نمناک/ همه کودکان بايد تا 6 ماهگي فقط از شير مادر تغذيه کنند و در پايان 6 ماهگي والدين بايد پله به پله تغذيه کمکي را براي آنها آغاز نمايند . تمام مادران از زماني که مي خواهند به کودکشان غذاي کمکي بدهند ، نگران هستند که شايد نتوانند به خوبي نيازهاي تغذيه اي کودکشان را برطرف کنند. اگر شما نيز جزو اين دسته مادران هستيد اين بخش را مطالعه نماييد تا بهترين غذاي کمکي نوزادان و طرز تهيه آنها آشنا شويد.
همزمان با شروع غذاي کمکي تغذيه با شير مادر بايد همچنان مکرر و برحسب ميل و تقاضاي شيرخوار ادامه داشته و حتي دفعات تغذيه با شير مادر افزايش مي يابد. همچنين در اين زمان بايد براساس نياز کودک به او آب جوشيده سردشده داد.
غذاي کمکي در هفته اول ماه هفتم
در هفته اول ماه هفتم غذاي کمکي را بايد با فرني آرد برنج آغاز کرد . در روز اول بايد يک بار در روز اين غذا را به مقدار يک قاشق مرباخوري به کودک بدهيم و در روزهاي ديگر کم کم دفعات آن را افزايش دهيم اما اين افزايش بايد برحسب ميل و تقاضاي شيرخوارباشد . در پايان هفته مقدار غذاي کمکي که مي توانيم به کودک بدهيم 12 قاشق مربا خوري مي باشد. البته غذاي اصلي کودک شير مادر مي باشد.
غذاي کمکي نوزاد در هفته دوم ماه هفتم
در اين هفته مي توانيد به کودکتان حريره بادام بدهيد . اين غذاي کمکي را نيز مانند فرني از يک ق مرباخوري در روز آغاز کنيد و در پايان هفته به 12 قاشق مرباخوري برسانيد . در اين هفته بايد تا حدودي حريره بادام را جايگزين فرني نمود يعني مي توانيد هر وعده به جاي فرني حريره بادام به کودک دهيد و يا يک وعده فرني و وعده بعد حريره بادام دهيد.
غذاي کمکي در دو هفته آخر ماه هفتم
در اين هفته سوپ نيز به برنامه غذايي نوزاد اضافه مي شود اما همچنان غذاي اصلي شير مادر است. در روز اول صبح و عصر و شب از فرني يا حريره بادام استفاده کنيد اما در ظهر در کنار فرني يا حريره بادام، يک قاشق مرباخوري سوپ هم به کودک بدهيد . روزهاي ديگر از مقدار حرير بادام و فرني کم کنيد و به مقدار سوپ اضافه نماييد تا مقدار سوپ به 3 تا 6 قاشق مرباخوري در هر وعده برسد.
در ابتداي شروع سوپ ، داخل آن يک تکه گوشت بدون چربي گوسفند يا مرغ بريزيد و همراه با برنج و هويج بپزيد.
هر سه روز يکبار يک نوع سبزيجات مانند جعفري، گشنيز، لوبيا سبز، کدو سبز، کرفس، گوجه فرنگ، کدو حلوايي به آن اضافه کنيد.
به سوپ کودکتان نمک، شکر يا چاشني نزنيد.
کدو، کرفس، لوبيا سبز ابتدا بپزيد و سپس به سوپ اضافه کنيد.
در آخرين لحظات پخت سوپ سبزيجات را اضافه نماييد تا ويتامين هاي آن از بين نرود.
تا پايان يک سالگي به سوپ کودکتان اسفناج اضافه نکنيد.
