دکتر سلام/ آشنایی با خواص و مضرات نیش زنبور عسل

سلامتي/ زنبور درماني يا آپيتراپي (به انگليسي : زنبور درماني) استفادهٔ پزشکي از محصولات زنبور عسل است که مي‌تواند شامل استفاده از عسل، ژل رويال، سم زنبور و… باشد. بيشتر ادعاها دربارهٔ زنبوردرماني با استانداردهاي علمي پزشکي مبتني بر شواهد اثبات نشده‌اند. شرايط و بيماري‌هاي مختلفي توسط معتقدان به اين شيوهٔ درماني به عنوان کانديد پيشنهاد شده‌اند. شناخته شده‌ترين آنها درمان بيماري‌هاي خودايمني مثل مولتيپل اسکلوروزيس(MS) به وسيلهٔ سم زنبور است. تعيين منشا دقيق زنبوردرماني مشکل است و مي‌تواند به عقب، به مصر باستان، يونان و چين بازگردد. استفاده از عسل و ساير محصولات زنبور مي‌تواند به هزاران سال پيش برگرد و خواص درماني آن در متون مقدس زيادي آمده است که بيشتر در ارتباط با فوايد تغذيه‌اي استفاده از محصولات زنبور هستند نه استفاده از سم زنبور. بيشترين تحقيقات مدرن دربارهٔ زنبوردرماني، مخصوصا سم زنبور، با تلاش‌هاي يک پزشک به نام Phillip terc آغاز شد. او دربارهٔ رابطهٔ عجيب بين نيش زنبور و روماتيسم در ۱۸۸۸ گزارش داد. معروفيت تازه تر در طول ۶۰ سال گذشته مي‌تواند به يک زنبوردار از ورمونت ايالات متحده به نام charles Mraz بازگردد. اگرچه زنبوردرماني شامل استفاده از محصولات زنبور است، اين کلمه بيشتر در ارتباط با درمان با سم زنبور است و نه استفاده از عسل يا ديگر محصولات زنبور. ادعا مي‌شود که درمان با نيش زنبور براي آرتريت، بورسيت، تاندونيت، هرپس زوستر در کنار ديگر بيماري‌ها کاربرد دارد. فراوان‌ترين جز فعال سم زنبور مليتين (melittin) است که فعاليت ضدالتهابي قوي دارد. اگرچه سم زنبور مخلوط پيچيده‌اي از پپتيدها و پروتئين هاي متنوع است که برخي از آنها براي سيستم عصبي و سيستم ايمني بدن اثرات سمي دارند. اين ماده بدون رنگ و داراي مزه شيرين و کمي تلخ مي باشد. قابل حل در آب مي باشد. اگر با هوا برخورد کند، تبديل به کريستال سفيد متمايل به خاکستري مي شود. نيش زنبور داراي موادي مي باشد که به سيستم اعصاب، قلب و غده فوق کليه کمک مي کند. هيچ استانداردي براي استفاده از سم زنبور وجود ندارد. برخي ادعا مي‌کنند که مکان ورود نيش زنبور مهم است در حالي که برخي ديگر گزارش کرده‌اند که محل ورود نيش زنبور مهم نيست. تعداد نيش‌ها نيز از چند دانه تا صدها عدد متغير است که ممکن است توسط زنبور زنده و يا به وسيلهٔ تزريق وارد شوند. اين درمان مي‌تواند دردناک باشد و حتي در صورتي که بيمار به سم زنبور حساسيت داشته باشد مي‌تواند ايجاد شوک آنافيلاکسي کند و موجب مرگ شود. در يک تحقيق کنترل شده در دانشگاه علوم سلامتAllegheny در فيلادلفيا مشخص شد که سم زنبور در هيچ دوزي هيچ اثر مثبتي در موش‌هاي مبتلا به مولتيپل اسکلوروزيس(MS)نداشت. علاوه بر اين خيلي از حيواناتي که اين درمان را دريافت کردند نسبت به حيوانات گروه شاهد ، علايم بدتري را نشان دادند. هدف فاز اول تحقيقات در مرکز پزشکي دانشگاه جرج تاون در واشنگتن که مخارج آن توسط انجمن MSآمريکا(MSAA)تامين شد، بررسي ايمني در استفاده از سم زنبور در افراد مبتلا به مولتيپل اسکلوروزيس(MS)بود. هر بيماري