همشهري/ تست پاپ يا پاپ اسمير (Pap smear)، آزمايش نمونه هاي سلولي برداشته شده از گردن رحم است. آزمايشي ضروري براي کشف سرطان يا عوارضي است که به سرطان تبديل مي شوند.
پاپ اسمير، يک غربالگري ارزان است يک راه خوب براي شناسايي عوارض پيش سرطاني و مخفي تومورهاي کوچکي که به سرطان گردن رحم منتهي مي شوند. دکتر رويا امدادي، متخصص زنان اطلاعاتي ضروري در اين باره داده است.
تست پاپ اسمير چيست و براي شناخت کدام يک از بيماري ها موثر است؟
پاپ اسمير آزمايشي است که براي تعيين بدخيمي سرطان دهان رحم استفاده مي شود. در اين تست، بخش عمقي واژن که به سختي ديده مي شود براي تشخيص بدخيمي سرطان دهانه رحم بدون درد و بيهوشي مورد بررسي قرار مي گيرد.
چه روش هايي براي گرفتن تست پاپ اسمير وجود دارد و کدام يک بهتر است؟
اصولا دو روش هست. يکي روشي که به صورت سنتي از زمان جورجيوس پاپانيکولائو- پزشکي يوناني که در زمينه سيتوپاتولوژي و تشخيص زودهنگام سرطان پيش گام بود- بکار گرفته مي شود. در اين روش به کمک برس از دهانه رحم نمونه ها و ترشحاتي که سلول ها هم قاطي آنها هستند، برداشته مي شود و روي لام يا شيشه گذاشته و زير ميکروسکوپ ديده مي شود تا سلول ها از نظر وجود سلول هاي سرطاني يا تغييراتي که ممکن است در آنها ايجاد شده باشد، بررسي مي شوند.
در روش جديد، نمونه داخل يک محلول مخصوص مي ريزند و به آزمايشگاه مي فرستند. آزمايشگاه به وسيله سانتريفيوژ سلول هاي دهانه رحم از آن مايع جدا مي کند تا تغييرات آن زير ميکروسکوپ بررسي شوند. تست پاپ اسميري که در مايع انجام مي شود حتما تا زمان رسيدن به آزمايشگاه بايد خنک نگهداري شود.
حسن روش جديد اين است که مي توان همزمان ويروس هاي HPV را هم ارزيابي کرد. منظور از ويروس هاي HPV ويروس هاي نوع بدخيم سرطان دهانه رحم هستند. در صورتي که اين ويروس وجود داشته باشد در کنار آزمايش پاپ اسمير گزارش داده مي شود.
در حال حاضر در ايران کدام يک از اين روش ها معمول است؟
روشي که سال هاست در ايران از آن استفاده مي شود، کت اسمير است. کت اسمير، آزمايش پاپ اسمير است همراه با تعيين ويروس؛ يعني دو تست همزمان انجام مي شود. الان توصيه مي شود که زنان بالاي 30 سال تنها به آزمايش پاپ اسمير بسنده کنند و تست کت اسمير را انجام دهند تا ويروس ها نيز ارزيابي شده باشند.
حسن اين روش اين است که در هر پنج سال انجام مي شود. از آن جا سرطان دهانه رحم با ويروس ها ارتباط دارد، بنابراين تعيين ويروس کمک مي کند که ما علت اصلي سرطان را ارزيابي کنيم. اما اگر کسي فقط تست پاپ اسمير بدهد بايد تست را به صورت سالانه تکرار کند و اگر دو سال پياپي پاسخ تست منفي بود مي تواند سه ساله تست دهد.
آيا روش ديگري هم وجود دارد که هنوز در ايران انجام نشود؟
تستي هست که در ايران نداريم. در اين روش فقط خود ويروس چک مي شود. حتي خود زنان با استفاده از يک برس مخصوص مي تواند نمونه برداري کرده و اگر نتيجه ويروس نباشد نيازي به تست پاپ اسمير هم نيست.
آيا انجام اين تست ها هزينه بالايي دارد؟
تست پاپ اسميري که روي شيشه انجام مي شود، هزينه بالايي ندارد اما تستي که روي مايع انجام مي شود، هزينه بيشتري دارد به خصوص تعيين ويروس، هزينه را بالاتر مي برد. به صورت معمول، تست پاپ اسمير همراه با تعيين ويروس حدود 400 هزار تومان هزينه دارد، در برخي از آزمايشگاه ها تخفيف هايي داده مي شود طوري که مي توان با 200 هزار تومان هم انجام داد. در صورتي که جواب تست منفي باشد، آزمايش بعدي به پنج سال بعد موکول مي شود و از اين طريق، هزينه بين اين سال ها تقسيم مي شود.
ظاهرا زمان شروع تست متفاوت است. از چه سني زنان بايد آزمايش پاپ اسمير را آغاز کنند؟
قبلا گفته مي شد که چند ماه يا يک سال بعد از اولين رابطه جنسي، تست داده شود اما الان اين نظريه خيلي مورد قبول نيست، بهتر است خانم ها از 21 سالگي تست بدهند؛ حتما اين تست را انجام دهند. حداکثر سن انجام آزمايش هم تا 65 سالگي است.
