همشهري آيه/ توصيه هاي اسلام براي زن و شوهرهايي که با هم دعوا مي کنند را در ادامه مي خوانيد:
عفو و بخشش از توصيه هاي ديني است که در قرآن به آن تاکيد شده و خدا از بندگانش مي خواهد اگر کسي به شما بدي کرد، شما با نيکويي و مهرباني جوابش را بدهيد. اين قاعده بيشتر از هر کسي در مورد زندگي هاي خانوادگي صدق مي کند. آن جا که خدا در آيه 69 سوره مومنون مي فرمايد: بدي را به بهترين شيوه دفع کن و پاسخ بدي را به نيکي بده. بنابراين واضح است که اين توصيه به خصوص درباره مشکلات ميان زن و شوهر مهم تر و پررنگ تر است. پس وقتي زن يا مردي از همسرش خطايي ديد يا با او دچار اختلاف شد بايد به جاي جار و جنجال و مشاجره با او، با مهرباني و خوش رفتاري برخورد کند تا نه تنها صلح و دوستي در خانواده حاکم باشد بلکه راه خطا و آزار بعدي هم بسته شود. از سوي ديگر خدا در آيه 91 سوره مبارکه نساءشيوه برخورد صحيح با زنان را به مردان آموزش داده و فرمود: با زنان به طور شايسته رفتار کنيد. يعني مرد در برابر همسرش نه تنها راه دعوا و مشاجره در پيش نگيرد بلکه با او مهرباني و مدارا رفتار کند و اگر قهري هم اتفاق افتاد سعي کند با ملايمت دل او را به دست آورد و وي را با خودش همراه کند. در احاديث نقل شده از ائمه معصوم(ع) موارد متعددي درباره نحوه برخورد مردان و زنان با همسر و تلاش براي آشتي کردن نقل شده. به عنوان مثال در کتاب غررالحکم و دررالکلم نوشته شده که امام علي(ع) فرموده: بر شماست پيوستن و موافقت و دوستي کردن. بپرهيزيد از بريدن و ترک کردن و قهر کردن از يکديگر. اين مورد به خصوص درباره زن و شوهر به دليل زندگي مشترک آنها اهميت بيشتري پيدا مي کند و لازم است که در زندگي هاي خانوادگي به اين نکته توجه شود.
پيامبر(ص) چه فرموده؟
اسلام مثل هميشه راه نجات را به روي زنان يا مرداني که از قهر کردن و جدايي عاطفي از يکديگر رنج مي برند باز کرده تا فضاي خانواده ها با جنگ و جدل بين زن و شوهر ناآرام نشود بلکه صلح و آشتي در خانواده به وجود آيد و هر يک از زن و شوهر ها براي آشتي کردن و گفتگو با همسر از ديگري پيشي بگيرد. به برکت اسلام و به لطف حضور پيامبر گرامي اسلام(ص) دوران قهرهاي مداوم و بي دليل مردان از همسرانشان تمام شد و ديگر مردان اجازه نداشتند با هر بهانه اي با همسر خود قهر کرده و او را از خود دور کنند. البته اين اتفاق مبارک ابتدا در مدينه روي داد و بعد از آن بود که زنان مکه هم وقتي آزادي و رهايي زنان مدينه را ديدند، خواستند فرهنگ اسلام به خانه هاي آن ها هم برسد. طبق مطلبي که در کتاب التفسير الکبير نوشته شده به دستور پيامبر هيچ مردي اجازه قهر کردن و بي توجهي نسبت به همسر خود را نداشت و اگر مردي چنين کاري کرده بود بايد هر چه سريع تر آشتي مي کرد. در کتاب روح المعاني هم ماجرايي نوشته شده که براساس آن نبي مکرم اسلام(ص) براي اين که فرهنگ مردم مکه را هم مانند مردم مدينه کند و هيچ مرد مسلماني از همسر خود قهر نکند، در سخنراني هاي خود بر اين نکته تاکيد مي کرد تا صلح و آشتي در خانه ها ايجاد شود.
