


چطور/ سرکه يکي از بهترين جايگزينها براي مواد شويندهٔ شيميايي است. استفاده از سرکه در شستن لباس موجب سفيدشدن، روشنشدن، ازبينرفتن بوي بد و نرمشدن لباس ميشود. استفاده از سرکه در ماشينهاي لباسشويي بيخطر و براي محيط زيست نيز مفيد است. براي شستن لباسها ميتوانيد از سرکه سفيد تقطيرشده يا سرکه سيب استفاده کنيد. سرکه با سستکردن نمکهاي روي يا کلريد آلومينيوم اثر ميکند و بنابراين کثيفي به لباس شما نخواهد چسبيد. بهعلاوه سرکه از خواص ضدباکتريايي هم دارد. اگر به استفاده از سرکه علاقهمند شدهايد، در ادامه با ما همراه باشيد تا شما را با کاربردها و مزيتهاي استفاده از سرکه در شستن لباس آشنا کنيم.
پيش از استفاده از سرکه براي شستن لباس مطمئن شويد که به آن حساسيت نداريد. البته اين حساسيت بسيار نادر است، ولي در بعضي از افراد وجود دارد.
همهٔ انواع سرکه داراي استيکاسيد هستند که موجب روشنشدن، نرمشدن و ازبينرفتن بوي بد لباسها ميشود. سرکه سيب از آب سيب به دست ميآيد. ميزان اسيديبودن آن بين ۵ تا ۶ درصد است. رنگ سرکه سيب نيز زرد يا طلايي کهربايي است.
سرکه سفيد يا تقطيرشده، از تخمير مجدد الکل مقطر رقيق به دست ميآيد. اين الکل را ميتوان از غلات يا نشاستهٔ ذرت، سيبزميني، برنج يا جو تهيه کرد. معمولا ميزان اسيديبودن سرکه تقطيرشده از سرکه سيب کمتر و بين ۴ تا ۷ درصد است.
براي جلوگيري از لکشدن لباس بهتر است که سرکه را با مقداري آب رقيق کنيد. همچنين بايد توجه داشته باشيد که نبايد از سرکه قرمز، سرکه قهوهاي يا سرکه بالزاميک براي شستن لباس استفاده کنيد. اين سرکهها باعث لکشدن لباس ميشوند.
براي شستن لباس هميشه از سرکه سفيد تقطيرشده استفاده کنيد، زيرا فاقد هرگونه تانين (رنگهاي گياهي طبيعي) است. اين رنگها موجب لکشدن لباسها ميشوند. اگر از سرکه سيب استفاده ميکنيد، مقدار آن بايد کمتر باشد و پيش از استفاده نيز آن را با آب رقيق کنيد.
۱. روشن و سفيدکردن لباسها
ميتوانيد از سرکه براي سفيدکردن لباسها، روشنترکردن لباسهاي سفيد و پاک کردن لکه ها استفاده کنيد. استيکاسيد موجود در سرکه سفيد بهاندازهاي کم است که به پارچه صدمهاي نميزند؛ درعينحال بهاندازهاي قوي است که بقاياي بهجايمانده از صابون و مواد شوينده (مواد قليايي) را حل ميکند.
افزودن فقط نصف پيمانه سرکه به آبکشي نهايي، موجب روشنتر و شفافترشدن رنگ لباسها ميشود. ميتوانيد سرکه سفيد را در محفظهٔ مخصوص نرمکننده لباس بريزيد يا آن را بهصورت دستي در ابتداي مرحله آبکشي اضافه کنيد.
استيکاسيد کم موجود در سرکه براي لباسهايي که کدر و تيره شدهاند، مانند سفيدکننده و روشنکننده عمل ميکند. براي سفيدکردن جورابهاي سفيدي که لک شدهاند يا دستمالسفرههايي که رنگ گرفته و تيره شدهاند، يک پيمانه سرکه سفيد را داخل ظرف بزرگي پر از آب بريزيد و آن را تا دماي جوش داغ کنيد. سپس، دستمالسفره يا جورابها را درون آن بريزيد. بگذاريد يک شب در اين محلول بمانند و سپس مانند هميشه آنها را بشوييد. البته از اين روش تنها بايد براي پارچههاي ۱۰۰درصد پنبهاي استفاده کنيد.
