقت شام» توانسته به حد اعلاي سينماي خود برسد به شکلي که ميتوان گفت «به وقت شام» تبديل به يک شگفتي براي مخاطب شده است.
انتخاب بازيگر پاشنه آشيل «به وقت شام»
فهيم همچنين با اشاره به برخي از نقاط ضعف اين فيلم گفت: به نظر من بزرگترين مشکل «به وقت شام» در انتخاب بازيگران آن است. درواقع کاراکترها مشکل زيادي ندارند؛ اما بازيگران آن تبديل به پاشنه آشيل فيلم به وقت شام شده است. بازيگرها نتوانستند کاراکترها را جان ببخشند. به ويژه هادي حجازيفر که براي نقشش اصلا مناسب نبوده است.
نکات مثبت به وقت شام از نگاه مقام معظم رهبري
خزاعي تهيهکننده به وقت شام در ادامه اين نشست به خاطره حضور عوامل اين فيلم در ديداري با مقام معظم رهبري اشاره و گفت: ما وقتي خدمت ايشان رسيده بوديم، سه نکته را در ارتباط با فيلم فرمودند که جالب بود. ايشان فرمودند مگر انتظار ما از يک فيلم غير از اين است که داستان داشته باشد و از ساختاري خوبي برخوردار باشد و در عين حال مضمون خوبي را منتقل کند؟ و فرمودند که همه اين نکات در اين فيلم وجود دارد.
خزاعي افزود: به وقت شام به موضوعي پرداخته که شايد گروهي از مخاطبان آن را دوست نداشته باشند ولي واقعيت آن است که اين فيلم به دنبال نمايش نگاه انساندوستانه مردم ايران به مردم ساير کشورها از جمله سوريه است. البته اين فيلم در لايه زيرين خود به تحليل جامعه سوريه و جريانات مختلف اجتماعي و سياسي اين کشور پرداخته است.
بر اساس اين گزارش، با توجه به فرارسيدن ايام عزاداري سرور و سالار شهيدان حضرت اباعبدالله الحسين(ع)، جلسه بعدي «سينما روايت» بعد از دهه اول ماه محرم و در روز يکم مهر برگزار ميشود.
بازار