بهترين زمان منت کشي
طبيعي است که بين زن و شوهر اختلاف و مشاجره به وجود بيايد و در مورد موضوعات گوناگون زندگي مشترک اختلاف نظر داشته باشند. دامنه اين اختلافات گاهي به قهر مي انجامد اما همين قهر هم حدي دارد و يکي از طرفين بايد قدم پيش بگذارد و آشتي کند.چون اگر اين اتفاق بيفتد و زن يا شوهر به منت کشي تن ندهد، زندگي مشترک آن ها دچار مشکلات و گرفتاري هايي مي شود که حل کردن آن بسيار سخت خواهد شد. به همين دليل بايد بازه زماني منت کشي و آشتي کردن در زندگي مشترک را بشناسيم. در اين خصوص خوب است به روايتي که علامه مجلسي در کتاب بحارالانوار نوشته توجه کنيم. امام صادق(ع) از پيامبر (ص)روايت کرده که فرموده: قهر بودن بيشتر از سه روز جايز نيست البته علامه مجلسي اين روايت را اين طور تفسير کرده که اگر بين دو مومن ناراحتي و دلخوري به وجود آمد و باعث شد که آن ها از هم جدا شوند و قهر کنند نبايد قهر خود را بيشتر از سه روز ادامه دهند. البته قهر سه روزه آن ها به منزله گناه نيست به اين دليل که باعث مي شود بدخلقي و غضب شان فرو بنشيند و دلشان دوباره نسبت به هم نرم شود. البته لازم نيست که حتما زن و شوهر صبر کنند تا قهرشان سه روز طول بکشد بلکه براي دوام زندگي و افزايش دوستي و محبت بين آن دو بهتر است هر چه زودتر آشتي کنند.
زودتر وارد بهشت شويد!
دوستي و محبت ميان زن و شوهر آن قدر اهميت دارد که در محکم ماندن ايمان آن ها هم به طور مستقيم اثر مي گذارد. اصلا مي توان گفت که ارتباط و دوستي بين زن و شوهر يکي از نکات مهم در استحکام ايمان آن هاست. چون زماني که اين دوستي و ارتباط به قهر و مشاجره برسد تزلزل زندگي مشترک و ايمانشان هم شروع مي شود. پس زن و شوهر بايد هر چه زودتر به آشتي کردن رو بياورند و گمان نکنند که اگر منت همسر خود را بکشند، شخصيت شان زير سوال مي رود بلکه منت کشي از همسر نتيجه کاملا عکس تصور آنها را دارد؛ به اين صورت که نه تنها از شخصيت آن ها چيزي کم نمي شود بلکه ارزش و اهميتي پيدا مي کنند که غير از اين که در دنيا از خير آن بهره مند مي شوند در آخرت هم خيرو برکتي به آن ها مي رسد که نتيجه همين منت کشي خوب و به موقع است. مصداق اين نکته حديثي از پيامبر اکرم است که در کتاب کافي نوشته شده با اين مضمون :وقتي دو مسلمان با يکديگر قهر مي کنند و سه روز در آن حالت باقي بمانند و با هم آشتي نکنند هر دو از اسلام بيرون روند و ميان آن ها پيوند و دوستي ديني نباشد. پس هر کدام که در آشتي و دوستي بر ديگري سبقت بگيرد در روز قيامت زودتر به بهشت وارد مي شود. البته نکته قابل توجه در مورد اين روايت آن است که پاداش بهشت براي سبقت گيرنده در آشتي براي شرايطي است که دو مسلمان از خانواده هاي متفاوت با هم قهر باشند. پس وقتي زن و شوهري براي آشتي کردن از يکديگر سبقت بگيرند مسلم است که پاداش بسيار بيشتري خواهند داشت. همان طور که اگر از آشتي کردن پرهيز کنند براي خود عذاب بيشتري نسبت به ديگران ترتيب داده اند.
دلخوري هاي کوچک
هر کسي اختيار روابط و زندگي خودش را دارد اما همه بايد بدانيم که قهر و ستيز خير و برکتي براي کسي ندارد. حقيقت اين است که اگر زن و شوهر در قبال نارضايتي و قهر طرف مقابل، واکنشي براي آشتي کردن از خود نشان ندهد و قهرشان ادامه پيدا کند، کسي که قهر کرده چه زن باشد و چه شوهر ممکن است آن قدر به جدايي خود ادامه دهد که همان دلخوري کوچکي که مي توانست با چند جمله دلجويانه مرتفع شود به کينه و بغضي عميق تبديل مي شود که زن و شوهر را از هر روز از يکديگر دورتر مي کند به عبارت ديگر پافشاري در قهر کردن يکي از زوجين و لجبازي طرف مقابل براي ادامه دادن اين شرايط مي تواند آسيب هاي جبران ناپذيري را به زندگي مشترک آن ها وارد کند چرا که اين نوع دلخوري ها در ذهن باقي مي ماند و به مرور زمان زن و شوهر را نسبت به يکديگر دلسرد مي کند. پس بهتر است اگر کسي از رفتار يا گفتار همسر خود رنجيده شد اين موضوع را از طريق گفت و گوي دوستانه با او مطرح کرده و راه حل را با کمک و مشورت يکديگر پيدا کنند.