«زمان طلایی» درمان اختلالات یادگیری در کودکان را از دست ندهیم

ايرنا/ اختلالات ويژه يادگيري و بيش فعالي کودکان از مشکلاتي است که آرامش برخي از خانواده هاي درگير اين موضوع را برهم زده و تاثيرات روحي و رواني نامطلوبي بر والدين و کودک برجاي مي گذارد. به گزارش ايرنا، والدين حتي طاقت فرو رفتن خار در پاي جگر گوشه خود را هم ندارند چه برسد به بروز تحمل بيماري هاي ذهني و رواني در جسم و جان فرزنداني که آينده سازان اين مملکت اند. ايجاد مشکلات عاطفي از يک سو براي پدران و مادران و مشکلات يادگيري و فشارهاي روحي و رواني وارده به کودک از طرف ديگر، عواملي هستند که بايد کنترل شوند تا خانواده ها بتوانند به خوبي با مشکل بيش فعالي يا اختلالات ويژه يادگيري در کودکان برخورد کنند. روان پزشک و متخصص اعصاب و روان گفت: اگر مثلث کودک، معلم و والدين در تشخيص، ارجاع و درمان خوب عمل کنند دست مشاور در درمان باز بوده، مي تواند اقدامات درماني مناسبي انجام دهند. بخت شادي با اشاره به اينکه برخي معلمان و والدين فکر مي کنند دارو درماني اعتياد به دنبال دارد، ادامه داد: لج بازي يا بي اطلاعي هر کدام از اعضاي مثلث ياد شده موجب کندي يا عدم درمان کودک داراي اختلال ويژه يادگيري مي شود. پزشک متخصص کودک، نوجوان، رشد و تکامل نيز در اين ميزگرد در خصوص درمان اختلالات يادگيري گفت: اختلال يادگيري اختلالي دايمي است ولي با تشخيص و مداخله به موقع مي‌توانيم مهارت‌هاي کودک را به سطح بهينه‌اي برسانيم که مثل ساير افراد، زندگي طبيعي داشته باشد. دکتر رهبري اضافه کرد: اکنون مي‌توانيم کودکان در معرض خطر ابتلا به يادگيري را در دوران پيش از دبستان شناسايي کنيم بنابراين در اين صورت شايد بتوان گفت که مي‌توان اين اختلال رابه طور کامل درمان کرد. وي گفت: با افزايش سن کودکان شدت اختلال يادگيري در آنها کاهش پيدا مي‌کند و معمولاً اين اختلال در پسر‌ها نسبت به دختران بيشتر مشاهده مي‌شود. دکتر رهبري بيان کرد: خانواده کودکان دچار اختلال يادگيري بايد براي بهبودي به درمانگراني مراجعه کنند که علاوه بر داشتن تحصيلات دانشگاهي دوره‌هاي تخصصي ويژه در زمينه اختلال يادگيري رانيز گذرانده باشند. کارشناس ارشد روان شناسي و معاون مرکز اختلالات يادگيري آموزش و پرورش تلاش تبريز گفت: در صورت بروز و مشاهده مشکل يادگيري در کودکان بايد در اولين مرحله به روان پزشک مراجعه شود و معلمان نيز دانش آموز را به مرکز مشاوره ارجاع دهند. احمديان همچنين گفت: بين کودکان ديرآموز، اختلال يادگيري و بيش فعال تفاوت وجود دارد و اين موضوع بايد مورد توجه قرار گيرد تا درمان با موفقيت همراه باشد. وي همچنين تاکيد کرد: پذيرش مشکل يادگيري و داشتن روحيه مناسب خانواده ها مهمترين و موثرترين عامل در درمان و پيشرفت روند درماني آن است تا اختلالات يادگيري کودک رفع شود. وي ادامه داد: به طور معمول اين کودکان داراي مشکلات حرکتي، نداشتن حرکت موزون در راه رفتن و مشکل پردازش ديداري هستند و براي شناسايي اين نوع کودکان انجام تست هاي اختصاصي توسط پزشکان يا مرکز اختلال ويژه يادگيري آموزش و پرورش لازم است. احمديان افزود: ژنتيک، عوامل محيطي و نحوه آموزش آموزگار يا تلفيق اين موارد از عوامل اختلال ويژه يادگيري و بيش فعالي مي تواند باشد. **«هم بودي» اختلالات يادگيري روند درمان را تا 6 سال افزايش مي دهد روان پزشک و متخصص