گواهی عدم امکان سازش چیست و نحوه دریافت آن چگونه است؟

فرارو

بروزرسانی 1399/08/04 - 13:21

گواهی عدم امکان سازش چیست و نحوه دریافت آن چگونه است؟

فرارو/ خانواده به عنوان مهم‌ترين نهاد موجود در هر جامعه‌اي همواره با آسيب‌هاي مختلفي از جمله طلاق مواجه بوده است. طلاق متداول‌ترين راه انحلال ازدواج دائم است که به اراده مرد واقع مي‌شود. طلاق از نظر لغوي به معني باز کردن گره و رها کردن است از نظر حقوقي هم به معني انحلال نکاح دائم با رعايت تشريفات و شرايط مقرر در قانون مي‌باشد؛ بنابراين طلاق ويژه نکاح دائم است و از بين رفتن نکاح موقت از طريق پايان يافتن مدت آن صورت مي‌گيرد. يکي از موارد اصلي طلاق عدم امکان سازش بين زن و شوهر است در اين حالت ازدواج به مرحله‌اي مي‌رسد که که ادامه آن براي زن و شوهر غير ممکن مي‌شود بنابراين زوجين وارد پروسه طلاق مي‌شوند.
در اين حالت اولين مرحله براي ثبت طلاق دريافت گواهي عدم امکان سازش است اين گواهي با قانون حمايت خانواده مصوب ۱۳۵۳ وارد نظام حقوقي ايران شد و تاييدي بر عدم توافق و سازش بين زن و شوهر است. اين گواهي در موردي صادر مي‌شود که دادگاه زن و شوهر را براي سازش به داوري ارجاع داده باشد در اين حالت در پي عدم موفقيت در ايجاد صلح و سازش بين طرفين گواهي عدم امکان سازش صادر مي‌شود با صدور اين گواهي دادگاه مي‌خواهد بگوييد که امکان سازش بين زن و شوهر غير ممکن است و به آن‌ها اجازه جدايي را مي‌دهد.
بخشيدن مهريه و هر آنچه بايد در خصوص آن بايد بدانيد
۱- طلاق به درخواست شوهر: اين مورد نيازمند صدور حکم طلاق از سوي دادگاه نيست. با درخواست طلاق از جانب شوهر، دادگاه زن و مرد را به داروي جهت سازش ارجاع مي‌دهد و در صورت عدم توفيق در سازش گواهي عدم امکان سازش صادر مي‌شود و زن و شوهر بدون نياز به مراجعه به دادگاه براي طلاق، مستقيماٌ به دفترخانه طلاق مراجعه و صيغه طلاق جاري مي‌شود.
۲- طلاق توافقي: در اين نوع طلاق هم، چون هر دو طرف رضايت به جدايي دارند، مي‌توانند با دريافت گواهي عدم امکان سازش اقدام به ثبت طلاق خود کنند طلاق توافق ساده‌ترين شکل وقوع طلاق است همچنان که از نام اين نوع طلاق بر مي‌آيد، تحقق آن منوط به توافق زن و شوهر در تمام موضوعات زندگي مشترک و حضور هر دوي آن‌ها در تمام مراحل رسيدگي است.
در واقع در اين نوع طلاق زن و شوهر با توجه به شرايط زندگي مشترک و روابط خانوادگي به اين نتيجه مي‌رسند که ادامه زندگي مشترک ميسر نبوده و هر دو در خصوص طلاق، به توافق مي‌رسند؛ بنابراين به اتفاق با حضور در دادگاه خانواده درخواست صدور گواهي عدم امکان سازش به منظور اجراي صيغه طلاق توافقي را مي‌نمايند و درباره تمام مسائل مالي و غير مالي ناشي از ازدواج نيز با يکديگر به توافق مي‌رسند.