با استفاده از سرکه ميتوانيد محلول سفيدکننده نيز درست کنيد. براي اين منظور يکدوم پيمانه سرکه، يکدوم پيمانه آبليمو و يک قاشق غذاخوري بوره (بوراکس) را باهم مخلوط کنيد. اين محلول را داخل ماشين لباسشويي بريزيد يا لباسهايتان را در ترکيبي از اين محلول و ۴ ليتر آب خيس کنيد.
۲. ازبينبردن بوي بد
سرکه بوها را خنثي ميکند و باعث ميشود که لباسها بوي تميزي بدهند. سرکه ميتواند بوهاي ناشي از دود، حيوانات خانگي و عرق را از بين ببرد. باقيماندن حولهها يا انبوهي از لباسهاي مرطوب در سبد لباس يا ماشين لباسشويي، باعث رشد کپک و ايجاد بوي بد ميشود.
براي ازبينبردن اين بوي بد، ماشين لباسشويي را با آب داغ پر کنيد. سپس، دو پيمانه سرکه سفيد را داخل ماشين لباسشويي بريزيد و با آن لباسها را بشوييد. بعدازآن، يک دور ديگر لباسها را با مواد شوينده بشوييد.
سرکه هيچ بويي را در لباسهاي شما باقي نميگذارد، ولي ميتوانيد چند قطره از روغنهاي اسانسي (مانند اسطوخودوس) را نيز اضافه کنيد تا لباسهايتان معطر شوند.
۳. ازبينبردن بوي زيربغل
يک بطريِ اسپري را با سرکه سفيد رقيقنشده پر کنيد و آن را در اتاق لباسشويي دمدست خود بگذاريد. سپس، با آن بو و لکههاي عرق روي لباسهاي قابلشستوشو را از بين ببريد. سرکه را بهطور مستقيم روي پارچه، در قسمت داخل زيربغل، لباس اسپري کنيد. بگذاريد دستکم ۱۰ دقيقه روي لباس بماند و سپس لباس را داخل ماشين لباسشويي بيندازيد.
اگر قسمت زيربغل لباس سفت شده است، از برس نرمي براي جداکردن مواد باقيمانده روي لباس استفاده کنيد. استفاده از سرکه باعث ميشود که راحتتر بتوانيد دئودورانت و ضدعرق باقيمانده روي لباس را جدا کنيد و از زردشدن قسمت زيربغل لباس جلوگيري ميکند.
۴. رهاشدن از بوي دود
اگر لباس شما بوي دود سيگار ميدهد، از نصف پيمانه سرکه سفيد در شستوشوي آن استفاده کنيد. براي لباسهاي غيرقابلشستوشو که فقط بايد خشکشويي شوند و چيزهايي مانند بالش و پرده، وان حمام را با آب بسيار داغ پر کنيد و يک پيمانه سرکه در آن بريزيد. لباس يا پرده را در بالاي آب داغ قرار دهيد. سپس، در را ببنديد تا بخار به الياف پارچه نفوذ کند.
استفاده از سرکه سفيد در ازبينبردن بوي دود شديد موجود در هوا پس از آتشسوزي در آشپزخانه يا ساير آتشسوزيهاي کوچک خانگي نيز مؤثر است.
۵. نرمکردن لباسها
اگر به استفاده از نرمکنندههاي لباس موجود در بازار با عطرهاي تند علاقهاي نداريد ولي ميخواهيد لباسهاي نرمتري داشته باشيد، ميتوانيد از سرکه سفيد استفاده کنيد. سرکه سفيد نرمکنندهاي طبيعي است که هيچ مادهاي را روي لباسها به جا نميگذارد.
فقط کافي است که در مرحله آبکشي نهاييِ لباسها، نصف پيمانه سرکه سفيد را داخل محفظهٔ نرمکننده لباس بريزيد. اگر ميخواهيد لباسهايتان عطر ملايمي داشته باشند، ميتوانيد چند قطره از روغنهاي اسانسي مانند روغن اسطوخودوس را به بطري سرکه اضافه کنيد.
