جام جم/ مجيد يراق بافان يکي از مجريان برنامه هاي معارفي است که سال هاست در اين زمينه فعاليت مي کند. وي از محرم سال گذشته اجراي «اين شب ها» را نيز به عهده دارد که در اين باره به نکات مهمي اشاره کرد:

با توجه به اين که سال هاي بسياري است که اجراي برنامه هاي معارفي را به عهده داريد، فکر مي کنيد ويژگي اجراي چنين برنامه هايي چيست که بتواند با نسل جوان هم ارتباط برقرار کند؟
اساسا مجري در هر ژانري که بخواهد اجرا کند، بايد ويژگي هاي مشترکي داشته باشد. از جمله آشنايي با ارتباطات و اصول و مباني آن چه ارتباطات کلامي و چه ارتباطات غيرکلامي که همان زبان بدن است. به نحوي که نه کم باشد و نه زياد. چون گاهي مواقع مي بينيم بعضي از مجري ها متاسفانه براي اين که در استفاده از زبان بدن عقب نمانند، به صورت غلو شده استفاده مي کنند. ويژگي ديگر مخاطب شناسي مجري است. يعني در بعد روان شناسي مخاطب و حتي در حوزه جامعه شناسي بايد از حداقل هايي بهره مند باشد. نکته سوم تسلط بر ادبيات و استخدام واژگان درست و بجاست. توجه به پوشش و آشنايي به برقراري ارتباط از طريق دوربين يعني شناخت دوربين و فضاي استوديو و شناخت قاب تصوير و تلويزيوني و آشنايي با مسائل روز در همه حوزه ها همگي از ويژگي هاي مشترک مجريان است.

در کنار مواردي که عنوان کرديد، مجريان معارفي چه ويژگي هايي بايد داشته باشند؟
وقتي به صورت تخصصي وارد هر ژانري مي شويم، نياز است که علاوه بر اين ويژگي ها و مولفه هاي عمومي، مجري توانمندي هاي تخصصي هم داشته باشد. ازجمله در حوزه معارف که آشنايي قابل توجهي با زبان عربي براي تلفظ صحيح آيات قرآن و قرائت احاديث لازم است. درعين حال آشنايي با مباني تاريخ اسلام و همچنين آشنايي با ترجمه و تفسير آيات قرآن و صدالبته آشنايي با اقتضائات زماني که از نظر من براي مجري معارفي ضروري است. يعني در حوزه دين و معارف نياز امروز مردم جامعه چيست. ضمن اين که اصول و مباني ديني هميشه ثابت است، اما بنا به تغييرات زيست اجتماعي گاهي ممکن است که در طول زمان احکام دين تغييراتي کند. لذا به نظرم بسيار ضرورت دارد که مجري معارفي اينها را بشناسد که بتواند در مواقع ضروري اگر در يک برنامه گفت وگو محور است، آنها را از مهمان بپرسد و يا اين که اگر لازم است اظهارنظر هم بکند.

با توجه به اين که رويکرد «اين شب ها» پاسخ به شبهات ديني است، فکر مي کنيد تا چه حد به شبهات و پرسش هاي مخاطبان پاسخ داده شده و شما آن سوالات را با کارشناسان مطرح کرده ايد؟
در حوزه اجراي برنامه گفت وگومحور در حوزه ها و موضوعات مختلف به ويژه در حوزه معارف و تخصيص در برنامه «اين شب ها» تمام تلاشم اين است که خودم را به جاي مخاطب بگذارم. بسياري از سوالاتي که در برنامه مطرح مي کنم، خودم پاسخ شان را مي دانم. اما خودم را در جايگاه کسي قرار مي دهم که اين پاسخ ها را نمي داند و به دنبال دريافت اين پاسخ هاست. گاهي اين سوالات را به صورت مستقيم از مردم در مواجهه با آنها و يا از طريق پيامک و فضاي مجازي دريافت مي کنم و بخش مهمي را از هم از جوان ترها از طرق مختلف و به خصوص در کلاس هاي دانشگاه مي گيرم. بنابراين سعي مي کنم خودم را جاي آنها بگذارم و سوالات شان را مطرح کنم. من معتقدم براي پاسخگويي به شبهات ما نبايد شبهه زايي و شبهه افزايي کنيم.

منظورتان از شبهه زايي و شبهه افزايي چيست؟
اگر طرح پرسشي يا شبهه اي در برنامه انجام مي شود، بايد توان پاسخگويي به آن وجود داشته باشد. و الا آن شبهه به قوت خودش باقي مي ماند. بنابراين وقتي من در برنامه به هر دليلي مي دانم که امکان پاسخگويي به آن شبهه وجود ندارد، ترجيح مي دهم مطرح نکنم. نکته ديگر اين که بايد ديد سوال يا شبهه اي که در برنامه مطرح مي شود چقدر در جامعه عموميت دارد. تلويزيون، رسانه ملي است و مخاطب عام دارد. بنابراين من معتقدم اگر سوال يا شبهه اي در برنامه مطرح مي شود، بايد در جامعه عموميت پيداکرده باشد. و الا ضرورتش در رسانه و طرح آن در رسانه وجود ندارد.

شما در طول اين سال ها با تهيه کننده هاي بسياري همکاري داشتيد. از سختي هاي کار اجرا و هماهنگي و همسوشدن با سليقه ها و نگاه هاي چند تهيه کننده بگوييد.
من ۲۷ سال است که در تلويزيون اجرا مي کنم و در اين سال ها بخش عمده اي از برنامه هايي که اجرا کردم، معارفي و البته گفت وگومحور بوده. اما درباره کار با دو تهيه کننده، معتقدم در هر شبکه اي ضمن اين که يک مجري بايد اصالت و شخصيت و ارکان اختصاصي اجراي خودش را حفظ کند و در هر جايي به يک رنگ درنيايد، اقتضائات شبکه را هم بايد در نظر بگيرد. يک تهيه کننده ممکن است بيشتر بپسندد که مجري با قابي که او بسته و تفکر برنامه سازي اي که او دارد، همراه شود. ممکن است تهيه کننده ديگري بيشتر بپسندد که بعد عزاداري و سوگواري برنامه اش پررنگ تر باشد. قطعا اجرا متفاوت خواهد بود. در برنامه اي که انديشه ورزي است، طرح پرسش هاي دقيق و عميق و تلاش براي معرفت افزايي و امکان ايجاد تفکر و انديشه در مخاطب بايد در اولويت قرار بگيرد. در برنامه اي که تمرکز تهيه کننده اش بر بعد احساسي و عاطفي و سوگواري است، قطعا حس وحال مجري بايد بيشتر باشد. اما معتقدم مجري بايد شخصيت خودش را حفظ کند و يک امضا پاي تابلوي اجرايش اختصاصي و انحصاري براي خودش داشته باشد. در عين اين که مخاطب نمي پسندد او در هر لحظه و ساعت به يک رنگ دربيايد. بااين حال فکر مي کنم کار با تهيه کننده هاي مختلف سخت نيست، به شرط آن که مجري با مباني و اجراي رسانه اي آشنا باشد.

به پيج اينستاگرامي «آخرين خبر» بپيونديد
instagram.com/akharinkhabar