تبيان/ براي شش چيز وضو گرفتن واجب است: ۱. براي نمازهاي واجب غير از نماز ميت. ۲. براي سجده و تشهد فراموش شده. ۳. براي طواف واجب خانهي کعبه. ۴. اگر نذر يا عهد کرده يا قسم خورده باشد که وضو بگيرد. ۵. اگر نذر کرده باشد که جائي از بدن را به خط قرآن برساند. ۶. براي آب کشيدن قرآني که نجس شده و...
سوال: بنده فردي هستم با شغل آزاد طوري که به طور تمام وقت با چسبهاي قطرهاي کار ميکنم و به خاطر حساسيت کاري که دارم بايستي بدون دستکش از چسب قطرهاي استفاده کنم. با اين حال دائماً چسب قطرهاي به انگشتانم ميچسبد و طبق خاصيتي که اين چسبها دارند به سختي ميتوان آنها را از انگشتان پاک نمود. با اين وضعيت من هر بار براي وضو حدود ده دقيقه وقت صرف ميکنم تا با انواع مواد شوينده اين چسبها را برطرف نمايم. آيا قاعدهاي چون لاحرج يا نظير آن شامل حال اينجانب ميشود؟ لطفاً راهکاري ارائه نماييد.
بطور کلي:
ابتدا بايد تلاش شود تا قبل از انجام چنين فعاليتهايي، وضو و غسل انجام شود، اما با اين وجود اگر در ضمن کار نياز به طهارت بوده و در جاي وضو يا غسل چيزي چسبيده که برداشتن آن ممکن نيست، يا از ديدگاه عرف و عموم مردم، بسيار مشقت دارد بايد به دستور جبيره عمل شود، يعني اطراف آن را شسته و روي آن را دست بکشد. البته برخي (آية الله صافي گلپايگاني دام ظله) از فقها، مورد سوال را مشمول قاعده حرج ندانسته و ميگويند، بايد چسب را ولو با صرف وقت برطرف نماييد و بعد وضو بگيريد.
پاسخ مراجع عظام تقليد نسبت به اين سوال، چنين است:
حضرت آيت الله العظمي خامنهاي(مد ظله العالي):
ايجاد مانعى که موجب تبدّل وظيفه وضو و غسل به وضو و غسل جبيرهاى مىشود، چنانچه در غير وقت نماز باشد، مانع ندارد ولى در وقت نماز بايد وضو يا غسل را انجام دهد سپس مبادرت به ايجاد مانع نمايد، و افراد مشتغل به کارهايى که موجب ايجاد مانع مىشود (مانند نقاشى، يا گچکارى و امثال آن)، چنانچه نتوانند در وقت وضو يا غسل آن مانع را برطرف کنند شستن روى همان مانع کفايت مىکند.
حضرت آيت الله العظمي مکارم شيرازي(مد ظله العالي):
اگر در جاي وضو يا غسل چيزي چسبيده که برداشتن آن ممکن نيست، يا بسيار مشقت دارد بايد به دستور جبيره عمل کند، يعني اطراف آن را بشويد و روي آن را دست بکشد.
حضرت آيت الله العظمي نوري همداني(مد ظله العالي):
اگر در جاي وضو يا غسل چيزي چسبيده است که برداشتن آن ممکن نيست، يا به قدري مشقت دارد که نميشود تحمل کرد بايد به دستور جبيره عمل کند.
حضرت آيت الله العظمي صافي گلپايگاني(مد ظله العالي):
در فرض سوال بايد چسب را ولو با صرف وقت برطرف نماييد و بعد وضو بگيريد.
حضرت آيت الله العظمي وحيد خراساني(مد ظله العالي):
بر فرض سوال چنانچه برطرف کردن مانع موجب عسر و حرج است، ميتواند اطراف آن را بشويد و روي آن را دست بکشد.
سوال: آيا ابروي مصنوعي که به جاي ابروي طبيعي کاشته ميشود، مانع وضو محسوب ميشود؟
آيت الله اراکي(ره):
اگر مانع رسيدن آب به بشره است بايد بر طرف شود.
آيت الله بهجت(ره):
اگر آب به پوست ابرو برسد، اشکال ندارد.
آيت الله تبرزي(ره):
اگر مو را کاشته باشد مانعي ندارد ولي بايد آب را در وضو مثل غسل به زير موها برساند و شستن موها و مسح بر آنها کافي نيست.
آيت الله خامنهاي(دام ظلّه):
اگر مانع رسيدن آب به پوست صورت نيست وضو صحيح است.
آيت الله صافي گلپايگاني(دام ظلّه):
اگر کاشتن مو به نحوي باشد که مو به بدن متصل مي شود و رشد مي کند مانند موي طبيعي، در اين صورت غسل و وضو هر دو صحيح است ولي چنانچه مو روي حاجبي بافته شده باشد و آن را به وسيله چسب و غير ذلک به سر بچسبانند، جايز نيست و در صورت چسباندن اگر قابل کندن نباشد بايد علاوه بر وضو و غسل جبيره اي، تيمم بدل از غسل يا وضو نيز بنمايد.
آيت الله فاضل لنکراني(ره):
اگر به نحوي باشد که عرفاً جزء بدن شود اشکالي ندارد والا مانع غسل و وضو ميباشد.
اگر مو عرفا جزء بدن شده و به صورت طبيعي موي او شمرده ميشود مثل بقيه افراد ميباشد اما اگر موها را به وسيلهاي چسباندند به طوري که بشره زير چسب قرار گرفته و برداشتن آن مشکل است روي همان چسب يا به بيخ موها وصل نمايد و احتياطاً تيمم هم بکند.
آيت الله مکارم شيرازي(دام ظلّه):
اگر منظور از ترميم کاشتن مو است و آب به پوست بدن براي وضو و غسل ميرسد اشکالي ندارد و اگر منظور خال کوبي با رنگ است که زير پوست قرار ميگيرد آن هم اشکالي ندارد در غير اين صورت حکم جبيره را دارد.
آيت الله نوري همداني(دام ظلّه):
در فرض سوال، وضو صحيح است، اگر فعلاً جزء صورت محسوب ميشود.
آيت الله وحيد خراساني(دام ظلّه):
اگر در جاي وضو و غسل چيزي چسبيده که برداشتن آن ممکن نيست يا موجب حرج است بنابر احتياط واجب جمع کند بين وضو يا غسل جبيرهاي و تيمم.
سوال: کيفيت وضو گرفتن به شيوهي ترتيبي و ارتماسي را توضيح بفرمائيد؟
جواب: در وضوي ترتيبي واجب است اول صورت را، سپس دست راست را از آرنج به طرف نوک انگشتان و سپس دست چپ را به شيوهي دست راست، بشوئيد و بعد سر را سپس پاي راست، بعد از آن هم پاي چپ را مسح کنيد. اما در وضوي ارتماسي بايد صورت و دست ها را به قصد وضو، با مراعات شستن از بالا به پايين در آب فرو بريد، ليکن براي اينکه مسح سر و پاها با آب وضو باشد، بايستي در شستن ارتماسي دستها، قصد شستن وضويي، هنگام بيرون آوردن دستها از آب باشد و يا اينکه مقداري از دست چپ را، باقي گذارد، تا آن را با دست راست، ترتيبي بشويد. (توضيح المسائل دوازده مرجع, م۲۳۶, ۲۳۷, ۲۴۵, ۲۶۱)
با کانال تلگرامي «آخرين خبر» همراه شويد