جام جم/ زير بناي سلامتي و حيات انسان است. وقتي شير آب را در خانه باز مي کنيد و آب سرد و زلالي جاري مي شود ، کمتر به کمبود آن فکر مي کنيد.متاسفانه 40 درصد از مردم دنيا از آب سالم محرومند . طبق اعلام سازمان جهاني بهداشت روزانه 30 هزار نفر از مردم دنيا به علت کمبود آب سالم و بهداشتي مي ميرند. در واقع مثل اين است که در مجاورت و همسايگي من و شما هر روز مردم يک شهر 30 هزار نفري از فقدان آب بهداشتي جان مي سپارند! و برابر با آمار سازمان جهاني بهداشت 80 درصد از بيماري هايي که مردم دنيا از آن ها رنج مي برند به طور مستقيم مربوط به عدم تامين آب بهداشتي و کافي است. خود ما بزرگترين دشمن خويش هستيم زيرا همين آب هاي موجود را نيز آلوده و غير قابل استفاده مي کنيم و يا اين ماده با ارزش براي حيات را با مصرف بي رويه هدر مي دهيم . اين کار باعث تقسيم ناعادلانه آب براي بشر شده و هستي تعدادي از افراد بي گناه را به خطر مي اندازد.سبزيجات علي رغم فوايد بسيار داراي انگل ها و ميکروب هاي خطرناک بيماري زا هستند و در صورت کوتاهي در شستن صحيح، آلودگي روي آنها عوارض جبران ناپذيري را به وجود مي آورد و در عين حال هنگام شستن ميوه و سبزي راه خروجي ظرفشويي را ببنديم ، و آن را تا نيمه پر از آب کنيم . سپس سبزي و ميوه را در آن بخيسانيم و ضد عفوني کنيم و در پايان سبزي ها را با دوش مخصوص آب کشي کنيم.
ورود سبزيجات نشسته ممنوع
سبزيجات همان قدر که خاصيت و فايده دارند مي توانند حاوي عوامل بيماري زا هم باشند و به همين دليل بايد بدرستي شسته شوند. دکتر زراتي در اين باره مي گويد: چنانچه آلودگي هاي سبزيجات بخوبي از بين نرود، مي تواند به بدن انسان منتقل شده و موجب بروز بيماري هاي مختلفي مانند وبا شود. بنابراين توصيه مي کنيم ميوه ها و سبزيجات بخوبي شسته شوند، بويژه سبزي ها و ميوه هايي مانند توت فرنگي، کاهو و هويج که سطح شان صاف و يکدست نيست و فرورفتگي و برجستگي دارد.
البته درباره سبزي خوردن توصيه مي شود به هيچ عنوان آنها را همراه با گِل ولاي به خانه نبريد و قبل از آن، گِل شان را بخوبي پاک کنيد. اين متخصص تغذيه با تاکيد بر اين نکته که تحت هيچ شرايطي نبايد سبزيجات را با گِل داخل يخچال گذاشت، خاطرنشان مي سازد: در غير اين صورت، آلودگي هاي باکتريايي و حتي انگلي مي تواند به ديگر قسمت هاي يخچال هم راه پيدا کند. بنابراين توصيه مي شود سبزي و ميوه نشُسته را داخل يخچال نگذاريد و اگر زماني ناچار بوديد اين کار را انجام دهيد، دست کم در قفسه اي جدا و دور از مواد غذايي ديگر قرار دهيد.
براي شست وشو عجله نکنيد
براي شست وشوي دقيق سبزي و کاهو بايد مراحلي را به ترتيب طي کنيد. اولين کار اين است که سبزي ها را با آب خالي بشوييد تا گِل ولاي آن از بين برود و پس از آن، چند قطره مايع ظرفشويي روي آنها بريزيد. دکتر زراتي ضمن بيان اين مطلب يادآور مي شود: حدود پنج تا ده دقيقه بايد بگذاريد سبزي و مايع ظرفشويي در آب بماند تا انگل ها از سطح کاهو يا سبزي خوردن کنده شود. پس از آن هم بايد به کمک محلول هاي ضدعفوني کننده و براساس دستورالعملي که روي بسته نوشته شده است، سبزي ها را ضدعفوني کنيد. پس از طي تمام اين مراحل، مي توان سبزي را آب کشي و مصرف کرد. هيچ وقت در شست وشوي سبزي ها نبايد عجله و مرحله اي را حذف کنيد. البته در مرحله آخر هم آبکشي بايد کامل و با دقت انجام شود تا هيچ مايع شوينده اي باقي نماند.
