کودکت/ حالت تهوع بارداري، يکي از عوارض بارداري است که بيشتر در سه ماه اول اين دوران به سراغ شما ميآيد. حالت تهوع و استفراغ چيزي نيست که کسي از آن خوشش بيايد و به راحتي با آن کنار بيايد، پس حتما هر کسي که دچار آن ميشود، به دنبال راه حلي براي رفع آن ميگردد. ميخواهيد بدانيد چه راههايي ميتواند به شما کمک کند تا به حالت تهوع بارداري غلبه کنيد؟ در اين مقاله ما به چندين سوال در اين رابطه پاسخ ميدهيم تا راحتتر بتوانيد با اين مشکل کنار بياييد.
شايد شما هم در دوران بارداري دچار اين حس شده باشيد يا در بارداريهاي آينده خود آن را تجربه کنيد. براي غلبه بر آن چند سوال و جواب کارآمد و مفيد به شما کمک خواهد کرد. با کودکت همراه باشيد.
سوال: آيا پرواز با هواپيما يا رفتن به جاي گرم باعث تشديد حالت تهوع ميشود؟
اين احتمال وجود دارد، اما نميتوان حالت تهوع در دوران بارداري را به صورت مستقيم به پرواز با هواپيما و نقل مکان به جايي گرمتر مرتبط دانست. اما پرواز با هواپيما يا حضور در جايي که آب و هوايي گرم دارد، ميتواند موجب دي هيدراته شدن (از دست دادن آب بدن) شود. از دست دادن آب بدن، حالت تهوع بارداري را تشديد کند. اگر باردار هستيد، بايد خيلي مواظب ميزان آب بدن خود باشيد، چرا که آب کمک ميکند خون، بهتر در بدن شما جريان داشته باشد و مواد مغذي به فرزند شما برسد.
درمان حالت تهوع بارداري يا بيماري صبحگاهي
اگر قصد پرواز با هواپيما را داريد حتما يک بطري آب در کنار خود داشته باشيد (و در صورت نياز حتما از مهمانداران آب بيشتري تقاضا کنيد). همچنين اگر قصد مسافرت طولاني داريد حتما با خود تنقلات و خوردنيهاي سالم همراه داشته باشيد، چرا که گرسنه ماندن به مدت زياد نه براي شما و نه براي کودکت اصلا خوب نيست.
سوال: چرا حالت تهوع اول صبحگاهي در دوران بارداري در تمام طول روز اتفاق ميافتد؟
هر چند که اين حالت به تهوع اول صبح معروف است اما معمولا در تمام طول روز اتفاق ميافتد. در حقيقت بيش از ۸۰ درصد زنان باردار اعلام کردهاند حالت تهوع بارداري در زمانهاي به غير از صبح برايشان رخ داده است. و اگر از نظر جسمي ضعيف باشيد، کودک شما ميتواند باعث شود در زمان صبح و ظهر و شب حالت تهوع داشته باشيد.
تهوع بارداريدر واقع شما بايد از دست هورمونهايي گلايه کنيد که به صورت هر روزه و ۲۴ ساعته با تهوع به بدن شما کمک ميکنند تا محيط بهتري براي رشد جنين شما فراهم کند. دکتر فرانسيس (Dr. Francis) ميگويد دقيقا هورمونهايي که موجب تهوع صبحگاهي ميشود هورمون hCG (گنادوتروپين جفتي انسان) و استروژن است. به نظر ميرسد hCG به گيرندههاي هورمونهاي تحريک کننده تيروئيد در مغز متصل شده و موجب اختلال موقت عملکرد تيروئيد ميشود که در بعضي از زنان موجب حالت تهوع در بارداري ميشود.
همچنين استروژن هم روي گيرندههاي سروتونين در مغز تاثير ميگذارد و علائم مشابهي را ايجاد ميکند. هورمون سومي هم به نام پروژسترون در اين حالت دخيل است، پروژسترون ميتواند عملکرد دستگاه گوارش شما را آهسته کند. هضم غذا در معده و روده شما بيشتر طول ميکشد و اين امر موجب به ايجاد نفخ، يبوست و حالت تهوع در بارداري ميشود. بنابراين در نظر داشته باشيد که افزايش اين هورمونهاي سه گانه در سه ماهه اول بارداري روي سيستم گوارش شما تاثير دارد و همين عامل موجب ناراحتي شما ميشود.
