آمار اسم‌ها در ثبت احوال؛ محبوب‌ترین‌ها و عجیب‌ترین‌ها

همشهري/ هر کس و هر چيزي بايد اسمي داشته باشد، مگر نداشته باشد، چه مي‌شود؟ براي صدا‌کردن، جدا‌کردن و منحصربه‌فرد‌کردن يک چيز و يک فرد دچار مشکل خواهيم شد. فکر کن که بروي به خيابان و بخواهي کسي را صدا کني، يا بايد قدرت پرتاب خوبي داشته باشي که سنگي، سنگ‌ريزه‌اي، چيزي به سمتش پرتاب کني يا بايد سوت‌بلبلي بلد باشي و... . اساسا منطقيون، براي درست دسته‌بندي و بسته‌بندي کردن مفاهيم‌، انواع ، اقسام و... اقدام به نامگذاري کرده‌اند چون از ابتدا ديدند که بايد اقدام به جداسازي، تقسيم، ترکيب ، تجزيه و... کنند. فلسفه اسم‌ها به همين دليل بود که شکل گرفت. حالا بخشي از اين اسم‌ها، قرار است که آدم‌ها را منحصر به فرد کرده و آنها را قابل شناسايي و تقسيم و پيگيري سازد؛ بگذريم. در اين مطلب نيم‌نگاهي انداخته‌ايم به آمار و ارقام مرتبط با نامگذاري‌ها. بخوانيد برايتان جالب خواهد بود. بيشترين نام‌هاي استفاده‌شده معمول‌ترين چيزي که دوست داريم درباره نامگذاري‌ها بدانيم، فراواني نام‌هاست؛ اينکه ايرانيان کدام نام‌ها را بيشتر انتخاب کرده‌اند و بيشتر دوست داشته‌اند. در اين مورد ثبت‌احوالي‌ها گفته‌اند که فاطمه، زهرا، محمد و علي جزو بيشترين نام‌هاي انتخاب‌شده توسط ايرانيان بوده‌اند که نشان از علاقه مذهبي ايرانيان دارد؛ نام‌هايي که در همه دوره‌ها جزو پرکاربردترين‌ها بوده‌اند. در حوزه نامگذاري دختران، بيشترين نام‌هاي استفاده‌شده را فاطمه، زهرا و مريم به‌خود اختصاص داده‌اند. در حوزه نامگذاري پسران نيز محمد، علي و اميرحسين بيشترين فراواني انتخاب را داشته‌اند. راز اسم‌هاي عجيب در گذشته که بوروکراسي اداري چندان عريض و طويل و درست و حسابي نبود، مأموران ثبت‌احوال به منزل کدخدايان و افراد برگزيده در نقاط مختلف مي‌رفتند و افراد هم مراجعه کرده و اسم‌هايي انتخاب مي‌کردند. فلسفه وجود اسم‌هاي عجيب‌وغريب در تاريخ نامگذاري‌ها نيز به همين ترتيب بوده است؛ اسم‌هايي چون آفت، انگليسي، ابله و... . البته اين عادت و سنت غلط تا يکي، دو دهه پيش هم وجود داشت؛ طوري که والدين با اصرار، از مأموران مي‌خواستند که اسم‌هاي عجيبي را که مدنظر داشتند، براي فرزندان‌شان ثبت کنند! کميته نام در ثبت‌احوال هر چيزي حساب‌وکتابي دارد؛ ازجمله نامگذاري نوزادان پسر و دختر. در سازمان ثبت‌احوال نيز زعماي قوم جمع آمده‌اند و کميته‌اي به نام کميته نام تشکيل داده‌اند تا استادان زبان فارسي و عربي و استادان ادبيات قوميت‌ها، دور هم بنشينند و دراين‌باره تصميم‌گيري کنند. ماحصل تلاش اين کميته، 250هزار اسم پسر و 252هزار اسم دختر است تا والدين پيش فرضي براي بهترين انتخاب‌ها داشته باشند. اسم‌هاي