نمک تاثيري ندارد
چرا از مايع ضدعفوني کننده استفاده کنيم، وقتي که نمک همان کار را انجام مي دهد و ضرري هم ندارد؟! اگر اين پرسش براي شما هم پيش آمده يا گاهي کساني را ديده ايد که در ظرفي پر از آب، کمي نمک مي ريزند و کاهوها يا سبزي ها را در آن خيس مي دهند، بايد نظر اين متخصص تغذيه را بدانيد که مي گويد: نمک به هيچ عنوان نمي تواند آلودگي هاي سبزي و کاهو را از بين ببرد و چنين باوري که ميان مردم رواج دارد، اشتباه استبعضي هم از ترس خراب شدن زودرس سبزي، محلول هاي ضدعفوني را مناسب نمي دانند که به گفته دکتر زراتي روشي اشتباه است. وي در اين باره توضيح مي دهد: نکته مهم اين است که فيبر موجود در سبزيجات بايد تا حد امکان سالم بوده و نياز انسان را تامين کند؛ بنابراين بايد سبزي را بخوبي ضدعفوني کرد.
تا مطمئن نشديد،سالاد نخوريد
سالاد کاهو از مواردي است که براحتي مي تواند موجب انتقال بيماري شود. به همين دليل هم دکتر زراتي تاکيد مي کند: زماني که به رستوران مي رويد، دست کم از سفارش دادن سالاد کاهو و سبزي خوردن پرهيز کنيد و بويژه اگر فرد سالمند، کودک يا خانم بارداري همراهتان است، اين نکته را حتما در نظر داشته باشيد. البته سالاد به غير از کاهو، حاوي سبزيجات ديگري هم هست. گوجه فرنگي يکي از اين سبزيجات است که معمولا در تمام سالادها هم مصرف مي شود و به گفته اين متخصص تغذيه براي شست وشوي صحيح حتما بايد در محلول ضدعفوني کننده قرار بگيرد؛ چون در غير اين صورت، مي تواند عامل انتقال مواد آلوده و باکتري ها به بدن انسان باشد. علاوه بر اين، حتي آفت کش ها هم ممکن است روي سبزيجات باقي بمانند و وارد بدن انسان شوند.
سيب زميني را با اسکاچ بشوييد
برخي از شستن سيب زميني خوششان نمي آيد و بويژه وقتي مي خواهند آن را بپزند، ترجيح مي دهند اصلا پوستش را نشويند. دکتر زراتي، اما چنين شيوه اي را صحيح نمي داند و در اين باره مي گويد: حتما بايد پوست سيب زميني را قبل از استفاده بخوبي بشوييد و اگر مي خواهيد آن را بپزيد، هم اين کار را نبايد ناديده بگيريد. حتي بهتر است به کمک اسکاچ، سيب زميني را بشوييد و در آب خيس دهيد تا گل ولاي آن گرفته شده و همراهش پخته نشود. توت فرنگي هم يکي از ميوه هايي است که تقريبا همين شرايط را دارد و ممکن است گل ولاي به آن چسبيده باشد. اين متخصص تغذيه درباره شست وشوي صحيح چنين ميوه هايي مي گويد: توت فرنگي و ميوه هاي پرزدار ديگر حتما بايد در آب و محلول ضدعفوني کننده خيسانده شوند. چون اين ميوه ها هم براحتي مي توانند عوامل بيماري زا را به بدن انسان منتقل کنند.
ميوه هايي که پوست کنده مي شوند
ميوه هايي مانند نارنگي، ليمو و پرتقال چطور؟ برخي تصور مي کنند چنين ميوه هايي که قبل از مصرف پوست شان گرفته مي شود، نيازي به شست وشو ندارند در حالي که به گفته دکتر زراتي، گاهي ممکن است براي شفافيت بيشتر و براق بودن ميوه از واکس استفاده شود که مسلما براي سلامت انسان مضر است. به همين دليل توصيه مي شود اين ميوه ها هم حتما با آب و مايع ظرفشويي شسته شوند. وي مي افزايد: پوست هندوانه، خربزه و طالبي هم حتما بايد بخوبي شسته شود. بويژه افرادي که در حال شيمي درماني هستند بايد به اين موضوع توجه ويژه اي داشته باشند، چون سيستم ايمني بدن شان بسيار ضعيف و ممکن است در معرض خطر قرار گيرند.
براي از ميان بردن باکتريها، کثيفي و پسماندهاي شيميايي، حتماً ميوهها و سبزيجات را قبل از مصرف شستشو دهيد.