غذاي کمکي در دو هفته اول ماه هشتم
در اين دو هفته زرده تخم مرغ هم به رژيم غذايي شيرخوار اضافه مي شود. بدين ترتيب که صبح زرده تخم مرغ، ساعت 10 صبح (بين صبحانه و ناهار) فرني يا حريره بادام، ظهر سوپ، عصر مجددا فرني يا حريره بادام و در شب دوباره سوپ به کودک داده مي شود. در اين هفته ها مي توانيد سبزي هاي نشاسته اي مثل سيب زميني، کدو حلوايي و نخودفرنگي (نخود سبز) به فاصله هر 3 روز به سوپ اضافه کنيد.
براي اضافه کردن سيب زميني آن را بشوييد واگر قسمت سبز رنگ دارد آن را جدا کنيد و دور بريزيد و با پوست بپزيد. سپس پوست آن را جدا کرده و سيب زميني را به سوپ کودک اضافه کنيد. بهتر است همراه با سوپ به کودک ماست بدهيد تا کودک با طعم ماست آشنا شود.
غذاي کمکي کودک در دو هفته دوم ماه هشتم
هر چند روز يکبار مواد سوپ را تغيير دهيد تا طعمش عوض شود و تنوع داشته باشد براي اين کار مي توانيد از جو، بلغور گندم، رشته فرنگي پخته و نرم شده به اندازه يک قاشق مرباخوري و يک قاشق مرباخوري کره يا روغن مايع به سوپ اضافه نمود. افزودن کره يا روغن مايع به غذاي کودک به رشد آنان کمک مي کند.
غذاي کمکي در دو هفته اول ماه نهم
از اين هفته مي توانيد حبوباتي مانند عدس و ماش که هضم آسان دارند را به سوپ کودک اضافه کرد.همچنين مي توان از جوانه عدس يا ماش در تهيه سوپ استفاده کرد و ساير حبوبات مثل لوبيا چيتي، لوبيا قرمز و... را خيس نمود و پوستشان را جدا کرد و بعد از پختن به سوپ کودک اضافه کرد. شما مي توانيد يک قاشق مربا خوري آرد حبوبات نيز در سوپ کودکتان بريزيد.
نوزاد در دو هفته ماه نهم چه بخورد؟
در دو هفته پاياني ماه نهم به فرزندتان آب ميوه بدهيد ، اين آبميوه بهتر است طبيعي باشد و از ميوه هاي فصل براي آبميوه گيري انتخاب شود. روز اول 1 قاشق مرباخوري آب ميوه را با 1 قاشق مرباخوري آب جوشيده سرد شده مخلوط کنيد و به کودک بدهيد تا کم کم به6 قاشق مرباخوري آب ميوه خالص برسد. آب ميوه را در ساعت 10 صبح به کودکتان بعد از فرني و حريره بادام بدهيد.
غذاي کمکي در دو هفته اول ماه دهم
در اين ماه مي توانيد به جاي آبميوه 1 قاشق مرباخوري ميوه هاي فصل را به کودک دهيد و رفته رفته اين مقدار را به سه قاشق مرباخوري رسانيد.
ميوه مورد نظر بايد کاملا رسيده باشد . شما اين ميوه را بايد بشوييد و سپس پوست بگيريد و هسته آن را جدا کنيد و به تدريج به 5 تا 6 قاشق مرباخوري در روز برسانيد. در اين زمان کم کم برحسب اشتهاي کودک بر مقدار سوپ او به ميزان حداکثر 10- 6 قاشق مرباخوري در ظهر و شب بيافزاييد.
همچنين به کودک غذاهايي مانند نان، بيسکوئيت ساده، ماکاروني پخته، تکه هاي سيب زميني پخته، کوفته قلقلي و...بدهيد و به او ياد دهيد که اين غذاها را خود به دهان برد. بيش از حد دادن آبميوه و ميوه سبب پرشدن معده کودک مي شود.