نرمکنندههاي لباس موجود در بازار در خاصيت ضدحريق لباس کودکان (بهويژه لباس خواب) اختلال ايجاد ميکنند و هرگز نبايد از آنها براي شستن اين لباسها استفاده کنيد. ولي سرکه سفيد براي همهٔ لباسهاي کودکان، کاملا بيخطر و ضدآلرژي است.
۶. کاهش کُرک و موي حيوانهاي خانگي
سرکه از ايجاد الکتريسيته ساکن جلوگيري ميکند. بنابراين، با استفاده از آن کرک و موي کمتري به لباسهاي شما ميچسبد. فقط افزودن نصف پيمانه سرکه سفيد در مرحله آبکشي لباسها، از چسبيدن کرک و موي حيوانات به لباسها جلوگيري ميکند. در مواردي که بهطور تصادفي لباسي تيره را همراه حولههايي که پرز ميدهند ميشوييد، استفاده از سرکه موجب جلوگيري از چسبيدن کرک و پُرز حوله به لباس ميشود.
۷. محوکردن خط سجاف
بچهها خيلي سريع رشد ميکنند. بنابراين، گاهي مجبور ميشويم سجاف پايين شلوار (حاشيه دولاشده و دوختهشده لبه پايين لباس) را باز کنيم تا قد شلوار بلندتر شود. با اين کار معمولا جاي تاي سجاف باقي ميماند.
وقتي طول لباسي را تغيير ميدهيد، براي رهاشدن از سوراخهاي ريز بهجايمانده در امتداد درز يا خط سجاف، ميتوانيد پارچه سفيدي را با سرکه سفيد مرطوب کنيد و آن را زير پارچه قرار دهيد و پارچه را اتو کنيد. با انتخاب دماي مناسب اتو و استفاده از پارچه مشبک محافظ اتو روي پارچه، از سوزاندن پارچه جلوگيري کنيد.
۸. تميزکردن اتو
گاهي رسوبات معدني منافذ خروج بخار و اسپري آب اتو را مسدود ميکنند. براي تميزکردن اتو و ازبينبردن اين رسوبات، محفظهٔ آب اتو را با محلولي شامل مقادير مساوي از سرکه سفيد و آب مقطر پر کنيد. اتو را بهصورت ايستاده روي سطحي مقاوم در برابر حرارت قرار دهيد. سپس، اجازه دهيد که اتو بهمدت حدود ۵ دقيقه بخار کند.
وقتي اتو سرد شد، مخزن آب را با آبمقطر بشوييد. دوباره مخزن اتو را پر کنيد و آب را از درون منافذ روي لباسي کهنه بپاشيد. درنهايت، لباس کهنهاي را چند دقيقه اتو کنيد تا تمام رسوبات باقيمانده خارج شود. سپس از اتو براي لباسهاي خود استفاده کنيد.
براي ازبينبردن آثار باقيمانده سوختگي روي سطح آهني اتو، خميري شامل مقادير مساوي از سرکه سفيد و نمک را روي آن بساييد. در پايان، با پارچهاي که با سرکه سفيد مرطوب کردهايد، سطح اتو را پاک کنيد.
۹. تميزکردن ماشين لباسشويي
با گذشت زمان، بقاياي صابون و رسوبات مواد معدني در شيلنگهاي ماشين لباسشويي جمع ميشوند. اين مسئله باعث کاهش جريان آب و عملکرد ماشين لباسشويي ميشوند. براي برطرفکردن اين مشکل ميتوانيد، چهار بار در سال، ماشين لباسشويي خود را با سرکه تميز کنيد. براي اين منظور بدون اينکه در ماشين لباسشويي لباسي بريزيد، آن را روشن کنيد. با آب داغ و دو پيمانه سرکه سفيد بقاياي صابون را از بين ببريد و شلنگها را تميز کنيد.
اگر ماشين لباسشويي شما اتوماتيک است، سرکه سفيد را در محفظههاي ماده شوينده و نرمکننده لباس بريزيد. با اين کار، تمام مواد شويندهٔ باقيمانده در ماشين حل ميشوند؛ درنتيجه، عملکرد ماشين لباسشويي بهتر ميشود.
براي تميزکردن ماشين لباسشويي که واشرِ در جلويي آن بوي ماندگي و کهنگي گرفته است، دفعات بيشتري از سرکه استفاده کنيد.