سوال: چرا بعضي افراد در دوران بارداري دچار حالت تهوع صبحگاهي نميشوند در حالي که بعضي افراد هر روز هفته دچار اين مشکل هستند؟
هنوز نظر قطعي درباره علت دچار شدن يا دچار نشدن به حالت تهوع بارداري و همين طور تعداد دفعات آن در طول هفته، اعلام نشده است. اما عواملي وجود دارد که حالت تهوع سه ماهه اول دوران بارداري را افزايش ميدهد. مثلا دو قلو بودن جنين، ماشين گرفتگي، سردردهاي بارداري و عواملي از اين دست، ميتوانند موجب تشديد حالت تهوع بارداري شود. دکتر فرانسيس در اين رابطه ميگويد:
عکسالعمل افراد نسبت به تغييرات در بدنشان متفاوت است، براي مثال شما اگر بدانيد در داشتن حالت تهوع بارداري در طول روز تنها نيستيد، ممکن است کمي احساس آرامش کنيد. يا حتي ممکن است در بارداري بعدي اصلا اين حالت به شما دست ندهد. بنابراين حالت تهوع دوران بارداري در بين زنان مختلف، متفاوت است و حتي از يک بارداري به يک بارداري ديگر در همان فرد هم متغير خواهد بود.
سوال: اگر شخصي در اولين بارداري خود دچار حالت تهوع صبحگاهي شود آيا در بارداريهاي بعدي هم ممکن است آن را تجربه کند؟
احتمالا نه! خيلي به ندرت اتفاق ميافتد که دومين بارداري يا زايمان دقيقا شبيه اولي باشد. شما ممکن است در کل دوران اولين بارداري خود دچار بيماري صبحگاهي باشيد، اما در دومين بارداري خيلي کم اين حالت به شما دست بدهد. از سوي ديگر در بارداري اول، ممکن است فقط در ۸ هفته اول احساس خستگي شديد داشته باشيد، اما حالا با داشتن يک کودک احتمالا پيش دبستاني و يک کودک در شکمتان بيشتر احساس خستگي کنيد.
مهمترين تفاوتي که بيشتر زنان در بارداريهاي اول و بعدي به آن اشاره ميکنند اين است که در بارداريهاي بعدي خيلي زودتر حرکت جنين را در شکمشان احساس ميکنند.
در بارداري اول، مادر ممکن است در هفته بيستم بارداري متوجه حرکات جنين در شکم خود شود، اما مادران با تجربهتر حرکات آهسته و پروانهاي کودک خود را از هفته شانزدهم بارداري هم تشخيص ميدهند. البته اين به معني قويتر بودن کودکان دوم و سوم نيست، بلکه به اين دليل است توانايي تشخيص مادر بالاتر ميرود.
بيماري صبحگاهيمعمولا به دليل اينکه ماهيچههاي شکمي در بارداريهاي دوم و سوم ديگر به اندازه کافي کشيده شده است شما زودتر متوجه حرکات جنين خواهيد شد. نکته مثبت اين اتفاق اين است که به دليل کشيدگي ماهيچههاي شکمي جنين در موقعيت پايينتري قرار ميگيرد و نسبت به بارداري اول سوزش معده و قلب کمتري خواهيد داشت و نکته ناخوشايند شايد اين باشد که ممکن است مجبور شويد بيشتر به دستشويي برويد.
احتمالا در بارداريهاي دوم و سوم کمردرد دوران بارداري بيشتر به سراغ شما خواهد آمد. چرا که با داشتن يک بچه ديگر زمان کمتري براي استراحت خواهيد داشت يا حتي ممکن است مجبور شويد بچه خود را بغل کنيد يا از روي زمين بلند کنيد.
بهتر است به بچههاي بزرگتر آموزش دهيد کارهايشان را خودشان انجام دهند، به عنوان مثال کودک نوپاي شما ديگر ميتواند روي صندلي اتومبيل بنشيند و نيازي نداريد او را روي پاي خود نگه داريد، يا کودک شما ميتواند براي رسيدن به سينک از يک چارپايه استفاده کند و نيازي نيست که شما او را بلند کنيد.
درمان حالت تهوع باردارياگر کودک بزرگتر شما ميخواهد روي زانوي شما بنشيند ابتدا بنشينيد و اجازه دهيد او روي زانوي شما بيايد. همچنين ميتوانيد از جليقههاي محافظ مادرانه استفاده کنيد تا از شدت کمردرد شما کاسته شود.