آيا ميدانيد سيبزمينيها، پرتقالها يا گوجهفرنگيهايي که امروز خريديد، قبلاً کجا بودهاند؟ ميوهها و سبزيجات در زمينهايي که پوشيده از مواد ضدآفت و علفکشها است، رشد ميکنند. گرچه پسماندهاي آفتکشهايي که روي ميوهها و سبزيجات است براي مصرف انسانها در سطح ايمن ميباشد اما آيا واقعاً ميخواهيد اين مواد شيميايي را هم همراه با آنچه ميخوريد وارد بدنتان کنيد؟
وقتي ميوهها و سبزيجات آماده برداشت ميشوند، توسط دستهاي مختلفي چيده شده و بعد به انبارها و بعد از آن به فروشگاههاي محلتان منتقل ميشوند. احتمال اينکه باکتريهايي مثل ليستريا، سالمونلا و اي.کولي روي ميوهها و سبزيجاتي که خريداري ميکنيد نشسته باشد بسيار زياد است. همه اين باکتريها باعث بيماريهايي ميشوند که از طريق غذا منتقل ميشود و بايد حتماً قبل از مصرف از روي موادغذايي شسته شوند.
استفاده از ميوهها و سبزيجات تازه در رژيم غذايي امري حياتي است اما نه همراه با حشرات، موادشيميايي و باکتريهايي که همراه با آن است. پس دقت کنيد که قبل از مصرف حتماً ميوهها و سبزيجات را به خوبي شستشو دهيد.
چطور ميوهها و سبزيجات را بشوييد
· با تميز نگه داشتن آشپزخانه، کابينتها، يخچال و اجاقگازتان شروع کنيد.
· هميشه قبل از آماده کردن غذاها و کار کردن با ميوهها و سبزيجات، دستهايتان را خوب بشوييد.
· سبزيجات و ميوههاي تازه را جدا از گوشتهاي پخته شده نگه داريد تا از آلوده شدن آنها جلوگيري شود.
· موقع خريد، ميوهها و سبزيجات سالم و رسيده را انتخاب کنيد. از خريدن انواع کثيف، لکهدار و بيش از حد نرم خودداري کنيد.
· هميشه درست قبل از زمان مصرف ميوهها و سبزيجات آنها را بشوييد. پوشش طبيعي ميوهها و سبزيجات باعث جذب آب ميشود و شستن آنها باعث ميشود زودتر فاسد شوند.
· ميوهها و سبزيجات بستهبندي شده را هم حتماً قبل از مصرف شستشو دهيد، حتي اگر برچسب روي آن قيد کرده باشد که شسته شدهاند.
· همه قسمتهاي ميوهها و سبزيجات را خوب بشوييد، حتي اگر قصد خوردن آن قسمتها را نداشته باشيد. مثلاً ممکن است باکتري روي پوست پرتقال يا خيار نشسته باشد. بااينکه اين ميوهها پوست کنده ميشوند و پوست آن دور ريخته ميشود، اما ممکن است باکتريها به روي چاقو و بعد روي خود ميوه سرايت کند.
· ميوهها و سبزيجات را زير آب روان به آرامي ماليده و شستشو دهيد. از هيچگونه صابون، مايعشوينده، سفيدکننده يا هر مادهشوينده شيميايي ديگر استفاده نکنيد. اين مواد شيميايي پسماندهاي از خود روي ميوهها و سبزيجات بر جاي ميگذارند.
· اسپريهاي موجود که مخصوص تميز کردن سبزيجات هستند هيچ فرقي با شستشو با آب معمولي ندارند، پس پولتان را براي خريد آنها هدر ندهيد.
· ميوهها و سبزيجات سفتتر مثل سيب و سيبزميني را ميتوانيد با برس مخصوص همراه با آب شستشو دهيد.
· برگهاي بيرونيتر کاهو و کلم را دور بريزيد و بقيه برگها را به خوبي زير آب بشوييد.
· توت، انگور و بقيه ميوههاي ريز را ابتدا در آب خيس کرده و بعد با دقت بشوييد و بعد بگذاريد که در يک آبکش آب آن برود.
يادتان باشد که ميوهها و سبزيجاتي که ميخريد ممکن است در مغازه تميز بهنظر برسند اما اينطور نيست، فقط شما نميتوانيد باکتري ها و موادشيميايي روي آن را ببينيد.
ميوهها و سبزيجات را بايد حتماً قبل از مصرف شستشو دهيد.