اعصاب و روان گفت: بيش فعالي، اختلالات ارتباطي، اختلالات زبان، اختلال افسردگي، اضطراب، اختلال سلوک، اختلال هماهنگي حرکتي، اشکال در روابط با همسالان که در «هم بود» با اختلال يادگيري قابل بروز است. دکتر بخت شادي اظهار داشت: بايد از درمان هيچ کدام از اختلال هاي ياد شده غفلت نکرد بلکه مواردي وجود داشته که خانواده ها نه فقط از پيشرفت درمان و دارو درماني راضي نبودند بلکه کودک پسرفت يادگيري نيز داشته است چون بايد انواع اختلالات ممکن همزمان درمان شوند تا موجب تشديد يکديگر نشوند. وي افزود: در زماني که کودک داراي اختلال حرکتي باشد و تنها به درمان اختلال يادگيري و دارو درماني توجه شود پاسخ مناسبي از درمان دريافت نمي شود چون عزت نفس و اعتماد به نفس دچار آسيب مي شود بنابراين بايد درمان اختلال حرکتي هم بايد همزمان با اختلال يادگيري انجام شود. دکتر بخت شادي همچنين با اشاره به راهکارهاي تشخيصي پس از ارجاع معلم يا خانواده به پزشک، گفت: ابتدا بايد تشخيص افتراقي و سپس تشخيص دقيق انجام شود اولين راهکار براي تشخيص، معاينه و مصاحبه باليني مفصل با کودک است. متخصص کودک، نوجوان و رشد و تکامل نيز در مورد تشريح وضع، انواع و درمان اختلالات ويژه يادگيري دانش آموزان گفت: اختلالات يادگيري انواع مختلفي دارد با وجود کمک ديگران و مداخلات گوناگون، شخص در يادگيري مهارت هاي تحصيلي و استفاده از آنها مشکل دارد، اين مشکل خود را با حالات مختلف نشان مي دهد. دکتر رهبري گفت: در حالتي که شخص کلمات را غلط يا آهسته و به دشواري مي خواند، به طور مثال کلمات جداگانه را با صداي بلند و غلط به آهستگي و با ترديد مي خواند يا خواندن کلمات با صداي بلند برايش مشکل است. وي ادامه داد: شخص در درک معني آنچه خوانده مشکل دارد به طور مثال ممکن است متن را درست بخواند اما توالي رويدادها، روابط ، استنباط ها يا معاني عميق تر آنچه را خوانده درک نکند. دکتر رهبري گفت: شخص در هجي کردن کلمات مشکل دارد به طور مثال ممکن است خودش حروف صدادار يا حروف بي صدا به متن اضافه کند، حذف کند يا جا بيندازد يا يک حرف را به جاي حرف ديگر به کار ببرد. وي اضافه کرد: شخص در نوشتن مشکل دارد مثلا در داخل جملات تعداد زيادي اشتباه گرامري يا علامت گذاري مرتکب مي شود، شخص در تسلط يافتن بر قواعد اعداد و ارقام، اطلاعات رقمي يا محاسبه مشکل دارد از بزرگي اعداد و روابط آنها با هم درک ضعيفي دارد، اعداد يک رقمي را با انگشتان مي شمارد و نمي تواند مثل همکلاسي هاي خود قواعد ارقام و اعداد را به ياد بياورد وسط محاسبه سردرگم مي شود و ممکن است روش محاسبه را عوض کند. دکتر رهبري گفت: برخي کودکان در استدلال رياضي مشکل دارد در استفاده از مفاهيم، قواعد يا فرمول هاي رياضي براي رفع مسايل رياضي به شدت مشکل دارد و توانايي هاي تحصيلي شخص در يک يا چند درس به طور چشمگيري کمتر از سن تقويمي او هستند و در عملکرد تحصيلي و شغلي يا در فعاليت هاي زندگي روزمره اختلال شديد بوجود مي آورند، اين موضوع را نمرات فرد در آزمون هاي پيشرفت تحصيلي و سنجش هاي باليني جامع نشان مي دهند. وي ادامه داد: مشکلات يادگيري شخص در سال هاي مدرسه شروع مي شود اما ممکن است تا زماني که مهارت هاي تحصيلي از توانايي هاي فرد سبقت نگرفته اندخودشان را نشان ندهند، مثلا زماني که فرد مجبورمي شود متوني دشوار و طولاني را در يک محدوده زماني خاص