خاصي که استفاده از آنها بي‌سابقه بوده، به اين کميته ارجاع داده مي‌شوند تا درباره‌شان تصميم‌گيري شود. تقاطع عقايد ملي و مذهبي ثبت‌احوالي‌ها مي‌گويند که از يک سو ديدگاه مذهبي و از سوي ديگر نگاه ملي ايرانيان، باعث ايجاد نام‌هايي چون محمدداريوش و محمدکورش و... شده است. اين اسم‌ها به کميته نامگذاري هم رفته‌اند و ظاهرا که مشکلي ندارند و والدين مي‌توانند از اين ‌دست نام‌ها هم استفاده کنند. اما اين اسم‌هاي خاص وارد سامانه نام‌هاي ثبت‌احوال نمي‌شوند. در اين مورد بد نيست بدانيد که نخستين شناسنامه صادر‌شده ايراني، در سوم دي‌ماه 1297شمسي بوده که به نام فاطمه ايراني صادر شده که خود ترکيبي از دو نام و عنوان ملي و مذهبي بوده است! تأثير مناسبت‌ها بر اسم‌گذاري‌ها از نکات جالب، تأثير مناسبت‌ها بر ضعف و قوت نامگذاري‌هاست؛ يعني چطور؟ يعني مثلا در ايام محرم، نام‌هايي چون حسين ، اميرحسين ، ابوالفضل و... بيشتر مي‌شود يا مثلاً سريالي باب مي‌شود که مردم به آن علاقه‌مند مي‌شوند و اين علاقه در نامگذاري آنها هم تأثير مي‌گذارد؛ مانند يوسف، ستايش و... . آمار و ارقام نام‌ها در ثبت‌احوال چه نکته‌هايي را نشان مي‌دهد؟ از بوشفر تا کفتر هر از چندي گزارش‌هاي اجتماعي از نام‌هاي عجيبي که براي فرزندان انتخاب شده يا مي‌خواستند انتخاب بشوند، چاپ مي‌شود. تازگي‌ها سخنگوي ثبت‌احوال هم سياهه‌اي از اين نام‌هاي عجيب را رو کرده است. البته اين نام‌ها، پيش از سال 1370انتخاب شده‌اند؛ آن‌هم با اصرار والدين به مأموران ثبت‌احوال! او، نام‌هايي چون «آرشيو»، «آسيب»، «اجباري»، «اخي»، «اردوخان»، «اشتر»، «اهريمن»، «باباقلي»، «بياباني»، «ملخ»، «فضا»، «فراري»، «شفتالو»، «شربت»، «قطار»، «قطاري»، «قسمت»، «قرباني»، «کابوس»، «گشنه»، «گرگ آقا»، «بره»، «بشم»، «بهداشت»، «بوشفر»، «چاه»، «چراغ»، «چيتر»، «زنگي»، «سرباز»، «شوجر»، «علاقه»، «غم»، «غارت»، «فرار»، «فراموش»، «گوپال»، «گمان»، «لذت»، «لشکر»، «للو»، «ورندل» و «يتيم» جزو موارد نادر استفاده براي پسرها ذکر کرده است. در مورد دخترها نيز نام‌هايي چون «آشفته»، «آفت»، «اجبار»، «افسرده»، «باجي»، «بيزار»، «پنبه»، «تعارف»، «حلوا»، «خرما»، «خيار»، «شربتي»، «شقيقه»، «کفتر»، «نيمکت»، «قيمتي»، «هميشه»، «ييلاق»، «لوله»، «لياقت»، «لبو»، «لباء»، «مشکي»، «مشکي‌جان»، «مغلوبه»، «مفتول»، «حاضر»، «حالتاج»، «حسرت»، «حضرت»، «حبصه»، «خارا»، «خابس»، «پارچه»، «پاکت»، «پنير»، «پوپول»، «پولي»، «انقلاب»، «اوجق»، «آمريکا»، «آلمان»، «انگليس»، «انه»، «آقابگم»، «ادامه» و «اذان» به ثبت احوال ارجاع شده است. البته هر نامي توسط کميته نام ثبت‌احوال مورد پذيرش واقع نمي‌شود. فراواني نام‌ها در سال‌هاي 