غذاي کمکي براي نوزاد در دو هفته دوم ماه دهم
در اين هفته ها بايد علاوه بر سوپ به کودک کته نيز بدهيم . بهتر است کته را در آب گوشت يا مرغ بپزيم و يا همراه کته گوشت مرغ ، گوشت قرمز بدون چربي و گوشت ماهي بدهيم . دقت نماييد گوشت ماهي بدون تيغ باشد.
غذاي کمکي در ماه يازدهم و دوازدهم
برحسب اشتهاي کودک مقدار غذاي هر وعده او را اضافه نماييد و به غذاي او تنوع دهيد . از دادن غذاي سفره خانواده به کودک به دليل داشتن نمک و چاشني خود داري کنيد و غذاي جداگانه براي او تهيه نماييد.
نکته مهم در تغذيه کودک زير يکسال
از آغاز 6 ماهگي تا پايان يک سالگي کودک بايد از شير مادر همراه با غذاهاي کمکي تغذيه کند . در اين مدت نبايد کودک را با اين غذاها به طور کامل سير نمود و بايد توجه داشت برحسب تقاضا و تمايل شيرخوار در تمام مدت شب و روز به او شير مادر داد. اگر کودک کم شير بخورد و کمتر سينه مادر را بمکد، شير کمتري به او مي رسد و هم حجم کلي شيري که مادر توليد مي کند کاهش خواهديافت.
نکات مهم در تغذيه کودکان زير يکسال
همزمان با آغاز غذاهاي کمکي به کودک آب جوشيده سردشده نيز بدهيد زيرا اين نياز با خوردن شير مادر به تنهايي تامين نمي شود.
آب ميوه و شيريني به مقدار زياد قبل از غذا، اشتهاي کودک را کم مي کند و رشد او را به خطر مي اندازد بنابراين دو بار در روز بعد از غذاي وسط روزبا حجم کم ، آب ميوه و يا ميوه رسيده و نرم شده بدهيد.
نمک، شکر و ادويه را به غذاي کودک اضافه نکنيد زيرا در اين زمان ذائقه او شکل مي گيرد. در غذاي کودک زير يکسال که دچار ايست يا افت وزني است مقدار بسيار کمي نمک يدداربريزيد.
آب ليموي تازه يا آب نارنج تازه براي خوش طعم نمودن غذاي کودک به آن اضافه کنيد.
از پايان شش ماهگي تا دو سالگي هر روز 10 تا 15قطره آهن به کودک خود بدهيد.
از 15 روزگي تا پايان يکسالگي به کودک خود قطره مولتي ويتامين يا A+Dبدهيد . شما مي توانيد بعد از مشورت با پزشک اين قطره را تا 2 سالگي ادامه دهيد.
در سنين 12-6 ماهگي غذا خوردن کودک فقط به منظور تامين نيازهاي غذايي او نيست بلکه برقراري يک ارتباط اجتماعي بين والدين و کودک است.
غذاي کمکي راهي براي آشنايي او با مزه و قوام غذاها و فراگيري او براي استفاده از غذاهاي سفره خانواده است.
طرز تهيه فرني
مواد لازم:
آرد برنج يک قاشق مرباخوري سرصاف
شکر نصف قاشق مرباخوري سرصاف
5 شير ( مي تواند شير مادر باشد ) قاشق مرباخوري
آب مقداري براي پخت برنج
طرز تهيه:
ابتدا آب و شکر و آرد برنج را با هم مخلوط مي کنيم و سپس بر روي حرارت ملايم مي گذاريم. پس از آنکه آرد برنج پخته شد، 5 قاشق شير را بدان اضافه مي کنيم و مي جوشانيم تا قوام آيد . قوام آن بايد کمي از شيرمادر بيشتر باشد و رفته رفته با بزرگ شدن کودک به قوام فرني واقعي برسد.
در روش ديگر آب و شکر و آرد برنج را روي حرارت مي گذاريم تا قوام آيد و بعد به آن شيرمادر را اضافه مي کنيم تا رقيق تر شود.
ما را در کانال «آخرين خبر» دنبال کنيد