بخواند يا بار درسي بسيار زياد باشد البته علايم ياد شده اختلالات يادگيري در صورت وجود بايد که به مدت حداقل ۶ ماه حضور داشته باشند. دکتر رهبري يادآور شد: کودک داراي مشکل ويژه يادگيري که توضيح داده شد اگر مشکلات ديگري نداشته باشد با مراجعه به مشاوران و مراکز يادگيري قابل درمان است و نياز به دارو ندارد. کارشناس ارشد روان شناسي و معاون مرکز اختلالات يادگيري آموزش و پرورش تلاش تبريز نيز در اين خصوص گفت: پس از شرح حال و مصاحبه با کودک، مشاهده حرکات و فعاليت هاي کودک و مهارت هاي ادارکي و حرکتي وي نشان مي دهد کودک بيش فعال يا داراي اختلال يادگيري يا ديرآموز است يا هم بودي دارد يا رفتار يک کودک عادي را دارد. احمديان ادامه داد: ارزيابي رسمي و تخصصي انجام مي شود و به کمک تست «وکستر» بيش فعالي و IQ (آي.کيو) کودک سنجش مي شود ضريب هوشي زير 70 تا 85 کودک نشان از ديرآموز بودن دانش آموز است و نياز به تمرين و تکرار براي جبران کمبودش وجود دارد. وي افزود: اختلال يادگيري در تمام طيف کودکان از تيزهوش گرفته تا عقب مانده مي تواند وجود داشته باشد اما کودک ديرآموز موضوع افتراقي و مراحل درمان جداگانه اي دارد که کودک به صورت جداگانه مي تواند گرفتار هر 2 موضوع نيز باشد حتي بيش فعال نيز ممکن است باشد. کارشناس ارشد روان شناسي و معاون مرکز اختلالات يادگيري آموزش و پرورش تلاش تبريز گفت: بيش فعالي هم انواع کم دقتي، پرجنب و جوشي و تکانشگري است که آزمون هاي رسمي(تست) اين موضوع ها را مشخص مي کند. احمديان ادامه داد: پس بر اين اساس کودکاني که به صورت تلفيقي دچار اين مشکلات هستند علاوه بر اينکه بايد در مراکز ويژه يادگيري آموزش هاي خاص را بگذرانند، دارو درماني توسط پزشک هاي متخصص و مشاوره هاي روان پزشکي نيز بايد انجام شود و خانواده ها و معلمان در خصوص اين کودکان بايد بيشتر حوصله کنند چون پيشرفت درمان ميلي متري خواهد بود. **کودکان ديرآموز نياز به دارو درماني ندارند روان پزشک و متخصص اعصاب و روان نيز در اين ميزگرد گفت: روند درماني پس از مشاوره و ارجاع مدرسه يا مرکز اختلالات ويژه يادگيري يا والدين آغاز مي شود اگر تشخيص مراکز اختلال و روان پزشکان خوب و درست باشد روند درماني سريع تر بوده و موجب اميدواري والدين نيز مي شود. دکتر بخت شادي اظهار داشت: کودکاني که ديرآموز بوده يا به تنهايي داراي مشکل اختلال يادگيري هستند دارو درماني نياز نيست و برنامه جامع آموزشي براي آنان کافي است. وي تاکيد کرد: در مورد کودکان و دانش آموزاني که اختلالات يادگيري و بيش فعالي را به صورت همزمان دارند دارو درماني واجب است تا برنامه هاي آموزشي مراکز يادگيري موثر واقع شود. روان پزشک و متخصص اعصاب و روان همچنين در خصوص ساير روش هاي درماني ادامه داد: «نوروفيدبک» و «لورتا» روش هاي تجاري و درماني طولاني مدت هستند که در بهترين حالت از 30 تا 50 درصد روي تمرکز و بيش فعالي کودکاني که مغزشان داراي امواج «بتا» هستند تاثير مي گذارد( مغز داراي امواج آلفا، بتا، تتا و دلتا مي باشد). دکتر بخت شادي اظهار داشت: قبل از اغاز اين روش درماني نقشه مغزي اخذ مي شود و کودکاني که مغزشان امواج بتا دارند ممکن است تحت تاثير اين درمان قرار گيرد اما احتمال بازگشت به حالت اوليه پس از قطع اين شيوه درماني وجود دارد. وي افزود: برخي درمان ها ممکن است از يک تا 6 سال نسبت به نوع اختلالات