همان طور که گفته شد نکته مهم در خصوص طلاق توافقي آن است که زوجين بايد در مورد کليه امور مالي و غيرمالي ناشي از ازدواج با هم توافق کنند؛ بنابراين بايد در خصوص اموري مثل مهريه، نفقه و اجرت المثل زوجه، حضانت فرزند مشترک، قرار ملاقات با فرزند مشترک و جهيزيه با يکديگر به توافق برسند. پس از اينکه زوجين در امور مشترک به توافق رسيدند، مي‌توانند براي طلاق توافقي اقدام کنند. ‬
توافقات مذکور مي‌تواند در جلسه دادگاه باشد يا در دفاتر اسناد رسمي صورت گيرد و به طريق رسمي ثبت شود لازم به ذکر است که براي طلاق توافقي لزومي ندارد زن مهريه اش را ببخشد البته معمولاً خانم‌ها از بخشي از حقوق مالي خود صرف نظر مي‌کنند در مواردي نيز ممکن است مرد حاضر باشد کل مهريه را پرداخت کند و اين امر کاملاً بستگي به توافق طرفين دارد. ‬لازم به ذکر است که طلاق خلع و مبارات هم که در قانون مدني در بحث انواع طلاق مورد بررسي قرار گرفته است طلاق توافقي مي‌باشد.
حال ممکن است اين سوال برايتان پيش آمده باشد که منظور از طلاق خلع و مبارات چيست؟
طلاق خلع: خلع به معناي کندن و جدا کردن است و در اصطلاح، به معناي رها ساختن زوجه در مقابل مال يا مهريه است. طبق ماده ۱۱۴۶ قانون مدني طلاق خلع آن است که زن به واسطه کراهتي که از شوهر خود دارد در مقابل مالي که به شوهر مي‌دهد، طلاق بگيرد، اعم از اينکه مال مزبور عين مهر يا معادل آن و يا بيشتر و يا کمتر از مهر باشد. به عبارت ديگر زن مي‌تواند با بخشيدن نفقه‌اي که از شوهر خود طلبکار است، يا تمام يا بخشي از مهريه خود به شوهر و قبول شوهر طلاق بگيرد، ولي اگر بعد از طلاق به مالي که بخشيده رجوع کند يعني آن را پس بگيرد طلاق رجعي خواهد بود در اين صورت مرد مي‌تواند در دوران عده به همسرش رجوع نمايد.
طلاق مبارات: در طلاق مبارات زن و شوهر هر دو از يکديگر ابراز کراهت مي‌کنند فلذا زن مالي را به شوهر تمليک مي‌کند تا شوهر در برابر اين مال او را طلاق دهد. اين مال ممکن است عين مهريه، معادل آن يا کمتر از آن باشد، ولي نبايد بيشتر از مهريه باشد.
۳- در صورتي که زن از جانب شوهر حق طلاق داشته باشد: يعني وکالت در طلاق در سند ازدواج به نفع زن ثبت شده باشد، وي مي‌تواند با استناد به حق خود درخواست صدور گواهي عدم امکان سازش را بنمايد و در اين مورد نيازي به حضور شوهر در دفترخانه طلاق نيست و زن مي‌تواند با استناد به حق طلاق، خود را مطلقه نمايد.

نحوه دريافت گواهي عدم امکان سازش
۱- ابتدا بايد دادخواست طلاق به يکي از دفاتر خدمات قضايي ارائه شود تا در دادگاه مورد رسيدگي قرار گيرد.
۲- بعد از آن، موضوع طلاق به يکي از مراکز مشاوره خانواده ارجاع داده مي‌شود تا داوران منتخب طرفين به اختلافاتي که منجر به از هم پاشيدگي زندگي زناشويي و درخواست طلاق شده است، رسيدگي کنند.
۳- مشاوران نتيجه داوري را به دادگاه گزارش مي‌دهند. در صورت عدم حصول سازش، دادگاه در يک جلسه رسمي غير‌قضايي به توافق زن و شوهر براي طلاق رسيدگي مي‌کند و در نهايت گواهي عدم امکان سازش را صادر مي‌کند.
۴- بعد از آن بايد گواهي را به دفتر ثبت طلاق ارائه داد ارائه آن به دفتر‌خانه به معناي اجازه براي جاري کردن صيغه طلاق است. بعد از ارائه گواهي، دفترخانه نوبتي براي اجراي صيغه طلاق تعيين مي‌کند.
مدت اعتبار گواهي عدم امکان سازش ۳ ماه از تاريخ ابلاغ است (نه تاريخ صدور گواهي) بنابراين اگر طرفين ظرف مدت ۳ ماه از تاريخ ابلاغ آن را به دفترخانه ثبت طلاق ارائه ندهند بعد از گذشت اين مدت گواهي عدم امکان سازش اعتبار نخواهد داشت. وظيفه ارائه گواهي مذکور به دفترخانه با کسي است که گواهي به نفع او صادر شده يعني کسي که درخواست گواهي کرده و دادگاه درخواست او را پذيرفته است؛ بنابراين اگر گواهي به درخواست مرد صادر شده است، مرد بايد تا مدت ۳ ماه گواهي را به دفتر ثبت طلاق تحويل دهد.
در صورتي هم که گواهي عدم امکان سازش بابت طلاق توافقي صادر شده باشد، هر يک از زوجين مي‌توانند براي ارائه گواهي به دفترخانه در اين مدت اقدام کنند. در صورتي که گواهي عدم سازش به درخواست زن صادر شده باشد، زن بايد آن را به دفترخانه ارائه دهد. نکته مهمي که در خصوص مدت و مهلت اعتبار گواهي مذکور وجود دارد آن است که پس از سپري شدن مدت ۳ ماه از تاريخ ابلاغ گواهي و عدم مراجعه زوجين براي ثبت طلاق، اين گواهي اعتبار خودش را از دست مي‌دهد و اگر زوجين هنوز تصميم به طلاق و جدايي داشته باشند، بايد مجددا به دادگاه مراجعه کرده تا گواهي عدم امکان سازش جديد اخذ کنند.

