شفاخونه/ خواص ریحان در طب سنتی

آريا/ ريحان يکي از سبزي هاي مورد استفاده ي ما ايراني ها در سبزي خوردن است که عطر و طعم فوق العاده اي دارد. اين سبزي و تخم آن در طب سنتي ايراني جايگاه خاصي دارد؛ با هم خواص آن را مرور مي کنيم. امام صادق عليه السلام در مورد ريحان مي فرمايند: اَلْحَوک بَقْلَةُ الأَنْبياءِ، اَما اِنَّ فيهِ ثَمانَ خِصالٍ: يمْرِئُ وَ يفْتَحُ السُّدَدَ وَ يطَيبُ الجُشاءَ وَ يطَيبُ النَّ کهَةَ وَ يشَهِّي الطَّعامَ وَ يسُلُّ الدّاءَ وَ هُوَ أمانٌ مِنَ الجُذامِ وَ إذا اسْتَقَ رَّ في جَوْفِ الإنسانِ قَمَعَ الدّاءَ کلَّهُ؛ ريحان، سبزي انبياست و در آن هشت خاصيت است: هضم کننده است، رگ ها و مجاري را باز مي کند، بازدم را خوشبو مي سازد، بدن را بوي خوش مي بخشد، اشتهاآور است، درد را از بدن بيرون مي برد، از جذام در امان مي دارد و چون وارد معده شود درد را به کلّي از بين مي برد. کافي (ط-الاسلاميه) ج 6، ص 364، ح 4 ريحان ريحان با نام علمي OCIMUM BASILICUM L در انگليسي Basil, Sweetbasil خوانده مي شود و از خانواده ي نعناعيان Labiatae است. نام هاي رايج ريحان عبارتند از: صعتر هندي، نازبويه، شاهسفرم، سلطان الرياحين، ضيمران، ريحان الملک، ضميران در تخم ريحان ترکيباتي نظير روغن خوشبو، لعاب، لينالول، استراگل، سينئول، اوژنول، متيل کاوي کول، اوسيمن، سينامات متيل، مواد قليايي، آنتول و سسکي ترپن و در برگ ريحان ماده اي به نام اوسيمن وجود دارد. قسمت مورد استفاده ي دارويي ريحان سر شاخه هاي گل دار و برگ هاي تازه يا خشک شده ي آن است. طبيعت ريحان طبيعت ريحان در اوّل گرم و در دوم خشک است. خواص و اثرات دارويي ريحان * ريحان داراي خواص آرام بخشي است. * مقوي معده و روده و تقويت کننده ي قلب است. * ضد اسهال، بادشکن و ضد عفوني کننده ي دهان و دستگاه گوارش است. * ريحان ضد گريپ و آنژين، ضد تشنجات دردناک، ضد التهاب و ضد اسپاسم است. * خواب آوري و ضد سردرد و ميگرن از ديگر خواص ميگرن است. * ريحان ملين، تونيک، مقوي و محرک اشتها است. * کمک به هضم غذا و شير افزا بودن از ديگر خواص ريحان است. * ريحان مدر است. جهت انسداد عروق مغزي، تحليل ورم هاي جميع اعضا و تنگي نفس مفيد است * ريحان در موارد سوء هاضمه، قولنج، گزش زنبور، خستگي، دلشوره، رفع سردرد هاي عصبي، تقويت عمل دستگاه هضم، رفع نفخ، رفع غم و غصه و نوراستني (بي خوابي و ضعف اعصاب)، رفع التهابات مجاري ادرار و ورم کليه، دفع ترشحات مهبل، ترش کردن معده و اختلالات هاضمه با منشاء عصبي، اتساع معده، خونريزي دماغ، بواسير، دل پيچه، سرگيجه، اختلالات دستگاه تنفسي، سرفه، سياه سرفه، افزايش ترشحات شير، اسپاسم هاي معده، بي خوابي هاي عصبي، سردرد هاي عصبي و يکطرفه (ميگرن) به شکل دم کرده 20 تا 50 گرم در يک ليتر آب مورد استفاده قرار مي گيرد. * ريحان در ضعف و بي حالي هاي عصبي و اضطراب هاي صرعي جنبه ي درماني دارد. * آب تازه ي ريحان را مي توان به صورت قطره براي بيماري هاي التهابي گوش يا به صورت دهان شويه براي درمان برفک يا خوشبو کننده ي دهان استفاده کرد. ,خاصيت گياه ريحان,ريحان در طب سنتي ريحان قوي معده و روده و تقويت کننده ي قلب است * جوشانده ي 7 تا 10 گرم تخم ريحان در يک ليتر آب به عنوان داروي ضد اسهال و پيچش شکم استفاده مي شود. * براي بهبود ضعف معده و سرفه مفيد مي باشد. * رايحه ي ريحان دل انگيز است. * جهت انسداد عروق مغزي، تحليل ورم هاي جميع اعضا و تنگي نفس مفيد است. * بوئيدن آن براي سردرد گرم مزاجان و مسافرين و رفع وبا مفيد مي باشد. * تخم آن معتدل کننده مزاج و مقاوم در برابر سموم است. * کمي مخدر است. * ماليدن اسانس ريحان روي پوست سبب دفع پشه مي گردد. مصلح ريحان مصلحش نيلوفر و بدلش بادرنجبويه است. مصرف ريحان در دوران بارداري در بارداري به دليل اثر تحريک کننده ي رحم و سقط آوري، همچنين اثر موتاژنيک ترکيب موجود در روغن فرار آن (استراگل) نبايد مصرف شود. البته مصرف آن به اندازه ي مقدار کمي که در سبزي خوردن استفاده مي شود مشکلي ايجاد نمي کند بلکه به صورت دارويي و دمکرده نبايد استفاده شود. مصرف ريحان در دوران شيردهي در مادران شيرده به خاطر اثر موتاژنيک جزئي فرار آن يعني استراگل نبايد مصرف شود. تداخلات دارويي و ريحان با توجه به نبود مستندات علمي، بهتر است با احتياط مصرف شود. موارد منع مصرف ريحان * مصرف طولاني مدت آن به خاطر پتانسيل اثر سرطان زايي ترکيب استراگل ممنوع است. * مصرف اين گياه در اطفال و يا کودکان نوپا ممنوع است که به خاطر جزء سمي استراگل آن مي باشد. * مضرّ دماغ است. خاصيت گياه ريحان,ريحان در طب سنتي ريحان خواب آوري و ضد سردرد و ميگرن است ترکيبات شيميايي در صد گرم ريحان مواد زير موجود است: انرژي 22 kcal آب 92.06 گرم پروتئين 3.15 گرم چربي 0.64 گرم کربوهيدرات 2.65 گرم کلسيم 177 ميلي گرم فسفر 56 ميلي گرم آهن 3.17 ميلي گرم پتاسيم 295 ميلي گرم سديم 4 ميلي گرم منگنز 1.148 ميلي گرم روي 0.81 ميلي گرم ويتامين آ 264 ميکروگرم ويتامين ب١ 0.034 ميلي گرم ويتامين ب٢ 0.076 ميلي گرم ويتامين ب٣ 0.902 ميلي گرم ويتامين ب٥ 0.209 ميلي گرم ويتامين ب٦ 0.155 ميلي گرم ويتامين ب٩ 68 ميکروگرم ويتامين ث 18.0 ميلي گرم ويتامين اي 0.80 ميلي گرم ويتامين کا 414.8 ميکروگرم با کانال تلگرامي «آخرين خبر» همراه شويد