راویان‌ جوان‌ جنوب‌ شهر؛ از «ابد و یک روز» تا «شنای پروانه»

خراسان/ محمد کارت پس از سعيد روستايي و هومن سيدي با «شناي پروانه» روايت تازه‌اي از فرهنگ زندگي در جنوب شهر دارد. از سال 94 که فيلم «ابد و يک روز» ساخته شد، تا امسال که فيلم «شناي پروانه» در جشنواره فجر به نمايش درآمد، سينماي ايران هر يک سال در ميان، يک فيلم خوب و مهم در زمينه به تصوير کشيدن جنوب شهر داشته است. سعيد روستايي، هومن سيدي و محمد کارت سه فيلم سازي بوده‌اند که با ساخت اين فيلم‌ها توانايي خود را در روايت قصه‌اي در جنوب شهر به منتقدان و تماشاگران نشان داده‌اند. به ويژه محمد کارت و سعيد روستايي که با ساخت چنين فيلم‌هاي سختي در اولين تجربه کارگرداني خود، نويد ظهور فيلم سازان جوان و توانمندي را در سينماي ايران داده‌اند. سعيد روستايي ابد و يک روز فيلم «ابد و يک روز» قصه يا ايده نابي ندارد که تا به حال در آثار معروف به اجتماعي نديده باشيم. سعيد روستايي در اين فيلم با روايت قصه يک خانواده که جزو قشر ضعيف جامعه هستند، در خانه‌اي قديمي در يکي از محلات جنوب شهر زندگي مي‌کنند و همزمان اعتياد يکي از پسران خانواده هم شرايط آن‌ها را سخت‌تر کرده، مخاطب را با قصه آن خانواده آشنا مي‌کند، اما اين نوع پرداخت سعيد روستايي و روايت داستان است که «ابد و يک روز» را از آثار مشابه جدا مي‌کند. او در اين فيلم با شخصيت‌پردازي دقيق کاراکترهايش و فضاسازي درست و ملموس از وضعيت زندگي در جنوب شهر، مخاطب را به خوبي تحت‌تأثير داستان قرار مي‌دهد. در روايت سعيد روستايي از زندگي در جنوب شهر در اين فيلم، نقش اعتياد بسيار پررنگ و موثر است و کل داستان با محوريت خانواده اصلي، به نوعي زير سايه آن روايت مي‌شود. هومن سيدي مغزهاي کوچک زنگ‌زده هومن سيدي در فيلم «مغزهاي کوچک زنگ‌زده» روايت متفاوتي از زندگي در حلبي‌آبادهاي جنوب شهر دارد. او هم با تمرکز اصلي قصه روي اعتياد، داستان «چوپان» و گوسفندهايش را به تصوير مي‌کشد. چوپان که در واقع شخصيت «شهروز» با بازي فرهاد اصلاني است، آشپزخانه توليد مواد مخدر و براي خودش تشکيلات مافيايي دارد. در اين فيلم هم مانند «ابد و يک روز» خانواده نقش مهمي در داستان دارد، اما فضاي اين فيلم با آن بسيار متفاوت است. شمايل پدرخوانده‌گونه «شکور» و تشکيلاتش، صحنه‌هاي اکشن فيلم و اسلحه، همگي مخاطب را بيشتر به ياد فيلم‌هاي هاليوودي مي‌اندازد. سيدي هم نمايش جذاب، واقعي و عرياني از خشونت و سبک زندگي بعضي از آدم‌ها در حلبي‌آبادها دارد و او نيز مانند محمد کارت و البته به سبک خاص خودش اهميت مسائل ناموسي در جنوب شهر را نشان مي‌دهد. محمد کارت شناي پروانه در فيلم «شناي پروانه» مانند «ابد و يک روز» و «مغزها...»، مواد مخدر نقش اصلي را در قصه دارد. محمد کارت در «شناي پروانه» در کنار اين مسئله، نمايش بسيار دقيقي از فرهنگ زندگي اراذل و اوباش در جنوب شهر دارد. او با استفاده از کاراکترهاي فيلم گرفته تا ادبيات، تفريح و سبک زندگي‌شان، مخاطب را کاملاً با فرهنگ خاص آنان آشنا مي‌کند. اين فيلم نخستين مواجهه جدي مخاطب سينماي ايران با سبک زندگي اوباش است. برخلاف «مغزها...» که گاهي آثار هاليوود را در ذهن تداعي مي‌کند، «شناي پروانه» کاملا ايراني است و به همين دليل فضاي فيلم براي مخاطب، حتي اگر مشابه اين صحنه‌ها را از نزديک نديده باشد، کاملا قابل باور است. محمد کارت استفاده بسيار خوبي از اهميت مسئله ناموسي نزد اين گروه از جامعه کرده است و او هم مانند هومن سيدي به اين موضوع توجه خاصي دارد. مائده کاشيان #باهم_شکستش_مي‌دهيم ما را در کانال «آخرين خبر» دنبال کنيد