آشنایی با داروهای مسدودکننده کانال کلسیم

عصر ايران/ مسدودکننده هاي کانال کلسيم نوعي دارو هستند که به منظور افزايش جريان خون و اکسيژن به قلب تجويز مي شوند. پزشکان ممکن است مسدودکننده هاي کانال کلسيم را براي درمان فشار خون بالا يا بيماري هاي قلبي مختلف تجويز کنند. مسدودکننده هاي کانال کلسيم داروهايي رايج با خطر عوارض کم هستند. در ادامه با آنها بيشتر آشنا مي شويم. مسدودکننده کانال کلسيم چيست؟ کلسيم براي انقباض عضلاني در بدن ضروري است. اين ماده معدني از طريق کانال هاي يوني که منافذ ريزي روي سطح سلول هستند وارد سلول ها مي شود. اين روند براي عملکرد عادي بدن ضروري است. مسدودکننده هاي کانال کلسيم مقدار کلسيمي که مي تواند از طريق اين کانال ها وارد سلول هاي قلب و ديواره رگ هاي خوني شود را کاهش مي دهند. بر همين اساس، اين داروها مي توانند فشار در رگ هاي خوني و قلب را کاهش دهند. کاربردها پزشکان معمولا از داروهاي مسدودکننده کانال کلسيم براي درمان فشار خون بالا استفاده مي کنند. اين داروها داراي کاربردهاي ديگري نيز هستند که از آن جمله مي توان به موارد زير اشاره کرد: - درد سينه يا آنژين - بيماري عروق کرونر قلب - ضربان نامنظم قلب يا آريتمي - ميگرن در حال حاضر، دانشمندان در حال بررسي کاربردهاي بالقوه ديگر براي مسدودکننده هاي کانال کلسيم هستند. به عنوان مثال، آنها بر اين باورند که مسدودکننده هاي کانال کلسيم با کاهش فشار خون ممکن است قادر به کاهش خطر بيماري آلزايمر باشند. برخي انواع ديگر داروها اثري مشابه با مسدودکننده هاي کانال کلسيم دارند. مسدودکننده هاي بتا مسدودکننده هاي بتا از طريق محدود کردن آثار هورمون هاي استرس، مانند اپي‌نفرين و نوراپي‌نفرين، فعاليت قلب را کاهش مي دهند. اين داروها در کاهش فشار خون موثر عمل مي کنند. از نمونه هاي مسدودکننده هاي بتا مي توان به آتنولول (تنورمين) و متوپرولول (لوپرسور) اشاره کرد. پژوهشگران دريافتند که مسدودکننده هاي بتا و مسدودکننده هاي کانال کلسيم در کاهش فشار خون موثر عمل مي کنند که آنها را به درمان هايي مفيد براي انواع مختلفي از شرايطي که بر قلب تاثيرگذار هستند، از جمله آنژين و آريتمي، تبديل مي کند. با اين وجود، انجمن قلب آمريکا مسدودکننده هاي کانال کلسيم را به عنوان خط مقدم درمان دارويي براي فشار خون بالا براي بيشتر افراد توصيه مي کند و مسدود کننده هاي بتا بايد به عنوان گزينه دوم مد نظر قرار بگيرند. مهارکننده هاي ACE مهارکننده هاي آنزيم مبدل آنژيوتانسين (ACE) نوع ديگري از دارو براي فشار خون بالا و انواع ديگر بيماري هاي قلبي هستند. اين داروها رگ هاي خوني را شل مي کنند و عمل پمپاژ خون به سراسر بدن توسط قلب را تسهيل مي کنند. مهارکننده هاي آنزيم مبدل آنژيوتانسين در واقع آنزيم هايي تنگ کننده رگ هاي خوني را مسدود مي کنند که امکان جريان بهتر خون در رگ ها بدون اعمال فشار بيش از حد را فراهم مي کند. از نمونه هاي مهارکننده هاي آنزيم مبدل آنژيوتانسين مي توان به ليزينوپريل (پرينويل، زستريل)، انالاپريل (وازوتک)، و بنازپريل (لوتنسين) اشاره کرد. آنها مي توانند