طبع من/ سبزي هاي معطر و مفيد در نگاه بزرگان دين‬

مشرق/ ريحان سبزي انبياست و در آن هشت خاصيت وجود داد: هضم کننده است، رگ‌ها را باز مي‌کند، بازدم را خوشبو مي‌کند، به بدن بوي خوش مي‌بخشد،‌ اشتها‌آور است،‌ درد را از بدن بيرون مي‌برد،‌ بدن را از جذام در امان نگه مي دارد و چون وارد معده شود در معده را به کلي از بين مي‌برد. امام صادق (ع) درباره‌ي ريحان فرموده: «ريحان سبزي انبياست و در آن هشت خاصيت وجود داد: هضم کننده است، رگ‌ها را باز مي‌کند، بازدم را خوشبو مي‌کند، به بدن بوي خوش مي‌بخشد،‌ اشتها‌آور است،‌ درد را از بدن بيرون مي‌برد،‌ بدن را از جذام در امان نگه مي دارد و چون وارد معده شود در معده را به کلي از بين مي‌برد.» امام کاظم(ع) نيز فرمود:‌ «ريحان مرض سل را از بين مي‌برد» ريحان که به آن «شاهسپرغم» و «تازبو»‌ هم مي‌گويند، اصالتاً بومي ايران و افغانستان است و در حدود 500 سال پيش از هند به اروپا برده شد. ريحان گياهي بهاره و يک ساله است که در آب و هواي معتدل و گرم و مرطوب مي‌رويد و به سرما و يخبندان حساس است. طول آن به 20 تا 60 سانتي متر و گاهي تا يک متر هم مي‌رسد. گل‌هاي ريحان در ماه‌هاي مرداد يا شهريور به رنگ سفيد، قرمز يا صورتي به شکل خوشه در انتهاي ساقه‌ي ريحان مي‌شوند و پس از چندي از همين گل‌هاي تخم ريحان به دست مي‌آيد. اين تخم،‌ سياه و ريز است. *ائمه معصومين (ع) چه ديدگاهي دارند؟ علاوه بر توصيه‌هاي پزشکي در خصوص مصرف ريحان و خواص دارويي اين سبزي خوشبو و احاديثي نيز از ائمه(ع) در رابطه با خواص ريحان ذکر شده که نشان از اهميت اين سبزي در رژيم غذايي‌ ما دارد. امام صادق (ع) درباره‌ي ريحان فرموده: «ريحان سبزي انبياست و در آن هشت خاصيت وجود داد: هضم کننده است، رگ‌ها را باز مي‌کند، بازدم را خوشبو مي‌کند، به بدن بوي خوش مي‌بخشد،‌ اشتها‌آور است،‌ درد را از بدن بيرون مي‌برد،‌ بدن را از جذام در امان نگه مي دارد و چون وارد معده شود در معده را به کلي از بين مي‌برد.» امام کاظم(ع) نيز فرمود:‌ «ريحان مرض سل را از بين مي‌برد» *60 گونه‌ي معطر اگر چه همه‌ي ما به طور معمول ريحان را در دو نوع سبز و بنفش مي‌شناسيم اما ريحان گونه‌هاي مختلفي در دنيا دارد که به 60 گونه مي‌رسد معروف‌ترين آنها ريحاني است که خود ما مورد استفاده قرار مي‌دهيم ريحان مديترانه‌اي معمولا به عنوان ريحان شيرين شناخته مي‌شود و برگ‌هايش سبز روشن است، ريحان آسيايي ساقه‌هاي کرکي بنفش يا قرمز دارد و طعم آن شبيه ميخک است ريحان ليمويي طعم ليمو مي‌دهد و ريحان تايلندي که شبيه ريحان آسيايي است اما برگ‌هاي آن باريک‌تر، تيزتر و به رنگ سبز روشن بوده و عطري شيرين شبيه شيرين بيان دارد. *محبوبيت در دنيا ريحان گياه خوش طعمي است که عطر و بوي آن شهرت جهاني دارد و از پرطرفدارترين سبزي‌ها در تمام دنياست. بسياري از مردم کشورهاي مختلف دنيا از اين گياه به صورت خام و پخته استفاده مي‌کنند تا تغذيه‌ي مطبوع‌تري داشته باشد. اين گياه هيچ گونه اثر زيان آوري ندارد و تمام بخش‌هاي آن مثل برگ،‌ گل و حتي ساقه‌ي آن قابل استفاده است. البته در گذشته، پزشکان به سختي اثر درماني ريحان را قبول مي‌کردند و بيشتر آنها عقيده داشتند ريحان گياهي سمي و خطرناک است. *خداحافظي