96 و 80 بيشترين فراواني نام‌هاي انتخاب‌شده در سال 1396ثبت‌احوال، فاطمه، زهرا، حلما، زينب، يسنا، نازنين‌زهرا و آوا بوده است؛ با فراواني 36539، 22165، 14995، 13492، 12302، 11931 و8954 مورد. در مورد پسرها نيز اين فراواني شامل نام‌هاي اميرعلي، محمد، علي، اميرحسين، ابوالفضل، حسين و اميرعباس بوده است؛ با فراواني 26065، 20845، 19530، 19383، 17946، 16950 و 14807 مورد. درحالي‌ که 17سال پيش، يعني در سال 1380که آخرين سالي است که آمار آن روي سايت ثبت‌احوال وجود دارد، فراواني 7‌نام دختران فاطمه، زهرا، مريم، زينب، معصومه، محدثه و سارا بودند؛ با فراواني 32923، 20949، 9220، 6380، 4117، 3525و 3212 مورد. در مورد پسران نيز فراواني نام‌ها در سال 1380متعلق به علي، محمد، اميرحسين، مهدي، عليرضا، حسين و رضا بوده است؛ با فراواني 16286، 14452، 12701، 12028، 11266، 9155 و 7882 مورد. محبوب‌ترين نام‌هاي تهراني‌ها شايد براي اين عده جالب باشد که از وضعيت بيشترين اسم‌هاي انتخاب‌شده در پايتخت هم بدانند. طبق اعلام ثبت‌احوال در سال 1396، فاطمه، حلما، زهرا، آوا، باران، نازنين‌زهرا و يسنا بيشترين اسم‌هاي انتخاب شده تهراني‌ها براي نورسيده‌هايشان بوده است؛ با فراواني 3426، 2943، 2086، 1713، 1611، 1489و 1422 مورد. در مورد پسرها نيز تهراني‌ها بيش از هر نامي، اسامي اميرعلي، اميرحسين، اميرعباس، علي، کيان، محمدحسين و محمدطاها را براي نورسيده‌هايشان انتخاب کرده‌اند؛ با فراواني 4099، 2831، 2801، 2289، 2007، 2007و 1865 مورد. محبوب‌ترين نام‌هاي دهه گذشته در انتهاي سال گذشته آماري منتشر شد دال بر اينکه طي 10سال اخير، محبوب‌ترين نام‌هاي دختر و پسر نزد ايرانيان کدام موارد بوده است. فاطمه و اميرعلي در اين فهرست، محبوب‌ترين اسامي بود‌ه‌اند. پرکاربردترين اسامي دختران فاطمه، زهرا، نازنين زهرا، يسنا، زينب، ريحانه، فاطمه‌زهرا، باران، رها، ثنا، مريم، سارينا، اسرا، رقيه، نرگس، آوا، النا، بهار، ستايش، عسل، سارا، الينا، مهديس، آيدا، سوگند، مليکا، نازنين، معصومه، آتنا و اسما بودند که بيشتر از نام‌هاي ديگر به‌کار رفته بودند. اميرحسين، اميرعلي، ابوالفضل، عليرضا، مهدي، علي، محمدرضا، حسين، رضا، محمدمهدي، اميررضا، اميرمحمد، محمدامين، عرفان، سجاد، محمدجواد، نيما، حميدرضا، سينا، اميد، دانيال، اميرمهدي، متين، امير، مصطفي، هادي، احسان، امين، مبين، پارسا، علي‌اصغر، ايليا، شايان، آرمين، آرش، اميرعباس و يوسف هم بيشترين کاربرد و محبوبيت را در حوزه پسران داشتند. البته طبق اين گزارش، از ابتداي دهه90 به بعد، نام‌هايي چون آرين، آريا، آرتين، آراد، ساميار، پرهام، سهيل و کيان هم باب شده است. ما را در کانال «آخرين خبر» دنبال کنيد