موجب برخي عوارض جانبي، مانند سرفه يا تحريک پوستي شوند. گاهي اوقات، پزشک ممکن است مهارکننده هاي آنزيم مبدل آنژيوتانسين را همراه با يک مسدودکننده کانال کلسيم تجويز کند. انواع و نمونه ها دو نوع مختلف از مسدودکننده هاي کانال کلسيم وجود دارند که به نام هاي دي‌هيدروپيريدين ها و غير دي‌هيدروپيريدين ها شناخته مي شود. دي‌هيدروپيريدين ها دي هيدروپيريدين ها نوع خاصي از کانال کلسيم در بدن را هدف قرار مي دهند. آنها موجب گشاد شدن رگ هاي خوني و کاهش فشار خون مي شوند. از نمونه هاي دي‌هيدروپيريدين ها مي توان به موارد زير اشاره کرد: - آملوديپين (نورواسک) - فلديپين (پلنديل) - نيکارديپين (کاردن) - نيفديپين (ادالات، پروکارديا) - نيموديپين (نيموتوپ) گاهي اوقات، اين داروها ممکن است رگ هاي خوني را بيش از حد گشاد کنند که مي تواند به تورم در پاها منجر شود. پزشکان معمولا به تجويز دوزي که خطر اين شرايط را کاهش مي دهد توجه دارند. پزشکان ممکن است خطر را با تجويز مسدودکننده هاي کانال کلسيم طولاني رهش به حداقل برسانند. بدن اين شکل از دارو را طي بازه زماني طولاني‌تري جذب مي کند که از گشاد شدن بيش از حد رگ هاي خوني پيشگيري مي کند. غير دي‌هيدروپيريدين ها داروهاي غير دي‌هيدروپيريدين رگ هاي خوني را به روشي مشابه با دي‌هيدروپيريدين ها گشاد مي کنند. با اين وجود، آنها داراي آثار اضافه بر قلب هستند که مي تواند به کنترل ضربان سريع قلب کمک کند. در حال حاضر، تنها دو داروي غير دي‌هيدروپيريدين وجود دارند که شامل وراپاميل (کالان، ايزوپتين) و ديلتيازم (کارديزم) مي شوند. وراپاميل به طور خاص سلول هاي عضلاني قلب يا ميوکارديوم را هدف قرار مي دهد. پزشکان از اين دارو براي کاهش درد سينه استفاده مي کنند زيرا رگ هاي خوني را شل کرده و مقدار اکسيژني که قلب نياز دارد را کاهش مي دهد. همچنين، وراپاميل براي کاهش ريتم هاي سريع غير عادي و بالقوه خطرناک قلب همانند تند تپشي فوق بطني موثر است. ديلتيازم دارويي است که براي کنترل اختلالات ريتم قلب (ريتم هاي سريع يا نامنظم قلب) و کاهش فشار خون استفاده مي شود. در مقايسه با وراپاميل، اين دارو تاثير کمتري بر ضربان قلب دارد. عوارض جانبي و خطرات از عوارض جانبي شايع مسدودکننده هاي کانال کلسيم مي توان به موارد زير اشاره کرد: - خستگي - سوزش سردل - گرگرفتگي صورت - تورم در شکم، قوزک ها يا پاها از عوارض کمتر شايع اين داروها مي توان به موارد زير اشاره کرد: - يبوست - سرگيجه - ضربان بسيار سريع يا بسيار کند قلب - گزگز يا بي حسي در دست ها و پاها - تنگي نفس - خس خس سينه - ناراحتي معده - دشواري در بلع - سرفه از عوارض جانبي نادر نيز مي توان به موارد زير اشاره کرد: - خونريزي لثه - سردرد - درد سينه - غش - تب - زردي قسمت سفيد چشم و پوست (يرقان) - راش هاي پوستي هر فردي که اين عوارض جانبي ناشي از مصرف داروهاي مسدودکننده کانال کلسيم را تجربه مي کند بايد به پزشک مراجعه کند. اگر عوارض جانبي موجب مشکلات جدي شده اند، پزشک ممکن است داروي تجويزي را تغيير داده يا دوز آن را کاهش دهد. ما را در کانال «آخرين خبر» دنبال کنيد