با نفخ و سوزش معده اگر دچار مشکلات گوارشي مانند نفخ، گاز معده،‌ سوزش و ترش کردن معده هستيد مي‌توانيد به افشره‌ي خوراکي ريحان اعتماد کنيد چرا که خوردن آن باعث ترشخ بيشتر شيره‌ي معده شده و مشکلات مربوط به عدم هضم غذا را رفع مي‌کند. اين گياه معطر حاوي ترکيباتي است که براي کبد مفيد است و باعث ترشح صفرا شده و به هضم بهتر چربي‌ها کمک مي‌کند. کافي است دو قطره افشره‌ي خوراکي ريحان را با مقدار کمي عسل يا روغن زيتون مخلوط کنيد. آن را در دهان بگذاريد و بلافاصله قورت ندهيد. البته حواستان باشد که مصرف افشره‌ي خوراکي ريحان نبايد روزانه بيش از چهار قطره باشد. مصرف افشره‌هاي خوراکي براي خانم‌هاي باردار، شيرده و همچنين کودکان خوب نيست. کارشناسان طب سنتي معتقدند اگر افشره ي خوراکي ريحان را روي عضلات دردناک بماليد، به دليل اينکه جريان خون را تنظيم مي‌کند بدن تقويت شده و خستگي و درد عضلاتي را کاهش مي‌دهد. *داروخانه‌ي ويتامين‌ها و مواد معدني ريحان و ويتامين‌ها و املاح معدني زيادي را در خود جا داده که هر يک از آنها در بدن نقش مهمي ايفا مي‌کنند و کمبود آن زمينه‌ي بيمارهاي مختلفي را فراهم مي‌کند. بنابراين خوب است به جاي اينکه از داروهاي مکمل و تقويتي استفاده کنيد اين سبزي را در سبد مواد غذايي خود قرار دهيد. *کم کاري و بدون کلسترول ريحان بدون کلسترول بوده و کالري بسيار کمي دارد اما در عين حال منبع بسيار غني از بسياري از مواد غذايي، املاح و ويتامين‌هاي ضروري است که براي سلامتي لازمند. *روغن‌هاي مفيد و ضد التهابي برگ‌هاي ريحان حاوي روغن‌هاي اساسي مفيدي همچون اوژنول،‌ سيترونلول، لينالول،‌ سيترال، ليمونن و ترپينئول است که اين ترکيبات تأثيرات ضد التهابي و آنتي باکتريال دارند. *ويتامين A اين ويتامين خاصيت آنتي اکسيداني دارد و براي بينايي ضروري است و براي سلامت غشاء مخاطي و پوست لازم است. مصرف غذاهاي طبيعي سرشار از ويتامين A از ابتلا به سرطان ريه و دهان جلوگيري مي‌کند. *ويتامين K ويتامين کاي موجود در ريحان براي فاکتورهاي انعقادي خون ضروري است و با کمک به فرايند استخوان سازي، نقش مهمي را در استحکام استخوان‌ها ايفا مي‌کند. *املاح ضروري بدن ريحان حاوي مقادير مناسبي از املاح همچون پتاسيم،‌ منگنز،‌ مس و منيزيم است. پتاسيم يکي از اجزاي مهم مايعات سلولي بدن است که به کنترل ضربان قلب و فشار خون کمک مي‌کند. منگنز نيز به عنوان يک کوفاکتور براي آنزيم آنتي اکسيداني سوپر اکسيد ديسموتاز در بدن استفاده مي‌شود. *سرشار از آهن برگ‌هاي ريحان منبع بسيار خوبي از آهن هستند. در هر 100 گرم ريحان تازه 17 ميلي گرم آهن وجود دارد. حواسمان باشد آهن که يکي از اجزاي تشکيل دهنده‌ي هموگلوبين است ظرفيت حمل اکسيژن خون را مشخص مي‌کند. *جلوگيري از پيري و بيماري ريحان حاوي مقادير بسيار بالايي از بتاکاروتن، ويتامين A، کريپتوزانتين، لوتئين و زاگزانتين است. اين ترکيبات به عنوان جاذب محافظ در برابر راديکال‌هاي آزاد مشتق از اکسيژن و گونه‌هاي فعال اکسيژن، نقش مهمي در جلوگيري از پيري و بيماري‌هاي مختلف دارند. *محافظت از چشم زاگزانتين ترکيب زرد رنگي است که به شکل انتخابي جذب لکه‌ي زرد شبکيه‌ي چشم و مانع رسيدن اشعه‌ي مضر ماوراء بنفش به شبکيه مي‌شود. طبق