يادگيري، بيش فعالي و ديرآموزي کودک طول بکشد و انتظار درمان سريع نبايد وجود داشته باشد بر اين اساس ضرورت دارد والدين همراه با روند درمان باشند. وي گفت: 70 درصد کودکاني که داراي اختلال يادگيري هستند بين يک تا سه سال درمان مي شوند 25 درصد از اين کودکان احتمال دارد دوره درمان طولاني داشته و حتي تا دبيرستان و دانشگاه نيز ادامه داشته باشد. دکتر بخت شادي با بيان اينکه پنج تا 8 درصد کودکان مدرسه بيش فعالي دارند و هشت هزار کودک در تبريز داراي اختلال يادگيري هستند، اظهار داشت: اولين انتخاب دارويي براي درمان کودکان بيش فعالي «رتالين» است. وي افزود: فقط معاينه اين کودکان و برخي داروها زير پوشش بيمه قرار دارد بقيه اقدامات درماني مثل هزينه هاي مشاوره، مراکز ويژه يادگيري، نقشه مغزي، نوارهاي مغزي تخصصي، تست هاي تخصصي و نوروفيدبک و غيره با هزينه آزاد حساب مي شود که هزينه بالايي است. وي يادآور شد: درمان کودکان اختلال ويژه يادگيري و بيش فعال در واقع نوعي کار تيمي است که از معلم آغاز مي شود و ارتباط مستمر خانواده با معلم و خانواده با پزشک معالج را مي طلبد. وي ادامه داد: آموزش و پرورش نيز بايد در معرفي مراکز ويژه يادگيري براي برطرف کردن مشکلات يادگيري برخي دانش آموزان از طريق رسانه ها همت کند و نسبت به افزايش تعداد اين مراکز، تقويت تجهيزات آنها و همکاري بيشتر با روان پزشکان تلاش کند. دکتر بخت شادي گفت: دوره درمان مشکلات يادگيري کودکان ممکن است طولاني باشد بر اين اساس بايد پي گير بوده و عجله نکنند. وي با بيان ديگر نکات توصيه اي ادامه داد: کودک خود را با کودکان ديگر مقايسه نکنند، والدين براي درمان به مراکز ويژه يادگيري مراجعات مکرر داشته باشند، براي تفريح و بازآفريني وقت کافي بگذاريد، درمان اضطراب و مشکلات رفتاري خود والدين هستند، مشاوره با روان شناسان و روان پزشکان فراموش نشود، سن کودک و تداوم درمان در نتيجه گيري مهم است، درمان پيچيده تر و طولاني و درمان ترکيبي است. وي با اشاره به اقدامات حمايتي در خصوص اين کودکان، گفت: راهکارهاي افزايش عزت نفس و اعتماد به نفس توسط اولياي مدرسه و خانواده مورد توجه باشد و انجام برخي کارهاي کودک را برچسب و سرکوفت خنگي و بي عرضگي نزنند. پزشک متخصص کودک، نوجوان، رشد و تکامل نيز با اشاره به پيامد هاي اختلالات يادگيري کودکان گفت: پيشرفت تحصيلي اين کودکان کمتر است، ميزان ترک تحصيل اين کودکان به طور معمول در دوره دبيرستان بيشتر از ديگر دانش آموزان بوده و کمتر تا دوران دانشگاه ادامه تحصيل مي دهند. دکتر رهبري اظهار داشت: سطوح بالاي ناراحتي روان شناختي نيز در کودکان داراي اختلال ويژه يادگيري و بيش فعال بيشتر است و در بزرگسالي نيز ميزان بالاتر بيکاري و اخراج از کار اين افراد بيشتر از ديگران است. وي ادامه داد: بر اين اساس در طول زندگي خود درآمد پايين تري دارند و نشانه هاي افسردگي در آنان خود را نشان مي دهد. کارشناس ارشد روان شناسي و معاون مرکز اختلالات يادگيري آموزش و پرورش تلاش تبريز نيز گفت: البته با شناسايي و درمان به موقع بسياري از پيامد و عواقب مورد تصور به حداقل مي رسد بر اين اساس درمان نبايد تک بعدي باشد. احمديان گفت: مديريت رفتار و رفتار درماني از جمله ديگر مواردي است که در کنار درمان هاي ياد شده مي تواند شيوه هاي ديگر درمان محسوب شود. ما را در کانال «آخرين خبر» دنبال کنيد