حاضر نشدن زن در دفترخانه براي ثبت طلاق
در صورتي‌که گواهي عدم امکان سازش به درخواست مرد براي طلاق صادر شده باشد، زن به ناچار بايد از تصميم او تبعيت کند و براي جاري شدن صيغه طلاق، در تاريخ مشخص، در دفتر ثبت طلاق حاضر شود. اگر زن ظرف يک هفته در دفترخانه حاضر نشود، دفتردار اخطاريه حضور را هم براي مرد و هم براي زن ارسال مي‌کند. در صورتي‌که باز هم زن در دفتر خانه حضور پيدا نکرد، صيغه طلاق بدون حضور او جاري خواهد شد و اين موضوع به اطلاع او مي‌رسد. فاصله زماني بين ارسال اخطاريه و اجراي صيغه طلاق نبايد کمتر از يک هفته باشد.

حاضر نشدن مرد در دفترخانه براي ثبت طلاق
درصورتي‌که زن با توجه به حق طلاقي که در عقد ازدواج دارد، موفق به دريافت گواهي عدم امکان سازش شود، بايد ظرف مهلت مقرر گواهي را به دفترخانه ارائه دهد و مرد نيز بايد براي ثبت طلاق به دفترخانه برود. اگر مرد از رفتن به دفترخانه خودداري کند، دفتردار موضوع حاضر نشدن مرد براي ثبت طلاق را به دادگاه صادر کننده گواهي عدم امکان سازش اطلاع مي‌دهد. پس از آن زن بايد از دادگاه بخواهد که مرد را براي اجراي صيغه طلاق احضار کند.
در صورتي که بعد از ارسال احضاريه، باز هم مرد از حضور خودداري کند، دادگاه با رعايت تشريفات، صيغه طلاق را بدون حضور مرد جاري مي‌کند و دستور ثبت آن را به دفتر ثبت طلاق مي‌دهد. همچنين دادگاه به دفترخانه دستور مي‌دهد بعد از ثبت طلاق، موضوع ثبت طلاق را به مرد اعلام کند.

حاضر نشدن زن و شوهر در دفترخانه براي ثبت طلاق توافقي
وقتي گواهي عدم امکان سازش بابت طلاق توافقي است صادر شد، زن و شوهر بايد در تاريخ مشخص شده در دفترخانه براي ثبت طلاق حضور پيدا کنند. در صورت حاضر نشدن زن و شوهر در دفترخانه، دفتردار براي هر دوي آن‌ها اخطاريه‌اي صادر مي‌کند و از طرفين مي‌خواهد که براي جاري شدن صيغه طلاق در دفترخانه حضور پيدا کنند. در صورتي که يکي از طرفين در دفترخانه حاضر نشود، امکان ثبت طلاق بدون حضور او وجود ندارد و اجراي صيغه طلاق و امضا دفتر اوراق مربوط به طلاق منتفي مي‌شود.