براي زنبوردرماني مناسب نيست درمانگران زنبوردرماني براي ارائه اين شيوه درماني بيمارشان را مورد بررسي قرار مي‌دهند و پس از معاينه بيمار و مطمئن شدن از وي‍ژگي‌هاي بدني او براي پذيرش اين شيوه درماني، دست به کار مي‌شوند. اين درمانگران علاوه بر معاينه بيمار، شرح حال بيمار را مي‌گيرند و درباره تغذيه او، عملکرد دستگاه گوارش و برنامه ورزشي روزانه وي اطلاعاتي را به دست مي آورند. و پس از مطلع شدن و مطمئن شدن از عملکرد مناسب دستگاه گوارش و برنامه ورزشي بيمار براي درمان او با شيوه زنبوردرماني آماده مي شوند. در عين حال آنها به بيمارانشان توصيه مي‌کنند بعد از آغاز مراحل درماني از قرار گرفتن در محيط‌هاي استرس‌زا پرهيز کنند. با نيش زنبور درمان شويد درمانگران زنبوردرماني، متناسب با نوع بيماري افراد از نيش زنبور، سم زنبور يا ديگر فرآورده‌هاي زنبور عسل استفاده مي‌کنند. اين درمانگران تحت شرايطي خاص و کنترل شده با کمک نيش طبيعي زنبور عسل يا سم آن ، با تزريق سطحي وارد بدن مي‌شود و براي درمان بيمار اقدام مي‌کنند و سيستم ايمني بدن او را تحريک کرده و به تنظيم و متعادل سازي عملکرد اين سيستم کمک مي‌کنند. در حقيقت آنها با کمک سم نيش زنبور به توليد آنتي‌بادي‌هايي در بدن اقدام مي‌کنند که مي‌تواند توانايي سيستم ايمني بدن را بالا ببرد. به اين ترتيب ، سيستم ايمني بدن براي مبارزه با سم نيش زنبور و پيشگيري از نفوذ آن در بدن اقدام به مقابله مي‌کند و با تحريک اين سيستم، مقابله با ديگر بيماري‌ها و اختلال‌هاي موجود در بدن از قبيل ام.اس قوت مي‌گيرد. نيش زنبور به بهبود و درمان اين مشکلات و بيماري ها کمک مي کند: ۱- بيماري هاي خود ايمني ۲- بيماري هاي عصبي ۳- ام اس (MS) ۴- پينه و سختي پوست ۵- آماس و ورم پستان ۶- گرفتگي عضلات ۷- زونا ۸- نقرس ۹- آسيب به آرنج ۱۰- آسيب به زردپي ۱۱- کمردرد ۱۲- دردهاي مزمن ۱۳- اختلال اعصاب ۱۴- کاهش کلسترول خون ۱۵- روماتيسم و درد مفاصل ۱۶- آرتريت يا ورم و التهاب مفاصل ۱۷- افسردگي ۱۸- بيماري هاي پوستي ۱۹- دردهاي قاعدگي ۲۰- واريس يا بزرگ شدن رگ در پاها ۲۱- سندرم خستگي مزمن ۲۲- ناتواني هاي جنسي زنبوردرماني؛ ام اس و آرتريت زنبوردرماني از جمله شيوه‌هاي درماني طب مکمل است که در دهه‌هاي گذشته راهکارهاي قابل تاملي را براي درمان و بهبود کيفيت زندگي افراد مبتلا به بيماري ام.اس در جهان ارائه کرده است. در سال‌هاي آغازين دهه ۹۰ طي نامه‌نگاري‌هايي که با يکي از درمانگران زنبوردرماني با نام «ويليام اسکات» در ايالات متحده داشتم با جزئيات جالبي درباره شيوه زنبوردرماني و اثرات مفيد آن بر درمان بيماري ام اس آشنا شدم. «اسکات» در نامه‌هايش به اين نکته اشاره کرد که زنبوردرماني شيوه مناسبي براي درمان بيماران مبتلا به آرتريت، استئو آرتريت و ام اس است و مي‌تواند نتايج چشمگيري را در روند درمان بيماري ارائه کند. او حتي نتايج برخي از تحقيقاتش را در اين زمينه ارسال کرد و گفت با کمک زنبوردرماني حتي مي‌تواند دردهاي ناشي از بيماري زونا، را به حداقل ممکن برساند. تاثير زنبورها در تسکين دردهاي قاعدگي در جهان، درمانگران و محققان زيادي درباره تاثير زنبوردرماني براي تسکين و