


مجله دلگرم/ در مواردي ممکن است که زن و شوهر طلاق گرفته و از هم جدا شده باشند و سپس شوهر فوت کند. در اين خصوص سوالي که مطرح ميشود اين است که آيا بعد از طلاق نيز زن ميتواند از شوهر خود ارث ببرد؟
بر اساس ماده ۹۴۰ قانون مدني، زن و مرد در صورتي از هم ارث ميبرند که رابطه زوجيت ميان آنها از نوع ازدواج دائم بوده باشد؛ نه ازدواج موقت. همچنين، بايد هر يک از زن يا شوهر در زمان فوت ديگري زنده باشند و در زوجيت هم بوده باشند تا رابطه توارث برقرار شود.
با اين وجود، در شرايطي ممکن است بنا به دلايلي زن و شوهر از هم جدا شده باشند و سپس شوهر فوت کند. در چنين شرايطي، اين سوال مطرح مي شود که آيا زن بعد از طلاق از شوهر نيز ميتواند از او ارث ببرد؟
پاسخ به اين سوال در ضمن ماده ۹۴۳ قانون مدني آمده است که بر اساس آن، شرايط ارث بردن زن بعد از طلاق مشخص شده است. بر اساس ماده مذکور: “اگر شوهر، زن خود را به طلاق رجعي مطلقه کند، هر يک از آنها که قبل از انقضاي عده بميرد، ديگري از او ارث مي برد. اما اگر فوت يکي از آنها بعد از انقضاي عده بوده و يا طلاق بائن باشد، از يکديگر ارث نمي برند”.
در توضيح اين ماده بايد گفت:
طلاق ميان زوجين يا از نوع طلاق بائن است که مرد و زن پس از طلاق به صورت کامل از هم جدا شده و امکان رجوع از طلاق وجود ندارد يا طلاق رجعي است که بر اساس آن، مرد ميتواند در مدت عده طلاق رجعي به زن رجوع کند و بدون نياز به خواندن عقد ازدواج مجدد، زندگي کنند.
از آن جهت که بر اساس قانون، مطلقه رجعيه (يعني خانمي که با طلاق رجعي از همسرش جدا شده است) نوعا در حکم زوجه است، از حقوق زوجه که در قانون مدني مقرر شده برخوردار خواهد بود که ارث بردن، يکي از آنهاست.
به عبارت ديگر، در شرايطي که زن و شوهر با طلاق رجعي از هم جدا شده باشند و شوهر در طول مدت عده طلاق رجعي فوت کرده باشد، زن ميتواند از ارث وي برخوردار باشد. اما در صورتي که طلاق از نوع طلاق بائن باشد و فوت مرد پس از سپري شدن عده طلاق زن رخ داده باشد، دريافت سهمالارث زن پس از طلاق منتفي خواهد بود.
ميزان سهم الارث زن و شوهر
در ميزان سهم الارث زن و شوهر تفاوتهايي وجود دارد و همچنين وجود يا عدم وجود فرزندان در ميزان سهم الارث زن و مرد تاثير دارد و چنانچه مرد داراي همسران متعدد باشد نيز در ميزان سهم الارث زن يا زنان، تغييراتي ايجاد مي شود. اين تغييرات عبارتند از:
چنانچه زن فوت کند و داراي فرزند يا فرزنداني نباشد، شوهر نصف اموال زن را به ارث مي برد و اگر زن وارث ديگري مانند پدر و مادر نداشته باشد نيز بقيه اموال زن براي شوهر خواهد بود ولي اگر زن فوت کند و داراي اولاد و يا اولادِ اولاد باشد (زيرا اولادِ اولاد نيز در صورت نبود اولياء خود جانشين آنها محسوب شده و مانند آنها ارث مي برد) شوهر يک چهارم اموال زن را به ارث مي برد.
در صورتي که شوهر فوت کند و اولاد نداشته باشد زن يک چهارم اموال شوهر را به ارث مي برد ولي اگر شوهر داراي اولاد يا اولادِ اولاد باشد زن يک هشتم اموال شوهر را به ارث مي برد و چنانچه زن بعد از فوت همسر خود و قبل از تقسيم ارث فوت کند، سهم الارث زن به وارثان وي تعلق خواهد گرفت.
چنانچه مرد داراي دو يا چند همسر باشد، سهم الارث زن يعني يک هشتم بين همسران به طور مساوي تقسيم خواهد شد. البته در صورتي که همسران در عقد دائمي باشند و در هنگام فوت مرد نيز رابطه زوجيت و عقد دائم برقرار بوده باشد.
در ماده 946 اصلاحي مصوب 1387 قانون مدني آمده است؛ زوج از تمام اموال زوجه ارث مي برد و زوجه در صورت فرزنددار بودن زوج يک هشتم از عين اموال منقول و يک هشتم از قيمت اموال غيرمنقول اعم از عرصه و اعيان ارث مي برد. در صورتي که زوج هيچ فرزندي نداشته باشد، سهم زوجه يک چهارم از کليه اموال به ترتيب فوق است.
در ماده 948 قانون فوق نيز که پس از حذف ماده 947 تصويب شده است آمده؛ هرگاه ورثه از اداء قيمت امتناع کنند، زن مي تواند حق خود را از عين اموال استيفاء کند.
سوالات متداول درباره ارث زن بعد از طلاق
1- سهم ارث زن بعد از فوت شوهر چقدر است ؟
سهم الارث زن بعد از فوت شوهر در صورت وجود يا عدم وجود فرزند از يک هشتم تا يک چهارم متغير خواهد بود که براي دريافت اطلاعات بيشتر در اين خصوص مي توانيد مقاله را مطالعه کنيد .
2- آيا پس از طلاق و فوت شوهر نيز زن مي تواند از ارث بهره مند شود؟
ارث بردن زن پس از طلاق صرفا در صورتي امکان پذير است که زن در ايام عده طلاق رجعي باشد که اطلاعات کامل در خصوص اين موضوع ضمن مقاله توضيح داده شده است .
3- شرايط ارث بردن زن در صورت طلاق از شوهر چيست؟
در صورتي که طلاق از نوع طلاق رجعي بوده و فوت شوهر در زمان عده طلاق رخ داده باشد ، زوجه مي تواند از ارث شوهر بهره مند شود که شرح اين موضوع در مقاله آمده است .