سلطانم بیگم؛ ملکه‌ای قدرتمند در دربار صفویان

ايران/ بين زنان قدرتمند و تأثيرگذار دوره صفويه سلطانم بيگم يکي از مشهورترين آنهاست. او نخستين همسر شاه طهماسب يکم بود و در دوران پادشاهي شاه طهماسب بسيار بر او و حرمش نفوذ داشت. سلطانم بيگم در سال 1516 متولد شد. دختر موسي سلطان بود که از قبيله موصلوي‌هاي ترکمان بودند.حضور پدرش بين امراي قزلباش و خويشاوندي با تاجلي بيگم دومين همسر شاه اسماعيل صفوي، باعث شد نفوذ زيادي در دربار صفويان داشته باشند. با همين آشنايي سلطانم بيگم وقتي 14 ساله بود با شاه طهماسب يکم 11 ساله که تازه به پادشاهي رسيده بود ازدواج کرد و ملکه ايران شد و اين عنوان را به مدت 30 سال يعني از زمان مرگ ملکه تاجلي بيگم تا زمان مرگ همسرش داشت. همزمان با ازدواج اين دو اداره حرمسراي شاهي به سلطانم بيگم که زني نيکوکار، دانشور و سياستمدار بود، سپرده شد. در تاريخ آمده است که با همين خصوصيات سلطانم بيگم در تمام تصميمات سياسي همسرش و انتصابات و انتخابات دولتي نقش مهمي داشت. شاه اغلب با او مشورت مي‌کرد و در تمام امور کشوري و تجاري و اقتصادي نظرش را جويا مي‌شد و حتي مي‌گويند که گاهي بدون مشورت با او کاري انجام نمي‌داد.حتي اين نفوذ باعث شد که پسرانش به‌عنوان جانشين سلطنت تعيين شوند و پسران ديگر زنان شاه طهماسب سهمي در اين قضيه نداشته باشند، هرچند که رقيب سرسختي به‌ نام سلطان‌زاده خانم سومين همسر شاه طهماسب داشت، اما نفوذ او در ميان قزلباش‌ها کمتر جايگاهش را به خطر مي‌انداخت. گفته مي‌شود که او با خرم سلطان همسر سلطان سليمان پادشاه عثماني و دخترشان مهرماه سلطان براي گسترش روابط و مناسبات سياسي بين دو کشور ايران و عثماني مکاتبه مي‌کرد و همسر سلطان عثماني که از نفوذ او در دربار شاه طهماسب خبر داشت پاسخ نامه‌هايش را مي‌داد. درسال 1576 که شاه طهماسب يکم ازدنيا رفت سلطانم بيگم همراه با دخترخوانده‌اش پريخان خانم براي اينکه اسماعيل ميرزا را به‌سلطنت برسانند تلاش بسيار کردند و موفق هم شدند. اسماعيل ميرزا با نام شاه اسماعيل دوم به سلطنت رسيد و به اين ترتيب سلطانم بيگم ملکه مادر شد. قدرت سلطانم بيگم کاهش پيدا نکرد و بعد از کشته شدن شاه اسماعيل دوم با قدرتي که داشت پسر ديگرش يعني محمدخدابنده را به‌ سلطنت رساند. شيوه شاه طهماسب يکم يعني مشورت با سلطانم بيگم از سوي دو پسرش و در دوران سلطنت آنها هم ادامه پيدا کرد، حتي وقتي شاه عباس به‌ سلطنت رسيد سلطانم بيگم با مقام مادربزرگ‌ شاه نخستين بانوي حرم بود؛ با دستور او که به معماري بخصوص معماري اماکن مذهبي توجه نشان مي‌داد، بارگاه امام حسين(ع) تعمير و موقوفاتي براي روشنايي اين حرم و حرم حضرت ابوالفضل(ع) اختصاص داده شد. در دوران شاه عباس يکم يعني در سال 1593 سلطانم بيگم ملکه قدرتمند صفويان در 76 سالگي در قزوين درگذشت و شاه عباس يکم جسد او را در مشهد دفن کرد. همراهان عزيز، آخرين خبر را بر روي بسترهاي زير دنبال کنيد: آخرين خبر در تلگرام https://t.me/akharinkhabar آخرين خبر در ويسپي http://wispi.me/channel/akharinkhabar آخرين خبر در سروش http://sapp.ir/akharinkhabar آخرين خبر در گپ https://gap.im/akharinkhabar