بهبود دردهاي قاعدگي و درمان نازايي مطالبي را به رشته تحرير در آورده‌اند و از تاثير زنبوردرماني براي بهبود دردهاي دوران قاعدگي، درمان نازايي و پيشگيري از بروز يائسگي زودرس صحبت کرده‌اند. آنها اگر چه تحقيقات مدون و وسيعي در زمينه آثار درماني زنبوردرماني ارائه ندادند اما در پرو‍ژه‌هاي درماني خود به طور تجربي موفق به درمان و بهبود روند زندگي تعداد زيادي از مبتلايان به ام‌اس و نازايي شده‌اند. بسياري از اين درمانگران بر اين باورند که تزريق زيرپوستي سم زنبور علاوه بر آنکه مي‌تواند دردهاي ناشي از دوران قاعدگي را تسکين ببخشد مي‌تواند برخي از نازايي‌هايي که به دليل عدم تخمک‌گذاري يا اختلال در تخمک‌گذاري زنان به وجود مي‌آيد را درمان کند. درمان اختلال‌هاي تنفسي با بره موم علاوه بر عسل و سم زنبور عسل، فرآورده ديگري از زنبور عسل وجود دارد که از آن با نام «بره موم» ياد مي‌کنند. اين ماده که خاصيت ضدميکروبي دارد مي‌تواند در بهبود و درمان بيماري‌هاي ميکروبي و ويروسي از قبيل سرماخوردگي‌ها، برخي از اختلال‌هاي تنفسي، گلو درد و برخي از عفونت‌ها موثر باشد. اين محصول کندوي عسل در درمان بيماري‌هايي مانند سرماخوردگي، گلودرد و ناراحتي‌هاي تنفسي تجويز مي‌شود. بازسازي اعصاب آسيب‌ديده با سم‌درماني در شيوه زنبوردرماني، درمانگر با کمک سم نيش زنبور که در جلسات درماني از طريق نيش طبيعي زنبور يا تزريق سطحي به بيمارش ارائه مي‌دهد، به ترميم و بازسازي غلاف‌هاي مياني اعصاب که به دليل بيماري‌ دچار اختلال و اشکال شده، کمک مي‌کند. در اين حالت سم وارد شده به بدن با تحريک سيستم دفاعي و عصبي بدن به تسريع روند درماني بيمار کمک مي‌کند. در سال هاي گذشته بيماري مبتلا به ام اس داشتم که به دليل پيشروي بيماري علاوه بر از دست دادن قدرت تکلم دچار ناشنوايي نيز شده بود. او با انتخاب شيوه زنبوردرماني و دريافت نيش زنبور و تحريک اعصاب و ترميم غلاف‌هاي مياني اعصاب آسيب‌ديده، بعد از ۵ تا ۶ جلسه درماني توانست توانايي تکلم خود را به دست آورد. توقف رشد سلول‌هاي سرطاني در بدن همه انسان‌ها سيستمي وجود دارد که از آن با عنوان «مرگ برنامه‌ريزي شده سلولي» ياد مي‌کنيم. به اين ترتيب که سلول‌هاي بدن بعد از مدت زماني مشخص به مرور ضعيف شده و از بين مي‌روند و بر اساس برنامه‌اي خاص از بدن دفع مي‌شوند. اما اگر روند مرگ برنامه‌ريزي شده سلول‌ها دچار اختلال يا کندي شود اين مسئله موجب ابتلا به سرطان مي‌شود. تحقيقات جديدي که در اين زمينه انجام شده نشان مي دهد سم نيش زنبور با تحريک روند مرگ سلول‌ها و حذف به موقع آنها از بدن مي تواند در پيشگيري از ابتلا به سرطان‌ها در انسان پيشگيري کند. به اين ترتيب با دريافت اين سم مي‌توان از حذف به موقع سلول‌ها مطمئن شد و احتمال ابتلا به سرطان را به صفر رساند. تسريع روند درمان سرطان سينه با زنبوردرماني مطالعات مختلفي وجود دارد که در آن به تاثير زنبوردرماني در تسريع روند درمان سرطان مجاري سينه اشاره شده است. در اين تحقيقات ذکر شده ، زنبوردرماني شيوه‌اي موفق است که مي‌تواند مانع از تکثير سلول‌هاي سرطاني در اين مجاري شود و به عنوان يک عامل شيمي‌درماني به بهبود روند درمان