۱۰. شستن لباسها بدون استفاده از مواد شيميايي قوي
شستن لباسها با سرکه راه بسيار خوبي براي استفادهنکردن از مواد شيميايي قوي است. اگر پوست حساسي داريد، بعضي از مواد شوينده ميتوانند پوست شما را تحريک کنند. اين مواد موجب بروز دانههايي آلرژيکي (allergic rash) به نام درماتيت تماسي (contact dermatitis) روي پوست ميشوند. اگر به مواد شوينده حساسيت داريد، سرکه ميتواند جايگزين خوبي باشد.
براي تميزکردن لباسها با استفاده از سرکه، يکدوم پيمانه سرکه سفيد را داخل محفظهٔ مواد شوينده ماشين لباسشويي بريزيد. نيازي نيست که هيچ شوينده ديگري را اضافه کنيد.
سرکه معمولا لباسها را لک نميکند، ولي خاصيت اسيدي دارد. بنابراين نبايد آن را بهطور مستقيم روي لباسها بريزيد و ابتدا بايد آن را رقيق کنيد. اگر ماشين لباسشويي شما محفظهٔ مواد شوينده ندارد، پيش از ريختن سرکه روي لباسها، يکدوم پيمانه سرکه را با يک پيمانه آب ترکيب کنيد.
سرکه با محيطزيست نيز سازگار است. پژوهشها نشان داده است که مواد شيميايي موجود در بعضي از شويندههاي لباس براي محيطزيست مضر هستند. استفاده از سرکه و ساير شويندههاي سازگار با محيطزيست مانع از مسمومشدن حيوانات يا آسيبرساندن به گياهان ميشود. وقتي فقط از سرکه استفاده ميکنيد، ميتوانيد از آب مصرفشده در ماشين لباسشويي براي آبدادن به چمنها استفاده کنيد. اين آب به گياهان يا حيوانات شما آسيبي نميرساند.
۱۱. جلوگيري از بيرنگ و بور شدن لباسهاي رنگي و تيره
باقيماندن صابون و مادهٔ شوينده در لباسهاي تيره و مشکي، باعث ميشود که لباسها بيرنگ و رنگپريده به نظر برسند. افزودن نصف پيمانه سرکه سفيد در مرحله آبکشي نهايي، موجب خارجشدن اين مواد شوينده از بافت لباس ميشود.
بهعلاوه، استفاده از مواد شوينده، نور خورشيد و کهنگي لباسها با گذشت زمان باعث ميشود که لباسها رنگ درخشان خود را از دست بدهند. براي جلوگيري از رنگ و رو باختن لباسها ميتوانيد يکدوم پيمانه سرکه را روي لباسهاي موجود در ماشين لباسشويي بريزيد.
۱۲. جلوگيري از تجمع صابون روي لباس
تجمع صابون باعث ايجاد رگههاي آبي يا سفيدي روي لباس ميشود. گاهي تجمع صابون لباس سفيد را زرد و لباس تيره را بيرنگورو ميکند.
سرکه صابونهاي جمعشده را سست ميکند و از چسبيدن آن به لباسها جلوگيري ميکند. براي ازبينبردن تجمع صابون روي لباسها، پيش از شستوشو در ماشين لباسشويي، لباسها را در محلولي شامل يک پيمانه سرکه و چهار ليتر آب خيس کنيد.
۱۳. از بينبردن لکهها
ميتوانيد از سرکه براي پاک کردن لکههاي روي لباس استفاده کنيد. چرک و ذرات مواد غذايي مانند صابون وقتي در تماس با سرکه قرار ميگيرند، سست شده و با آب شسته ميشوند.
يک پيمانه سرکه را با چهار ليتر آب رقيق کنيد. پيش از شستوشوي لباس، اين محلول را بهطور مستقيم روي لکهها بريزيد يا با استفاده از پارچهاي تميز لکهها را به اين محلول آغشته کنيد تا از بين بروند. سپس لباسها را مانند هميشه بشوييد.
سرکه جايگزين بسيار خوبي براي شويندههاي لباس است، زيرا ارزان، مؤثر و سازگار با محيطزيست است. شستن لباسها با سرکه باعث ازبينرفتن بوي بد لباسها ميشود؛ البته لباسها بوي سرکه نيز نخواهند گرفت.