در هنگام زايمان هم احتمالا زايمان دوم و سوم راحتتر از بار اول خواهد بود چرا که ديگر بدن شما ميداند چه کاري بايد انجام دهد و وقتي زمان تولد کودک شما فرا برسد رحم شما نسبت به بار اول راحتتر و سريعتر گشاد شده و زايمان راحتتري خواهيد داشت.
چرا بعضيها در سه ماهه اول بارداري دچار تهوع صبحگاهي نميشوند؟
اگر شما از آن دسته مادراني هستيد که دوران بارداري دچار حالت تهوع نميشود، به شما تبريک ميگوييم. شما يکي از خوش شانسترين مادرها هستيد. ممکن است نگران شويد که مانند دوست صميميتان يا بسياري از زنان ديگر در زمان بارداري دچار حالت تهوع نميشويد، اما بايد بدانيد که بسياري از زنان با داشتن دوران حاملگي کاملا نرمال، دچار حالت تهوع صبحگاهي نميشوند. در حقيقت ۲۵ درصد از زنان ممکن است هرگز در دوران حاملگي تهوع صبحگاهي را تجربه نکنند و هيچکس هم به صورت قطعي علت آن را نميداند.
حالت تهوع بارداريتحقيقات نشان ميدهد کساني که در ماههاي اوليه دچار حالت تهوع بارداري شديد هستند، معمولا دوقلو يا چندقلو حامله هستند. بعضي از زنان ديگر که از قرصهاي کنترل بارداري استفاده ميکنند هم احتمال دارد بيشتر دچار حالت تهوع شوند. زناني که مادر يا خواهرشان در دوران بارداري دچار حالت تهوع ميشدند، احتمال دارد آنها هم اين حالت را تجربه کنند. همچنين کساني که قبل از حاملگي دچار سردردهاي ميگرني ميشدند و کساني که در اثر مسافرت با ماشين و هواپيما هم دچار حالت تهوع ميشدند، مستعد دچار شدن به حالت تهوع بارداري در سه ماهه اول بارداري هستند.
حالت تهوع بارداريچه روشهاي درماني مطمئني براي درمان بيماري صبحگاهي وجود دارد؟
از آنجايي که خوردن حجم زيادي از غذا به صورت يکباره يا نخوردن طولاني مدت، ميتواند علائم حالت تهوع بارداري را بيشتر کند، خوردن وعدههاي غذايي کوچک و کم حجم در طول روز ميتواند روش خوبي براي کاهش اين حالت باشد. به خاطر داشته باشيد که همواره مقداري تنقلات و خوردني سالم همراه خود داشته باشيد و زماني که احساس کرديد معده شما در حال خالي شدن است از آن استفاده کنيد.
از خوردن غذاهاي تند و پر چرب (به خصوص فستفود) اجتناب کنيد، همچنين از خوردن زياد غذاهايي که بوي زيادي دارند مانند غذاهاي غني از پروتئين، گوشت قرمز، مرغ و ماهي پرهيز کنيد.
از داروهاي طبيعي مانند آبنبات زنجبيلي براي رفع حالت تهوع صبحگاهي استفاده کنيد. (زنجبيل براي قرنها يک روش درماني براي حالت تهوع بوده است). همچنين ميتوانيد لوسيونهاي نعنايي يا ليمويي به همراه داشته باشيد و زماني که بوي بدي به مشام شما رسيد و حالت تهوع شما را تشديد کرد، از آنها استفاده کنيد. هرگاه معده شما در اثر بوي غذا يا هر چيز ديگري تحريک شد با بو کردن لوسيون براي آرام کردن معده استفاده کنيد.
معمولا حالت تهوع بارداري در اکثر خانمها از هفته ۱۲ تا ۱۴ بهبود قابل ملاحظهاي پيدا ميکند اما در بعضي موارد تا هفته بيستم هم ادامه پيدا خواهد کرد. همچنين به هر علتي اگر دچار استفراغ خوني شديد يا نميتوانيد مايعات را حفظ کنيد يا علائم کم آبي داشتيد (مانند ادرار تيره، سرگيجه و تپش قلب) حتما به پزشک خود مراجعه کنيد.
امين بينايي
بازار