ستاره/ برخي از مادران، پس از قطع شيردهي دچار درد در پستانها ميشوند. از شير گرفتن ناگهاني کودک موجب انسداد مجاري، ورم و ماستيت در پستانها ميشود؛ بنابراين، به مادران شيرده توصيه ميشود که به تدريج نوزاد را از شير بگيرند، زيرا از شير گرفتن ناگهاني موجب بروز مشکلاتي براي مادر و کودک ميشود. اما گاهي اوقات، با وجود از شير گرفتن تدريجي مادران دچار درد سينه بعد از قطع شيردهي ميشوند.
اين درد معمولا با مرور زمان کاهش پيدا ميکند و از بين ميرود. درمانهاي خانگي متعددي نيز براي التيام بخشيدن به درد سينه بعد از قطع شيردهي وجود دارد. اما در صورت ادامه درد يا غيرقابل تحمل بودن آن، بايستي به پزشک متخصص زنان و زايمان مراجعه کنيد تا احتمال عفونت پستان يا انسداد مجاري را بررسي کند.
دلايل متداول از شير گرفتن کودک
شرايط زير موجب ميشود که مادران از ادامه شيردهي منصرف شوند يا نوزادان خود را از شير بگيرند:
۱. درد و سوزش شديد در پستان
از آنجايي که مادران پس از زايمان، عادت به شيردهي ندارند، شير دادن برايشان کاري سخت و دردناک است. ترک خوردن و زخم شدن نوک پستانها در اولين روزهاي شيردهي و درد ناشي از آن موجب ميشود که مادران به قطع شيردهي فکر کنند.
۲. کافي نبودن شير
نگراني بيشتر مادران در روزهاي اول تولد، کافي نبودن شير براي نوزاد است. به همين دليل تصميم ميگيرند که به نوزاد شيرخشک بدهند تا نيازهاي تغذيهاي او به طور کامل برآورده شود.
۳. شاغل بودن مادران
برخي از مادران تمايل دارند که هر چه زودتر به سر کار بازگردند و از آنجايي که در بيشتر مواقع امکان شيردهي برايشان وجود ندارد، چارهاي جز از شير گرفتن نوزاد ندارند. البته برخي از مادران شير خود را پيش از رفتن به سرکار ميدوشند تا در طول روز نوزاد از آن تغذيه کند.
۴. رشد نوزاد
شير مادر تا ۶ ماهگي تنها منبع تغذيه نوزاد است. اما پس از شش ماهگي نوزاد آمادگي دريافت غذاي کمکي را دارد. بيشتر پزشکان توصيه ميکنند که شير مادر تا يکسالگي غذاي اصلي نوزاد را تشکيل بدهد، اما پس از آن مادر با توجه به شرايط ميتواند کودک را از شير بگيرد.
علت درد سينه بعد از قطع شيردهي
بدن مادر، تا هفتهها پس از قطع شيردهي، شير توليد ميکند. مادراني که معمولا شير زيادي داشته اند يا روزانه شيرشان را ميدوشيده اند، پس از قطع شيردهي، شير در مجاري پستانهايشان جمع شده و موجب انسداد آنها ميشود. انسداد مجاري شيري موجب تورم و درد شديد پستانها ميشود. به اين شرايط ماستيت يا التهاب پستان ميگويند. قطع کردن ناگهاني شير نيز محرک اين شرايط است و موجب التهاب و تورم شديد پستانها ميشود.
علائم همراه با درد سينه پس از قطع شيردهي
علائم ديگري که ممکن است همراه با درد سينه بعد از قطع شيردهي تجربه کنيد عبارتند از:
درد هاله پستان (areola)
احساس درد متناوب در يک يا هر دو پستان
درد شديد در روزهاي اول از شير گرفتن، که به تدريج با گذشت زمان کاهش مييابد
بزرگ شدن و سفت شدن پستانها
تشکيل تودههاي سفت در پستان
سنگيني بيش از حد پستانها
علائمي مانند آنفولانزا، شامل تب و لرز، خستگي، تب بالا، اضطراب و احساس ضعف
قرمز شدن نوک پستانها
نشت شير از نوک پستانها در اثر اصطکاک
اگر درد پستان به دليل ماستيت باشد، احساس گر گرفتگي، تورم و سفتي پستان همراه با احساس سوزش است.
مدت زمان درد
معمولا درد سينه پس از قطع شيردهي، چندين روز يا يک هفته ادامه مييابد. در بيشتر موارد، تنها چند روز پس از قطع شيردهي درد احساس ميشود و با گذشت زمان کاهش مييابد و از بين ميرود. اما اگر بعد از گذشت يک هفته بهبودي حاصل نشد، بهتر است به پزشک مراجعه کنيد.
درمانهاي خانگي درد سينه بعد از قطع شيردهي
اگر پس از قطع شيردهي دچار درد و ناراحتي شده ايد، درمانهاي زير موجب تسکين شما خواهد شد.
۱. حمام آب گرم
دوش گرفتن با آب گرم يا نشستن در وان آب گرم، موجب جريان يافتن شير انباشته شده در پستانها ميشود و تورم و درد ناشي از آن را کاهش ميدهد.