سوال اصلي افراد عموما اين است که تست پاپ اسمير بکارت را زايل مي کند يا خير؟
عامل سرطان دهانه رحم ويروس هاي HPV هستند و مي توانند با تماس پوست با پوست هم انتقال پيدا کنند؛ لازم نيست حتما پرده بکارت باز شود و انتقال ويروس صورت بگيرد. پس انتقال ويروس صرفا از طريق رابطه کنيس نيست. حتي با وجود بکارت هم ويروس HPV مي تواند منتقل شود. به همين دليل نمي توان گفت زناني هم که باکره هستند، تست ندهند. اين را هم بايد بگويم که سرطان دهانه رحم، سرطاني قابل پيشگيري است.
بهترين راه هم استفاده از واکسن گارداسيل براي ويروس HPV است که عليه دو فرم اصلي بدخيم يعني 16 و 18 و دو فرم اصلي خوش خيم يعني 6 و 11 است. در اين بخش تعداد 18 نوع ويروسي پرخطر هم داريم. بهترين سن واکسن هم 9 تا 11 سالگي است که تا زير 26 سال همچنان بهترين تاثير خود را دارد اما تا سن 46 سالگي هم توصيه مي شود زنان از اين واکسن استفاده کنند هر چند تاثير آن براي سامانه ايمني بدن کمتر است.
براي دختران زير 14 سال به جاي سه نوبت واکسن، دو دوره استفاده مي شود يعني يک دوره را الان مي زنند و بعدي با شش ماه فاصله در صورتي که در افراد بزرگ تر سه نوبت واکسن زده مي شود که يک نوبت الان است، يک نوبت دو ماه بعد و يک نوبت چهار ماه بعد از نوبت دومي. از آن جا که واکسن گراني است و حدود 300 هزار تومان قيمت دارد وقتي زير 14 سالگي اين واکسن زده شود، مقرون به صرفه تر است و پاسخ سامانه ايمني هم خيلي بهتر خواهدبود.
چقدر طول مي کشد تا جواب آزمايش پاپ اسمير داده شود؟
معمولا طولاني نيست. البته آزمايش تعيين ويروس کمي طولاني تر است و حدود يک هفته زمان مي برد.
کدام گروه از زنان بايد نسبت به انجام تست پاپ اسمير حساس تر باشند؟
مسلما گروهي از زنان که رفتارهاي پرخطر جنسي دارند، با ريسک بالايي رو به رو هستند. همچنين کساني که سابقه زگيل تناسلي دارند يا رابطه جنسي را از سنين پايين تر شروع کرده اند در معرض خطر بيشتري هستند؛ چون ويروس هاي دهانه رحم بيشتر از صد نوع مختلف دارند و از اين تعداد، حدود 15 نوع فرم هاي پرخطر هستند که با سرطان دهانه رحم ارتباط دارند.
اما ويروس هاي کم خطرتر هم مي توانند زگيل هاي تناسلي ايجاد کنند که در قسمت هاي زيرين دستگاه تناسلي ديده مي شوند به همين دليل بيمار آن ها را مي بيند و راجع به پزشک سريع تر خواهدبود اما موضوع نگران کننده، ويروس هاي پرخطري هستند که اکثرا ديده نمي شوند. ابتلا به ويروس مشخص نمي شود جز با انجام تست پاپ اسمير و تعيين ويروس.
آيا ابتلا به سرطان دهانه رحم در سن خاصي شايع تر است؟
معمولا حدود 10 تا 15 سال بعد از ورود ويروس به بدن، تغييرات سلولي شروع مي شود بنابراين انتظار مي رود که سرطان در سنين بالاي 30 سال رخ دهد. به همين دليل در دستورهاي جديد به افراد بالاي 30 سال توصيه مي کنند که فقط تست پاپ اسمير ندهند و آزمايش تعيين ويروس هم صورت بگيرد.
قبل از انجام تست، مواردي هست که زنان بايد رعايت کنند؟
براي يک نمونه گيري درست و تشخيص اينکه سلول هاي دهانه رحم تحت تاثير چيزي قرار نگرفته باشند، بهتر است از 48 ساعت قبل، از هيچ شوينده واژينال يا مواد ضدعفوني کننده مثل بتادين، اسپري ها و کاندوم هايي که باعث کشته شدن اسپرم ها مي شود، کرم هاي داخل واژن استفاده نشود. خونريزي و لکه بيني هم نداشته باشند.
بهترين زمان انجام تست چه زماني است؟
بهتر است در دوران پريود و هنگام لکه بيني، بعد و قبل از عادت ماهانه هم نباشد اما هيچ قسمتي از سيکل؛ برتري به قسمت ديگر ندارد چون هنگام آزمايش نوشته مي شود که در چه زماني از سيکل عادت ماهانه، نمونه برداري صورت گرفته است.
انجام اين تست عوارضي هم دارد؟
ممکن است به صورت خيلي مختصر هنگام انجام تست يا چند روز بعد از آن لکه بيني وجود داشته باشد.
اگر جواب تست مثبت بود، بيمار بايد به همان پزشک زنان مراجعه کند يا به متخصصان ديگر؟
اگر جواب تست ويروس مثبت بود به خصوص نمونه هاي پرخطر حتي در صورتي که پاپ اسمير نرمال باشد، توصيه مي کنيم حتما آزمايش کولپوسکپي انجام شود. در اين آزمايش از طريق وسيله اي، داخل رحم را بزرگ نمايي مي کنند و با ديد مستقيم از قسمت هايي که از طريق اسيد سلول ها تغيير رنگ داده اند، نمونه برداري مي شود.
با کانال تلگرامي «آخرين خبر» همراه شويد
بازار