جام جم/ مجید یراق بافان یکی از مجریان برنامه های معارفی است که سال هاست در این زمینه فعالیت می کند. وی از محرم سال گذشته اجرای «این شب ها» را نیز به عهده دارد که در این باره به نکات مهمی اشاره کرد:

 با توجه به این که سال های بسیاری است که اجرای برنامه های معارفی را به عهده دارید، فکر می کنید ویژگی اجرای چنین برنامه هایی چیست که بتواند با نسل جوان هم ارتباط برقرار کند؟
اساسا مجری در هر ژانری که بخواهد اجرا کند، باید ویژگی های مشترکی داشته باشد. از جمله آشنایی با ارتباطات و اصول و مبانی آن چه ارتباطات کلامی و چه ارتباطات غیرکلامی که همان زبان بدن است. به نحوی که نه کم باشد و نه زیاد. چون گاهی مواقع می بینیم بعضی از مجری ها متاسفانه برای این که در استفاده از زبان بدن عقب نمانند، به صورت غلو شده استفاده می کنند. ویژگی دیگر مخاطب شناسی مجری است. یعنی در بعد روان شناسی مخاطب و حتی در حوزه جامعه شناسی باید از حداقل هایی بهره مند باشد. نکته سوم تسلط بر ادبیات و استخدام واژگان درست و بجاست. توجه به پوشش و آشنایی به برقراری ارتباط از طریق دوربین یعنی شناخت دوربین و فضای استودیو و شناخت قاب تصویر و تلویزیونی و آشنایی با مسائل روز در همه حوزه ها همگی از ویژگی های مشترک مجریان است.

 در کنار مواردی که عنوان کردید، مجریان معارفی چه ویژگی هایی باید داشته باشند؟
وقتی به صورت تخصصی وارد هر ژانری می شویم، نیاز است که علاوه بر این ویژگی ها و مولفه های عمومی، مجری توانمندی های تخصصی هم داشته باشد. ازجمله در حوزه معارف که آشنایی قابل توجهی با زبان عربی برای تلفظ صحیح آیات قرآن و قرائت احادیث لازم است. درعین حال آشنایی با مبانی تاریخ اسلام و همچنین آشنایی با ترجمه و تفسیر آیات قرآن و صدالبته آشنایی با اقتضائات زمانی که از نظر من برای مجری معارفی ضروری است. یعنی در حوزه دین و معارف نیاز امروز مردم جامعه چیست. ضمن این که اصول و مبانی دینی همیشه ثابت است، اما بنا به تغییرات زیست اجتماعی گاهی ممکن است که در طول زمان احکام دین تغییراتی کند. لذا به نظرم بسیار ضرورت دارد که مجری معارفی اینها را بشناسد که بتواند در مواقع ضروری اگر در یک برنامه گفت وگو محور است، آنها را از مهمان بپرسد و یا این که اگر لازم است اظهارنظر هم بکند.

 با توجه به این که رویکرد «این شب ها» پاسخ به شبهات دینی است، فکر می کنید تا چه حد به شبهات و پرسش های مخاطبان پاسخ داده شده و شما آن سوالات را با کارشناسان مطرح کرده اید؟
در حوزه اجرای برنامه گفت وگومحور در حوزه ها و موضوعات مختلف به ویژه در حوزه معارف و تخصیص در برنامه «این شب ها» تمام تلاشم این است که خودم را به جای مخاطب بگذارم. بسیاری از سوالاتی که در برنامه مطرح می کنم، خودم پاسخ شان را می دانم. اما خودم را در جایگاه کسی قرار می دهم که این پاسخ ها را نمی داند و به دنبال دریافت این پاسخ هاست. گاهی این سوالات را به صورت مستقیم از مردم در مواجهه با آنها و یا از طریق پیامک و فضای مجازی دریافت می کنم و بخش مهمی را از هم از جوان ترها از طرق مختلف و به خصوص در کلاس های دانشگاه می گیرم. بنابراین سعی می کنم خودم را جای آنها بگذارم و سوالات شان را مطرح کنم. من معتقدم برای پاسخگویی به شبهات ما نباید شبهه زایی و شبهه افزایی کنیم.

 منظورتان از شبهه زایی و شبهه افزایی چیست؟
اگر طرح پرسشی یا شبهه ای در برنامه انجام می شود، باید توان پاسخگویی به آن وجود داشته باشد. و الا آن شبهه به قوت خودش باقی می ماند. بنابراین وقتی من در برنامه به هر دلیلی می دانم که امکان پاسخگویی به آن شبهه وجود ندارد، ترجیح می دهم مطرح نکنم. نکته دیگر این که باید دید سوال یا شبهه ای که در برنامه مطرح می شود چقدر در جامعه عمومیت دارد. تلویزیون، رسانه ملی است و مخاطب عام دارد. بنابراین من معتقدم اگر سوال یا شبهه ای در برنامه مطرح می شود، باید در جامعه عمومیت پیداکرده باشد. و الا ضرورتش در رسانه و طرح آن در رسانه وجود ندارد.

 شما در طول این سال ها با تهیه کننده های بسیاری همکاری داشتید. از سختی های کار اجرا و هماهنگی و همسوشدن با سلیقه ها و نگاه های چند تهیه کننده بگویید.
من ۲۷ سال است که در تلویزیون اجرا می کنم و در این سال ها بخش عمده ای از برنامه هایی که اجرا کردم، معارفی و البته گفت وگومحور بوده. اما درباره کار با دو تهیه کننده، معتقدم در هر شبکه ای ضمن این که یک مجری باید اصالت و شخصیت و ارکان اختصاصی اجرای خودش را حفظ کند و در هر جایی به یک رنگ درنیاید، اقتضائات شبکه را هم باید در نظر بگیرد. یک تهیه کننده ممکن است بیشتر بپسندد که مجری با قابی که او بسته و تفکر برنامه سازی ای که او دارد، همراه شود. ممکن است تهیه کننده دیگری بیشتر بپسندد که بعد عزاداری و سوگواری برنامه اش پررنگ تر باشد. قطعا اجرا متفاوت خواهد بود. در برنامه ای که اندیشه ورزی است، طرح پرسش های دقیق و عمیق و تلاش برای معرفت افزایی و امکان ایجاد تفکر و اندیشه در مخاطب باید در اولویت قرار بگیرد. در برنامه ای که تمرکز تهیه کننده اش بر بعد احساسی و عاطفی و سوگواری است، قطعا حس وحال مجری باید بیشتر باشد. اما معتقدم مجری باید شخصیت خودش را حفظ کند و یک امضا پای تابلوی اجرایش اختصاصی و انحصاری برای خودش داشته باشد. در عین این که مخاطب نمی پسندد او در هر لحظه و ساعت به یک رنگ دربیاید. بااین حال فکر می کنم کار با تهیه کننده های مختلف سخت نیست، به شرط آن که مجری با مبانی و اجرای رسانه ای آشنا باشد.

به پیج اینستاگرامی «آخرین خبر» بپیوندید
instagram.com/akharinkhabar