آخرين خبر/ روز جهاني بنفش با هدف آگاهي عمومي و حمايت همه جانبه از صرع ، روز 26 مارس برابر با 6 فروردين است. برگزاري اين روز يک تلاش جهاني براي ارتقاي فرهنگ جوامع نسبت به صرع و گفتگو در اين رابطه است ؛که اولين بار در سال 2008 توسط کسيدي مگان (Cassidy Megan) دختري 9 ساله و مبتلا به صرع در کانادا پايه گذاري شده و به سرعت در اکثر کشورهاي جهان با استقبال مواجه شده است. رنگ بنفش به جهت گل گياه اسطوخودوس که در درمان تشنجات کاربرد دارد به عنوان رنگ بين المللي صرع شناخته شده و از مردم خواسته مي شود تا در اين روز با استفاده از رنگ بنفش در پوشش خود ، به اين حرکت جهاني بپيوندند.
صرع يکي از بيماريهاي شايع در ايران بوده و داراي عوارض زيادي است. براساس نتايج يک مطالعهي فراتحليل ميزان شيوع کلي صرع در ايران درحدود پنج درصد است. اين ميزان در مطالعاتي که در مرکز کشور انجام شده بود، شش درصد، در شمال کشور يک درصد و در شرق کشور چهار درصد بوده است. مهمترين عوامل خطرساز بيماري صرع در ايران بيماريهاي جسمي، بيماريهاي رواني و وراثت هستند. اين آمار نسبت به آمار کشورهاي ديگر بالاتر است.
مردان بيش از زنان دچار صرع ميشوند. جراحت مغزي يا عفونت ميتواند موجب بروز صرع در هر سني شود. دليل آغاز صرع براي افراد سنين مختلف متفاوت است. کودکان ممکن است با نقصي در ساختار مغزشان متولد شوند يا اينکه ممکن است دچار آسيب مغزي يا عفونتي شوند که موجب صرع ميشود. آسيبهاي شديد سر شناختهشدهترين علت صرع در افراد جوان است. در افراد ميانسال سکتهها، تومورها و جراحات از اصليترين علتها هستند. در افراد داراي سن ۶۵ و بيشتر، سکته رايجترين علت شناختهشدهي است و پس از آن بيماريهاي تخريبکنندهي عصبي نظير آلزايمر قرار دارند. اغلب تشنجها بالافاصله پس از اينکه فرد دچار جراحت در سر شدن آغاز نميشوند بلکه طي چند ماه پس از آن ممکن است اتفاق بيفتند.
صرع چيست؟
صرع (epilepsy) يک اختلال مغزي است که با تشنجهاي مکرر مشخص ميشود. تشنج معمولا بهعنوان تغيير ناگهاني رفتار در اثر تغيير موقت در عملکرد الکتريکي مغز تعريف ميشود. مغز در حالت طبيعي بهطور مداوم ايمپالسهاي الکتريکي کوچکي در يک الگوي منظم توليد ميکند. اين ايمپالسها در طول نورونها حرکت ميکنند و ازطريق ناقلهاي عصبي (نوروترانسميتر) به کل بدن منتقل ميشود. بقراط، فيلسوف يوناني نخستين فردي بود که فکر ميکرد صرع در مغز آغاز ميشود.
در صرع ريتمهاي الکتريکي مغز دچار نامتوازني شده و منجر به بروز تشنج مکرر ميشود. در بيماران داراي تشنج، الگوي الکتريکي نرمال بهوسيلهي انفجارهاي همزمان و ناگهاني انرژي الکتريکي که ممکن است بهطور کوتاه روي هوشياري، حرکات يا احساسات تاثير بگذارد، دچار اختلال ميشود. صرع معمولا پس از اينکه فردي داراي حداقل دو تشنج باشد که توسط علت شناخته شدهي پزشکي مانند ترک الکل يا کاهش شديد قند خون ايجاد نشده باشد، تشخيص داده ميشود. اگر تشنجها از يک منطقهي خاص از مغز بيايند، علايم اوليه تشنج ميتواند منعکسکنندهي عملکرد آن منطقه باشد. قسمت راست مغز، سمت چپ بدن را کنترل ميکند و بخش سمت چپ مغز، سمت راست بدن را کنترل ميکند. براين اساس اگر يک تشنج در قسمت راست مغز در منطقهاي که حرکت اندامها را کنترل ميکند، اتفاق بيفتد، تشنجها ممکن است همراهبا لرزش و تکان خوردن انگشت شست يا دست چپ باشد.
انواعي از صرعهاي مختلف وجود داد که داراي يک وجه مشترک هستند: گرايش به داشتن تشنجي که در مغز آغاز ميشود. تمام تشنجها ناشي از صرع نيستند. وضعيتهاي ديگري که ممکن است شبيه به صرع بهنظر برسند عبارتاند از غش يا افت شديد قند خون در برخي از بيماراني که براي ديابت تحت درمان قرار ميگيرند. هر فردي ممکن است در شرايط خاصي دچار تشنج شود، اما بيشتر افراد در شرايط طبيعي دچار تشنج نميشوند. تشنج گاهي با عناوين غش و حمله نيز مطرح ميشود. تشنج زماني اتفاق ميافتد که در مسير طبيعي عملکرد مغز اختلالي پيش ميآيد. در فاصلهي بين تشنجها مغز به حالت طبيعي عمل ميکند.
صرعهاي مختلف، علتهاي بسيار متفاوتي ميتوانند داشته باشند. اين علل ميتوانند پيچيده بوده و گاهي شناسايي آنها دشوار است. داشتن يک يا چند مورد از شرايط زير ميتواند موجب بروز اين نوع تشنجات شود:
استعداد ژنتيکي که از والدين به ارث ميرسد
استعداد ژنتيکي که حاصل تغيير جديدي در ژنهاي يک فرد است
تغيير ساختاري در مغز مانند عدم توسعهي مناسب مغز يا جراحت ناشي از آسيب مغزي مانند عفونتهايي نظير مننژيت، سکته يا ضربه.
تغييرات ساختاري ناشي از مشکلات ژنتيکي نظير توبروز اسکلروزيس يا نوروفيبروماتوز که روي مغز تأثيرگذار هستند
هماکنون برخي از پژوهشگران بر اين باورند که شانس ابتلا به صرع تا حدودي ژنتيکي است. هر فردي که تشنج در او آغاز ميشود، هميشه داراي مقداري احتمال ژنتيکي براي بروز اين بيماري است. دامنهي اين احتمال در بين افراد مختلف متغير است. حتي اگر تشنجها بعد از يک جراحت مغزي يا ديگر تغييرات ساختاري آغاز شود، اين امر ميتواند هم حاصل تغيير ساختاري و هم استعداد ژنتيکي فرد در ابتلا به صرع باشد. افراد زيادي ممکن است جراحت مغزي يکساني را تجربه کنند ولي همهي آنها پس از آن دچار صرع نميشوند.
بازار