دنياي اطلاعات/ باجگيري عاطفي شکل بسيار موثري از تسلط بر ديگران است که در آن نزديکانمان تهديدمان ميکنند که در صورت بيتوجهي به خواستههايشان، ما را تنبيه خواهند کرد. اين باجگيران خوب ميدانند که رابطه با آنها تا چه اندازه برايمان اهميت دارد. از آسيبپذيري ما و از عميقترين رازهايمان آگاهاند. اين افراد ميتوانند والدينمان باشند يا همسرمان، رئيس و همکارانمان، يا دوستان و دلدادگانمان. آنان باوجود علاقهاي که به ما دارند، از اين روش استفاده ميکنند تا پاداش لازم را کسب کنند: اطاعت و تسليم ما.
باج گيري عاطفياگر کسي، نقطه ضعفي يا اصطلاحا “آتو”يي از ديگري سراغ داشته باشد، مي تواند از او باج بگيرد. مثل کارمندي که اختلاسي از رئيس اش سراغ دارد و مي تواند مدام از او باج بگيرد تا راز او را برملا نکند.
اين فرمول اصلي باج گيري است.
حالا مي خواهيم اين فرمول را “عاطفي” کنيم و به باج گيري عاطفي بپردازيم.
در باج گيري عاطفي، شما آتويي دست ديگران نداريد که بتوانند از شما باج بگيرند؛ در اينجا به جاي آتو از ويژگي هاي روحي و عاطفي شما براي باج گيري سوء استفاده مي کنند.
باج گيرها، که معمولاً از نزديکان شما مثل نامزد يا همسرتان هستند، ويژگي هاي شخصيتي شما را شناسايي مي کنند و با سوء استفاده از آن، ميکوشند به خواستههاي خود برسند. حتي ممکن است اين باج گيري با نقشه قبلي نباشد ولي در نهايت نتيجه يکي است.
اين مثال ها را ببينيد:
– دختر به پسر (يا بر عکس)
اگر مرا رها کني و با من ازدواج نکني، خودم را ميکشم.
* در اينجا، دختر يا پسر ميداند که طرف مقابل اش فردي احساسي و انسان دوست است و نميخواهد باعث آسيب رساندن به ديگري شود، بنابراين با ايفاي نقش قرباني، احساسات او را به بازي ميگيرد تا نهايتا با او ازدواج کند.
اين در حالي است که اگر طرف مقابل زير بار ازدواج نرود، خودکشي هم در کار نخواهد بود و اتفاقا همان کسي که تا ديروز تهديد به خودکشي ميکرد، خواهد گفت که تو لياقت مرا نداشتي، همان بهتر که زود شناختمت!
– زن به همسرش
زندگي خواهرم را مي بيني؟ واقعا توي رفاه هستند، اما زندگي ما چي؟
* زن ميداند که همسرش غرور مردانه دارد، بنابراين به طور غير مستقيم او را با باجناق اش مقايسه مي کند. در اينجا مرد در خود ميشکند و احتمالا ميکوشد ولو با قرض هم که شده، خواستههاي مالي همسرش را برآورده کند.
– مرد به همسرش
اگر کاري که من ميگويم را انجام ندهي، تو را ترک ميکنم و براي خودم خانهاي جداگانه خواهم گرفت.
* مرد از ميزان وابستگي و عشق همسرش خبر دارد و از اين زاويه وارد ميشود و تهديد ميکند که از اين پس، عشقات را نخواهي ديد.
– دختر به نامزدش (يا بر عکس)
من خيلي تنها هستم، انگار حق زندگي ندارم و از اين بابت واقعا رنج ميکشم. خانوادهات نيز که درباره من بد ميگويند و ميخواهند ما به هم نرسيم در حالي که من هميشه به آنها احترام گذاشتهام. از تو هم ميخواهم وقتي درباره من بد ميگويند واکنش منفي نشان ندهي و احترام شان را نگه داري.
* او ميداند که نامزدش، هم آدم دل رحمي است و نميتواند رنج کشيدن او را ببيند و هم خانوادهاش را دوست دارد. بنابراين با ادبيات خانواده دوستانه (احترامشان را نگه دار) خود را در ماجراي اختلاف، محق جلوه ميدهد. نتيجه اين ميشود که نامزدش در بحران عاطفي قرار ميگيرد و حتي با خانوادهاش درگير ميشود.
– پسر به دختر (يا بر عکس) در دوران آشنايي قبل از ازدواج
بعد از ازدواج چنين و چنان خواهم کرد. مثلاً پسر ميگويد آخر هر هفته ميرويم بيرون شهر و سالي ۲ بار سفر خارجي ميبرمت يا دختر به پسر مي گويد وقتي از سر کار آمدي، با دمنوش داغ از تو پذيرايي خواهم کرد و شانههايت را ماساژ خواهم داد.
* آنها دارند از طريق وسوسه، باجگيري عاطفي ميکنند. پسر ميداند که دختر عاشق سفر و تفريح است و دختر ميداند که پسر دلبسته مهرباني است. در اينجا دختر / پسر براي رسيدن به هدفاش يعني ازدواج با فرد مقابل، ويژگيهاي شخصي او را هدف قرار ميدهد و از همان طريق وعده و وسوسهاش را شکل مي دهد.
باج گيرهاي عاطفي، براي اين که باج گيري کنند، بايد سه کار انجام دهند:
– بسيار به شما نزديک شوند.
– ويژگيهاي شما را بشناسند.
– خود را همدل شما نشان دهند (يا حتي واقعا همدل باشند).
در برابر باج گيرهاي عاطفي چه بايد کرد؟
۱ – اول از همه بايد بدانيد چيزي به نام “باج گيري عاطفي” وجود دارد.
۲ – شخصيت خود را خوب بشناسيد و ببينيد از چه نقاطي ممکن است به شما نفوذ کنند، مثل خوش قلبي، حساسيت روي خانواده و … .
۳ – مسائلي که روي آن حساس هستيد را به هر کسي نگوييد.
۴ – بکوشيد عقل را بر احساسات غلبه دهيد. باج گيران عاطفي در برابر عقل، خلع سلاح ميشوند.
۵ – در تصميم گيري عجله نکنيد.
۶ – باج گيران عاطفي در بسياري از موارد ميکوشند در شما احساس گناه به وجود بياورند؛ مراقب اين شگرد باشيد.
۷ – اگر احساس کرديد کسي دارد باج گيري عاطفي کند، خيلي صريح به او هشدار دهيد که نبايد با احساساتتان بازي کند.
در اين باره فکر کنيد:
– باج گيري عاطفي توسط گداها
– آيا تا کنون مورد باج گيري عاطفي قرار گرفته ام؟
– آيا باج گيري عاطفي کردهام؟
بازار