در بيمار کمک کند. اين در حالي است که دريافت سم زنبور از طريق نيش زنبور يا تزريق سم اين حشره مي‌تواند طول عمر برخي از مبتلايان به سرطان به ويژه سرطان لنفسيت‌هاي خوني را افزايش دهد و کيفيت زندگي اين افراد را بهبود ببخشد. اين نکات را آويزه گوش کنيد پيش از تجربه شيوه درماني زنبوردرماني بايد به نکات زير عمل کنيد. رعايت نکردن اين نکات ممکن است خطر مرگ را براي شما به همراه داشته باشد. مصرف داروها يا فرآورده‌هايي حاوي الکل مانند شربت ديفن هيدرامين و فرآورده‌هاي حاوي الکل حتي براي ضدعفوني کردن موضع دريافت تزريق به بيمار توصيه نمي‌شود و همواره به درمانگران پيشنهاد مي‌شود براي ضدعفوني کردن موضع تزريق از مواد مشابه ديگر استفاده کنند، زيرا سم نيش زنبور با الکل به هيچ وجه سازگاري ندارد. در دوران بارداري و قاعدگي نبايد براي درمان به شيوه زنبوردرماني اقدام کرد. اين عوارض طبيعي‌اند زنبوردرماني عوارض درماني ديگري نيز به دنبال دارد که بروز آنها در بدن چندان نگران‌کننده نيست. به عنوان مثال افرادي که بعد از زنبوردرماني دچار اختلال خواب، خارش، گرگرفتگي يا حالت تهوع مي‌شوند نبايد نگراني چنداني داشته باشند، زيرا اين علائم از جمله عوارضي است که در غالب بيماران پس از دريافت سم زنبور چه به صورت طبيعي و چه به صورت تزريقي ديده مي‌شود و بعد از مدت زمان يک تا ۲ روز از بين مي‌رود يا توصيه‌هاي ساده‌اي براي تسکين آنها وجود دارد که از ميان آنها مي‌توان به تاثير خمير ماست و سدر براي کاهش ميزان خارش بدن بعد از دريافت سم نيش زنبور اشاره کرد. با استفاده از اين خمير مي‌توانيد التهاب، خارش و قرمزي ناشي از اين شيوه درماني را به حداقل امکان برسانيد. اين توصيه را جدي بگيريد اگر شما ديابت، سيفليس، سل يا آلرژي شديد داريد، از اين نوع درمان استفاده نکنيد. آستانه ي تحمل درد ناشي از نيش زنبور در افراد مختلف، متفاوت است. معمولا بعد از چند ساعت، درد فروکش مي کند. اما در برخي افراد نيز ممکن است يک هفته طول بکشد تا درد متوقف شود. همه شيوه‌هاي درماني چه در طب رايج و چه در طب مکمل با عوارض جانبي همراه هستند که متناسب با نوع و شيوه درماني ميزان اين عوارض ممکن است به حداقل ميزان خود برسد. شيوه زنبوردرماني نيز يکي از اين شيوه‌هاي طبيعي است که علاوه بر امتيازها و راهکارهاي موثري که براي درمان بيماري‌ها دارد، مي‌تواند عوارض جانبي‌اي را نيز براي بيمار به همراه داشته باشد. گاهي افرادي که زنبوردرماني مي‌کنند با حالت‌هايي مانند سرگيجه، افت فشار خون، اختلال در تنفس، تهوع و استفراغ شديد، اختلال در ديد، برون‌ريزي‌هاي سطح پوست و بي حالي و غش رو به رو مي‌شوند. به توصيه درمانگران و متخصصان زنبوردرماني هر فردي که بعد از زنبوردرماني دچار يکي از حالت‌هاي زير شد بايد خود را در سريع‌ترين زمان ممکن به پزشک برساند. خطرات نيش زنبور عسل نيش زنبور مي تواند باعث ايجاد آلرژي در افراد شود و وقتي نيش زنبور وارد خون مي شود مي تواند باعث مرگ آن ها شود ،بهتر است پس از گزش توسط زنبور عسل به علائم بدنتان دقت کنيد و در صورت مشاهده آلرژيک و حساسيت هاي مزمن به پزشک مراجعه کنيد براي پيشگيري از گزش با اين حشرات