تحقيقات،‌ گياهان،‌ ميوه‌ها و سبزيجاتي مثل ريحان سرشار از آنتي اکسيدان زاگزانتين هستند، از بيماري‌هاي چشمي که بيشتر در سالمندان ديده مي‌شود جلوگيري مي‌کنند. *جلوگيري از آفات ريحان دچارآفات کمي مي‌شود اما گاهي آفتي عمومي مثل شته،‌ سوسک ککي و سوسک ژاپني به آن مي‌زند که مي‌توانيد با استفاده از شيلنگ باغباني، شته‌ها را از روي ريحان بشوييد. براي اينکه اجازه ندهيد ريحان‌هايتان را سوسک ککي بخورد، آن را با پارچه‌اي نازک بپوشانيد. اگر هم حلزون‌ها مشکل جوانه‌هاي جديدتان هستند، استفاده از تکه‌اي مس مي‌توانيد مفيد باشد. *کاشت و پرورش آسان در خانه زمان کاشت ريحان بعد از فصل سرما و يخبندان است تکثير اين سبزي به روش‌هاي بذر،‌ انتقال نشا و قلمه صورت مي‌گيرد و مي‌توانيد ريحان را در باغچه‌ يا گلداني مناسب کشت کنيد. دانه‌ي ريحان بايد از منبع معتبر فراهم شود تا از کيفيت لازم برخوردار بوده و به خوبي به ثمر بنشيند. ابتدا بايد زمين را به خوبي مسطح، کلوخ‌ها را خرد کرده و محيطي يکنواخت ايجاد کنيد. سپس دانه‌ها را در عمق چند سانتي‌متري خاک بکاريد و هر روز آن را آبياري کنيد. خاک ريحان بايد همواره در شرايطي گرم و مرطوب قرار داشته باشد. چند هفته‌اي براي به ثمر رسيدن ريجان زمان لازم داريد. وقتي ريحان‌هايتان به رشد مورد نظر رسيدند، مي‌توانيد برداشت را انجام دهيد. ريحان را در انتهاي روز برداشت کنيد تا مدت طولاني‌تري تازه بماند. *در يخچال نگذاريد اگر ريحان را در کيسه‌اي منفذدار و در دماي حدود 15.5 درجه‌ي سانتيگراد نگه داريد، بين 10 تا 14 روز سالم و تازه باقي مي‌ماند. درست برعکس ريحان‌هايي که در يخچال نگه داشته مي‌شوند و تنها دو تا سه روز دوام مي‌آورند. *ابراز علاقه در مصر،‌ زنان گل‌هاي ريحان را در استراحتگاه افراد مورد علاقه‌شان مي‌ريزند تا با اين نماد شناخته شده، علاقه خود را بيشتر به فرد مورد نظر خود نشان دهند. *نسخ‌هاي يک خطي ريحان که به خاطر عطر و بوي منحصر به فرد آن به پرطرفردارترين سبزي در سر سفره‌هاي ايراني تبديل شده، خواص درماني زيادي دارد که به همين سبب، بيش از پيش نزد مردم به محبوبيت رسيده. اگر تخم ريحان را بکوبيد و با صمغ عربي مخلوط کنيد داروي خوبي براي درمان اسهال است. خوردن برگ ريحان دستگاه هاضمه را تقويت مي‌کند. دمکرده‌ي دانه‌ي ريحان براي درمان ورم کليه و عفونت‌هاي ادراري کاربرد دارد. برگ ريحان اثر زياد کنندگي شير را دارد و مادران شيرده حتما بايد از اين گياه استفاده کنند. اگر گلدان ريحان را جلوي پنجره بگذاريد،‌ حشرات و مگس را فراري مي‌دهد و مانع ورود آنها به داخل خانه مي‌شود. دمکرده‌ي برگ ريحان ضد تشنج، ضد درد، تب بر،‌ مقوي و مدر است جويدن برگ ريحان براي زخم‌هاي دهان مفيد است. اگر برگ ريحان را دم کنيد و بخوريد مانند مسکن عمل مي‌کند. همچنين براي سر دردهاي ميگرني و عصبي مفيد است. برگ ريحان درمان کنندهِ ناراحتي‌هاي حاصل از نيش حشرات است. کافي است محل گزش حشرات را با برگ ريحان ماساژ دهيد تا خارش و دردتان برطرف شود. نوشيدن يک فنجان دمکرده‌ي ريحان، نفخ و گاز معده را از بين مي‌برد. دمکرده‌ي برگ ريحان سرگيجه را برطرف مي‌کند. تخم ريحان براي رفع دل درد مفيد است. با کانال تلگرامي «آخرين خبر» همراه شويد