۲. دوشيدن شير
دوشيدن شير با استفاده از پمپ شير دوش يا با دست، کمک ميکند تا درد پستانها کاهش يابد. بررسي ميزان شيري که روزانه دوشيده ميشود، شما را از کاهش توليد شير آگاه ميکند. در نظر داشته باشيد که هدف از دوشيدن شير خالي کردن پستان نيست، بلکه به قدري شير دوشيده شود که تورم و التهاب پستان کاهش يابد.
۳. ماساژ پستانها
فشردن آرام و ماساژ دادن پستانها نيز به خروج شير اضافي کمک ميکند و درد ناشي از آن را کاهش ميدهد. ماساژ دادن زير دوش آب گرم نيز تاثير مضاعفي دارد.
۴. کمپرس سرد
قرار دادن کمپرس سرد بر روي پستان ها، چندين بار در روز، موجب کاهش تورم و درد سينه بعد از قطع شيردهي ميشود.
۵. افزايش ميزان مايعات ورودي
نوشيدن آب کافي و افزايش ورود مايعات به بدن، نقش اساسي در از بين بردن سموم بدن دارد.
۶. داروهاي بدون نسخه
براي کاهش درد و تورم پستانها ميتوانيد از داروهاي مسکن بي خطري مانند استامينوفن يا ايبوپروفن استفاده کنيد. البته، بهتر است پيش از مصرف هرگونه دارويي با پزشک خود مشورت کنيد.
۷. دمنوش مريم گلي
نوشيدن چاي مريم گلي دو بار در روز، موجب تسکين درد پستانها و خشک شدن شير ميشود.
۸. برگ کلم
قرار دادن برگهاي تازه و سرد کلم روي پستانها موجب کاهش درد و ناراحتي آنها ميشود.
۹. سبک زندگي سالم
داشتن يک رژيم غذايي متعادل و سبک زندگي سالم نقش موثري در حفظ سلامتي دارد. مصرف مولتي ويتامينهاي دوران بارداري، در زمان شيردهي و از شير گرفتن نوزاد، کمک ميکند تا بدن توانايي تطبيق بهتري با شرايط جديد داشته باشد.
۱۰. خواب کافي
خواب فرصتي است که بدن خود را ترميم کند و بهبود بخشد. پس بهتر است به آن بي توجهي نکنيد!
۱۱. صحبت با ديگر مادران
اگر مشکلي را تجربه کرديد که نميتوانيد با اعضاي خانواده تان در ميان بگذاريد، آن را با مادران ديگري که اين مرحله را گذرانده اند، در ميان بگذاريد و از تجربيات آنها استفاده کنيد.
۱۲. درمانهاي دارويي
مصرف برخي از داروها موجب کاهش توليد شير مادر مي شود. پزشک با توجه به شرايط، براي خشک شدن شير، داروهاي زير را تجويز ميکند.
قرصهاي پيشگيري از بارداري
اولين دارويي که در اين شرايط توسط پزشک تجويز ميشود، ترکيبي از قرصهاي پيشگيري از بارداري است. قرصهايي که داراي استروژن و پروژستين هستند، براي اين منظور مناسبند. استروژن موجود در قرص، مانع از توليد شير ميشود.
توجه: اگر قصد بارداري مجدد در اين بازه زماني داريد، مصرف اين قرصها به شما توصيه نميشود.
دکونژستانها
دسته دوم داروهاي دکونژستان هستند، که معمولاً در هنگام سرماخوردگي تجويز ميشوند. pseudoephedrine (با نام تجاري Sudafed) موجب کاهش شير مادر ميشود. نتيجه يک مطالعه، نشان داده است که مصرف ۶۰ ميلي گرم سودوافدرين موجب کاهش شير مادر به ميزان ۲۴ درصد مي شود.
داروهايي ديگر
برخي از داروها نيز در گذشته براي خشک کردن شير مادر استفاده ميشده اند. اما به دليل عدم کارايي يا عوارض جانبي متعددشان کنار گذاشته شده اند. داروهايي مانند پيريدوکسين، پارلودل (بروموکريپتين) و دوزهاي زياد استروژن، از اين نمونه اند.
نکته مهم: مصرف خودسرانه هيچ يک از داروهاي ياد شده براي خشک شدن شير، بدون تجويز پزشک توصيه نميشود. پزشک با توجه به شرايط شما بهترين گزينه با کمترين عوارض جانبي را به شما پيشنهاد ميکند.
پيش گيري از درد سينه بعد از قطع شيردهي
به کار بستن نکات زير موجب پيشگيري از درد سينه بعد از قطع شيردهي ميشود.
در يک بازه زماني مشخص (۲ يا ۳ روزه) يک نوبت شيردهي را حذف کنيد. سپس ۲ تا ۳ روز ديگر، يک نوبت ديگر را حذف کنيد. کاهش تدريجي تعداد جلسات شيردهي از بروز تورم و درد سينه بعد از قطع شيردهي جلوگيري ميکند.
تنها به قدري شيرتان را بدوشيد که درد يا تورم پستان از بين برود. دوشيدن کامل و خالي کردن پستان موجب افزايش توليد شير ميشود!
استفاده از سينه بند سفت و محکم، مجاري شير را مسدود ميکند و موجب تورم پستانها ميشود. از سوتينهاي مناسب شيردهي که به شما احساس راحتي ميدهند، استفاده کنيد.
بازار