نکات کلیدی و کاربردی برای تغذیه کبوتر در شرایط مختلف

ستاره/ يکي از مهمترين اصول نگهداري و پرورش کبوتر، توجه به جيره غذايي کبوتر در زمان‌هاي مختلف رشد اين پرنده و در نظر گرفتن فصل است. کبوتران در طبيعت از دانه‌هاي گياهان، حلزون‌ها و کرم‌ها تغذيه مي‌کنند، ولي به طور کلي به عنوان يک پرنده دانه خوار معروف هستند. تقريبا کبوتران پرورشي و پرواري از توقع يکساني نسبت به کميت و کفيت غذا برخوردارند و ۸۰ درصد غذاي کبوتران را دانه‌هاي مختلف غلات و ۲۰ درصد بقيه را دانه‌هايي که بيشتر حاوي پروتئين هستند، تشکيل مي‌دهند. در اين مقاله با اصول تغذيه کبوتر، جيره غذايي مناسب در فصل تابستان و زمستان و ميزان ترکيب جيره غذايي براي کبوتران آشنا مي شويد. اصول تغذيه کبوتر در تغذيه کبوتر بايد به دسته بندي‌هاي مختلفي توجه کرد و بر اساس آن‌ها احتياجات غذايي پرنده را برآورده نمود. توجه به فصل و مرحله رشد (تغذيه جوجه کبوتر، کبوتر جوجه دار و کبوتر بالغ) از مواردي است که بايد بدان توجه کرد. کبوتر‌ها از انواع دانه، غلات و سبزيجات تغذيه مي‌کنند. اصول تغذيه اين پرنده بسته به فصل و رشد به شرح زير است: ۱. تغذيه کبوتر در تابستان با شروع فصل تابستان و گرم شدن هوا، نياز تغذيه‌اي کبوتر تغيير مي‌کند و لازم است تا ترکيبات و درصد دانه‌هاي مختلف در جيره غذايي پرنده تغييراتي داشته باشد. بهترين دانه‌هاي گياهي در فصل تابستان براي تغذيه کبوتر دانه‌هايي مانند سويا، تخم کتان، کنجد، بادام زميني، کلزا، شاهدانه، تخم آفتابگردان، ذرت سفيد، تخم جارو، جو و مقداري گندم است. همچنين ارزن نيز دانه‌اي سبک و کامل براي کبوتر در فصل تابستان محسوب مي‌شود که به دليل هضم راحت و سبک بودن، پرنده را هنگام پرواز سنگين نکرده و براي کبوتراني که به منظور مسابقه پرورش داده مي‌شوند، مناسب است. علاوه بر آن به دليل داشتن طبع خنثي، در فصول گرم داراي طبع سرد خواهد بود. براي کاهش گرماي بدن پرنده در ماه‌هاي گرم نيز استفاده بيشتر از ويتامين‌ها خصوصا ويتامين ث. و ويتامين‌هاي گروه ب. توصيه مي‌شود، افزودن درصد پاييني از الکتروليت سه روز در هفته به آب اشاميدني پرنده‌ها و قرار دادن ظروف آبتني هفته‌اي دوبار نيز براي فصل تابستان مناسب است. استفاده از خيار رنده شده، هندوانه خرد شده، خربزه وميوه‌هاي خنک تابستاني براي تغذيه کبوتر در تابستان مفيد است، همچنين مي‌توانيد در هفته دوبار از دوغ به جاي آب پرندگان استفاده کنيد، انجام اين کار‌ها به خنک شدن بدن کبوتر کمک کرده و مانع از تجمع چربي مي‌شود. پيشنهاد ديگر، ريختن آب ليموي تازه در آب اشاميدني کبوتر است که مي‌تواند منبع خوبي براي تامين ويتامين ث مورد نياز پرنده باشد. توصيه مي‌شود در تابستان آب را نيز به دفعات بيشتر در اختيار پرنده قرار دهيد. ۲. تغذيه کبوتر در زمستان دانه گندم، اصلي‌ترين غذاي کبوتر در زمستان است و کبوتران گندم را به ساير دانه‌ها ترجيح مي‌دهند. طبع گندم گرم است و به ويژه دانه مناسبي در فصل زمستان براي پرنده خواهد بود. به طور کلي براي تغذيه کبوتر در زمستان، بسته به طبع دانه، دانه‌هاي گياهي با طبع گرم را انتخاب کنيد. همچنين