روزياتو/ ساگو نوعي نشاسته است که از نخلهاي مناطق استوايي مثل درخت نخل ساگو به دست ميآيد. اين نشاسته کاربردهاي گوناگوني دارد و البته منبع غني کربوهيدرات در برخي نقاط دنيا به حساب ميآيد. ساگو همچنين داراي آنتياکسيدان و نشاستهي مقاوم است و فوايد گوناگوني برايش برشمردهاند، از جمله کاهش خطرات بيماريهاي قلبي. در اين مقاله ضمن آشنايي با اين مادهي غذايي، از فوايد و مضرات آن آگاه خواهيد شد.
ساگو چيست و چه فوايدي دارد؟
ساگو نوعي نشاسته است که از ريشهي نوعي خاص از درخت نخلي به همين نام حاصل ميشود، درختي که به طور طبيعي در اقصا نقاط دنيا مثل اندونزي، مالزي، فيليپين و گينهي نو ميرويد. اين درخت رشد بسيار سريعي دارد و با انواع خاک سازگار است. همچنين از هر نخل ساگو ميتوان حدود ۸۰ تا ۱۰۰ کيلوگرم از اين نشاسته استخراج کرد.
اين نشاسته براي اهالي اندونزي، مالزي و گينهي نو در زمرهي مواد غذايي رژيمي قرار ميگيرد. با اينکه چندان مغذي نيست اما منبع غني کربوهيدرات است و مادهي مهمي براي تأمين انرژي بدن به شمار ميآيد. ساگو را ميتوان به دو شکل کلي پودر يا دانههاي کوچک تهيه کرد. شکل پودر آن نشاستهي خالص است اما براي تهيهي دانههايش، آن را با آب مخلوط ميکنند و سپس کمي حرارت ميدهند.
با توجه به اينکه اين نشاسته طبيعتاً چسبناک نيست ميتواند جايگزين بسيار مناسبي براي انواع آرد باشد و براي افرادي که رژيم غذايي خاصي را بايد رعايت کنند ميتوان با استفاده از همين نشاسته نان تهيه کرد.
ساگو چيست و چه فوايدي دارد؟
اين نشاسته تقريباً نشاستهي خالص است و مقدار کمي پروتئين، چربي و فيبر دارد و همچنين تعداد بسياري ويتامين و مواد معدني را نميتوان در آن يافت. بدين ترتيب ارزش غذايي براي هر صد گرم ساگو را ميتوان اينگونه دستهبندي کرد:
کالري: ۳۳۲
پروتئين: کمتر از ۱ گرم
چربي: کمتر از ۱ گرم
کروهيدرات: ۸۳ گرم
فيبر: کمتر از ۱ گرم
روي: ۱۱ درصد مقدار مورد نياز روزانه براي بدن
همانطور که اشاره شد اين نشاسته حاوي مقدار کمي ويتامين و مواد معدني است. بنابراين نسبت به انواع ديگر آردها از جمله آرد گندم که سرشار از پروتئين و ويتامين ب است، ارزش غذايي بسيار ناچيزي دارد. اما با توجه به اينکه آردي طبيعي به حساب ميآيد و خاصيت نچسبي دارد براي افراد مبتلا به بيماري سُلياک و يا افرادي که رژيم غذايي خاصي دارند، مثل رژيم غذايي پارينه سنگي، جايگزين مناسبي براي آرد محسوب ميشود.
از جمله فوايدش ميتوان به موارد زير اشاره کرد:
ساگو منبع غني کربوهيدرات است
کربوهيدراتها مولکولهايي هستند که مولکولهاي بالقوه مضر به اسم «راديکال آزاد» را خنثي ميکنند. هنگامي که ميزان راديکالهاي آزاد در بدن بيش از حد افزايش يابد موجب تخريب سلولي ميشوند که در نهايت به بيماريهايي همچون سرطان يا بيماريهاي قلبي ختم خواهند شد.
محققان طي مطالعات آزمايشگاهي دريافتهاند که ساگو منبع غني پليفِنُلها از جمله جوهر مازو و زردينه است. پليفنلها ترکيباتي گياهي هستند که در بدن عملکر آنتياکسيدانها را دارند. همچنين از ديگر يافتههاي محققان اين است که رژيم غذايي غني از پليفنل موجب افزايش ايمني بدن، کاهش التهاب و کاهش خطر ابتلا به بيماريهاي قلبي ميشود.
تحقيقاتي ديگر که روي حيوانات انجام شده نيز حاکي از اين است که مصرف بالاي آن در موشها اثر تخريب راديکالهاي آزاد را کاهش داده، ميزان آنتياکسيدان را افزايش داده و خطر تصلب شراين نيز افت داشته است. اين نتايج را ميتوان به وجود ميزان بالاي آنتياکسيدان در ساگو نسبت داد. اگرچه هنوز تحقيقات انساني در اين مورد انجام نشده است و تحقيقات بيشتري براي اثبات تأثير آن در بدن انسان مورد نياز است.
ساگو منبع مناسبي از نشاستهي مقاوم است
ساگو به طور تقريبي حدود ۷٫۵ درصد نشاستهي مقاوم دارد، نوعي نشاسته که با عبور از دستگاه گوارش و بينياز از عمل هضم وارد روده و خوارک باکتريهاي روده ميشود. باکتريهاي روده نيز با شکست ترکيبات نشاستهي مقاوم ترکيبات ديگري همچون اسيدهاي چرب کوتاهزنجير ميسازند. بنابراين اين نشاسته با افزايش ميزان اين ترکيبات موجب کاهش مقاوت انسولين ميشود و خطر ابتلا به ديابت نيز کاهش مييابد.
موارد مصرف ساگو
ساگو را معمولاً با آب جوش مخلوط ميکنند و ميخورند اما در تهيهي انواع دسر و غذا و همچنين پخت نان و بيسکوئيت هم کاربرد دارد. در آمريکا نيز آن را ميتوان در عطاريهاي آسيايي به شکل آرد يا دانههاي کوچک تهيه کرد.
مضرات مصرف ساگو
ساگو در مقايسه با ديگر مواد حاوي کربوهيدرات، مثل برنج سبوسدار، کينوآ، جو دوسر، گندم و جو داراي ويتامين و پروتئين بسيار ناچيزي است. از سويي ديگر نيز با اينکه منبع غني کربوهيدرات محسوب ميشود مواد ديگري را نيز ميتوان يافت که نسبت به آن کربوهيدارت بيشتري دارند، مثلاً سيبزميني، سيبزميني شيرين و کدو حلوايي.
با اينکه نشاستهاش در فروشگاههاي معمولي هم يافت ميشود بايد بدانيد که خودِ نخل ساگو سمي است. اگر آن را پيش از فرآوري مصرف کنيد موجب حالت تهوع، آسيب به کبد و حتي مرگ خواهد شد اما نشاستهاي که از آن به دست ميآيد خوراکي است.
بازار