توصيه هاي مفيدي برايتان داريم با ما همراه باشيد. براي اغلب افراد، نيش زنبور موجب يک ناراحتي چند ساعته مي شود و پس از آن بهبود مي يابد. اگر شما به نيش زنبور حساسيت داريد؛ ممکن است در بدن شما واکنش هاي جدي تري نيز ايجاد شود. در برخي افراد، تورم شديد در محل نيش زنبور ايجاد مي شود. در تعداد کمي از افراد نيز مي تواند علائم تهديد کننده ي حيات داشته باشد. نيمي از افرادي که در اثر شوک آنافيلاکسي ناشي از نيش زنبور مي ميرند؛ نمي دانند که به نيش زنبور آلرژي دارند. در اينجا به خطرناک ترين علائم آلرژي نيش زنبور مي پردازيم: خارش، کهير و يا تورم بيش از حد در يک بخش از بدن از علائمي مي باشد که در هنگام نيش زنبورعسل مي تواند ايجاد شود. متورم شدن زبان يا گلو سختي در تنفس سرگيجه درد معده تهوع و اسهال اگر شما مبتلا به اين علائم بوديد؛ درصورت امکان، سريعا از آمپول قلم مانند اپي نفرين و يا Auvi-Q استفاده کنيد؛ و با اورژانس ۱۱۵ تماس بگيريد؛ و سپس بلافاصله خود را به بيمارستان برسانيد. ( کساني که به نيش زنبور حساسيت دارند؛ بهتر است که همواره، و به خصوص هنگام گردش در طبيعت، آمپول اپي نفرين و يا Auvi-Q را به همراه داشته باشند. ) اگر شما علائمي مانند خارش، کهير، قرمزي شديد، يا مقدار زيادي تورم، در اطراف محل گزش را ديديد؛ اين مسئله بسيار مهم است؛ ولي در غير اين صورت مشکلي نخواهد بود. براي از بين برد اثر نيش روي محل گزش به مدت ۱۵ دقيقه يخ قرار دهيد.( با استفاده از يک حوله ) يخ را به طور مستقيم روي پوست خود قرار ندهيد. بالا نگه داشتن ناحيه ي نيش خورده، به کاهش تورم کمک مي کند. استفاده از آنتي هيستامين و استفاده از کرم هيدروکورتيزون مي تواند سبب تسکين تورم و خارش شود. جهت کاهش ريسک ابتلا به آلرژي ناشي از نيش زنبور، از پزشک خود در رابطه با مصرف دائمي اپي نفرين سوال کنيد. همچنين با پزشک خود در مورد عواقب و عکس العمل هي اضطراري آلرژي( فوريت هاي آلرژي )، يا ايمونوتراپي يا همان ايمني درماني، صحبت کنيد. اين کار يک راه مهم مي باشد که سبب مي شود بدن شما آرام شود و از واکنش با آلرژن( ماده ي حساسيت زا ) جلوگيري مي کند. براي جلوگيري از گزش حشرات: از راه رفتن روي چمن بدون کفش اجتناب کنيد. از مگس کش جهت از بين بردن زنبور يا ساير حشرات استفاده کنيد و اگر حشره اي روي بدن شما قرار داشت؛ به آرامي صبر کنيد تا از روي بدن شما بلند شود. زنبورها به قوطي هاي نوشابه بسيار علاقه دارند و جذب آن ها مي شوند. کيسه ها و سطل هاي زباله در فضاي باز را با درب هاي محکم ببنديد. از عطر خوشبو و ادوکلن و لباس رنگ روشن کمتر استفاده کنيد؛ زيرا سبب جذب زنبور مي شود.( البته يوطب، اين مورد را فقط به افرادي توصيه مي کند که به نيش زنبور حساسيت بسيار بالايي دارند. لذا افراد سالم نبايد خودشان را از عطر و ادوکلن و لباس روشن محروم کنند! ) در هنگام کار در حياط و يا باغ، از جوراب و دستکش استفاده کنيد. از توري بر روي درب و پنجره استفاده کنيد. شيشه هاي خودرو را در هنگام رانندگي ببنديد. در خارج از منزل از لباس هاي آستين بلند استفاده کنيد تا از پوست شما محافظت کنند. با کانال تلگرامي «آخرين خبر» همراه شويد