دانه ارزن نيز به دليل طبع خنثي در زمستان داراي طبع گرم است و مي‌توان در تغذيه کبوتر در زمستان آن را در جيره غذايي قرار داد. نسبت ۳ به ۱ از گندم و ارزن جيره غذايي مناسبي براي کبوتران در فصل زمستان است. در اختيار گذاشتن گل شور و دادن مکمل‌هاي غذايي از جمله ويتامين‌ها و مواد معدني و آنزيم‌ها باعث سلامتي کبوتر‌ها در اين فصل مي‌شود. ۳. نحوه تغذيه کبوتر جوجه دار بهترين دانه براي تغذيه کبوتر جوجه‌دار مخلوطي از دانه‌هايي مانند ارزن، قره ماش، گاودانه، گندم و ذرت است. خرده نان بربري و سنگک خشک و هاون شده بدون کپک نيز که به دليل داشتن سبوس و همچنين وجود نمک کبوتر علاقه زيادي به خوردن آن نشان مي‌دهد هم براي کبوتر مادر و هم براي جوجه‌هاش خيلي خوب است. البته توجه داشته باشيد، خوردن بيش از اندازه آن باعث اسهال در کبوتر مي‌شود. ۴. غذاي جوجه کبوتر همزمان با خروج جوجه‌ها از تخم، تا زماني که جوجه‌ها ۴ روزه شوند، نوعي مايع شير مانند، در معده کبوتر نر و ماده توليد مي‌شود و والدين به وسيله منقار خود اين ماده شير مانند را که در حقيقت شيرابه چينه دان است، به جوجه‌هاي خود مي‌دهند. بعد از آن براي تغذيه جوجه کبوتر‌ها بهتر است که در آغاز، دانه‌ها به مدت نيم ساعت خيسانده شود و سپس در اختيار جوجه‌ها قرار گيرد و بايد توجه داشت که پرنده بيش از اندازه لازم غذا نخورد. تغذيه کبوتر با ارزن، در زماني که هنوز جوجه است به دليل ريز و ليز بودن توصيه مي‌شود. البته اين بدان معنا نيست که فقط از ارزن استفاده کنيد، زيرا در اين زمان بدن کبوتر در حال بزرگ شدن و شکل گرفتن است و رعايت تنوع غذايي صحيح کمک شاياني به رشد خوب پرنده خواهد کرد. ميزان غذاي کبوتر در هر وعده بهتر است، هر کبوتر دو يا سه وعده در روز تغذيه شود، يا اين که مقدار غذاي مورد نياز روزانه براي هر جفت کبوتر محاسبه شود و اين مقدار غذا در طول روز در برابر کبوتر‌ها قرار داده شود. بهترين زمان تغذيه کبوتر از نظر کبوترداران با تجربه هنگام غروب آفتاب است. اين کار موجب مي‌شود که کبوتر گرسنه مانده و از صاحب خودش اطاعت کند و هميشه آماده پرواز بوده و هرز نشيند. البته کبوتر‌هاي ماده‌اي که جوجه دارند از اين قاعده مستثني هستند و لازم است در روز ۴ تا ۵ وعده غذا به آن‌ها داده شود. ميزان مصرف دانه‌ها، مواد معدني و سنگريزه در کبوتران در جدول زير آورده شده است. ميزان ترکيب جيره غذايي براي کبوتران نحوه غذا دادن به کبوتر ظرف غذاي کبوتر همواره بايد تميز وعاري از آلودگي و کثيفي باشد. همچنين غذاي کبوتر‌ها بايد دستي داده شود. از آنجايي که کبوتران در انتخاب دانه‌ها وسواس بيشتري به خرج مي‌دهند، سبب مي‌شوند که دانه‌اي بيش از دانه ديگر مصرف شود. از همين رو استفاده از غذاي پلتي که مخلوطي از دانه‌هاي پرس شده آردي است، توصيه مي‌شود. توجه: تغذيه کبوتر و شيوه دانه دادن و نوع دانه، به سن (جوجه يا بالغ بودن) پرنده بستگي دارد، پس از دادن دانه‌هاي درشت به کبوتران کوچک و يا دانه کوچک به کبوتران بزرگ که باعث عدم سير شدن پرنده خواهد شد، پرهيز کنيد. ظرف غذاي کبوتر ظرف غذاي کوچک براي استفاده کبوتر‌ها مناسب‌تر است، همچنين بايد ظرف‌هاي محتوي شن، سنگريزه و نمک در کنار ظروف دان آن‌ها قرار داده شود. شن و سنگريزه باعث مي‌شوند ساييدن مواد غذايي داخل سنگدان بهتر انجام شود و نمک علاوه بر تامين سديم و کلر مورد نياز پرنده، سبب بيشتر شدن اشتها و تا حدي موجب ضدعفوني چينه دان پرنده مي‌شود. نکته: ظرف غذا بايد همواره تميز و عاري از آلودگي داشته باشد و بهتر است بعد از شستشو ضد عفوني نيز شود. غذا‌هاي مضر براي کبوتر گندم و نان سياه براي کبوتر مناسب نيست و باعث مشکلات گوارشي مي‌شود. تغذيه کبوتر با غذا‌هاي گوشتي مضر است، زيرا معده اين پرنده قدرت هضم غذا‌هاي گوشتي را ندارد و در صورت خورده شدن گوشت توسط کبوتر، منجر به مرگ او مي‌شود. استفاده از شير و فراورده‌هاي تهيه شده از آن مانند پنير براي کبوتر مناسب نيست. از دادن هسته ميوه‌ها، باقي مانده غذا‌هاي چرب و نمک‌دار و تنقلاتي مانند بيسکوييت، چيپس، پفک، شکلات و ... به کبوتر خودداري کنيد. ساير توصيه‌هاي مهم ۱- از دادن باقي مانده‌هاي غذاي خودتان مانند برنج پخته، باقيمانده خورش‌ها و .. به کبوتر پرهيز کنيد، زيرا چربي و نمک موجود در اين غذا براي پرنده مضر بوده و باعث اثر بسيار بدي در سيستم گوارشي حيوان و بروز اسهال و انسداد روده و بيماري گوارشي مي‌شود. ۲- اگر کبوتري داريد که قبلا سابقه تخم کردن داشته ولي ديگر تخم نمي‌کند به او مخلوطي از گاو دانه و شاه دانه بدهيد، چون اين دو دانه گياهي داراي ميزان زيادي انرژي، ويتامين و پروتئين هستند و کمک خواهد کرد کبوتر شما دوباره تخم‌گذاري داشته باشد. ۳- در هنگام خريد دانه دقت کنيد دانه‌ها تازه و سالم باشند و هيچگونه آثار کپک زدگي در آن‌ها مشاهده نشود. همچنين آلوده و کثيف نباشند. بهتر است مقداري از دانه را روي کف دست بريزيد؛ دانه‌هاي خوب و مناسب، خيلي سريع جدا از هم روي کف دست قرار مي‌گيرند. با مشاهده کوچکترين اثري از رطوبت يا جوانه زدن يا وجود فضله موش در دانه‌ها از خريد آن‌ها صرفنظر کنيد. ۴- قرار دادن سير در جيره غذايي کبوتر به پيشگيري از بيماري‌ها در پرنده کمک خواهد کرد، زيرا سير يک ماده ضدعفوني‌کننده دستگاه گوارش است. سير را به دو روش مي‌توان به کبوتر داد: سير تازه را با هاون کوبيده با مقداري آب مخلوط کنيد و در اصطلاح «آب سير» تهيه شده را با آب مورد نياز روزانه کبوتر مخلوط کنيد. مقداري روغن زيتون و سير پودر شده را با دانه‌هاي روزانه مخلوط کنيد. سير يکي از قوي‌ترين عامل‌ها براي جلوگيري از انواع بيماري‌هاست و علاوه بر آن در شادابي و سلامتي حيوان نيز بسيار مؤثر است. سخن پاياني در اين مقاله از ستاره به طور کلي به مبحث تغذيه کبوتر پرداخته شد. در صورتي که علاقه‌منديد تا پرورش و نگهداري کبوتر را به عنوان شغل اصلي يا جانبي براي خود در نظر بگيريد يا قصد نگهداري از اين پرنده را به عنوان يک حيوان خانگي و براي سرگرمي داريد، در درجه اول بايد در اين زمينه تحقيق کنيد و معلومات خود را افزايش دهيد، براي اين کار مي‌توانيد به کتاب‌هاي مربوط و پرورش دهندگان فعال در استان خود مراجعه کنيد و از نزديک با نحوه کار آشنا شويد. ما را در کانال «آخرين خبر» دنبال کنيد