پزشکان بدون مرز/ به اختلال هرزه خواري در کودکان پيکا نيز گفته مي شود
از نشانههاي بارز اختلال هرزه خواري در کودکان ميتوان به خوردن مواد غير خوراکي در طول يک ماه به صورت مکرر اشاره کرد.
اختلال هرزه خواري که به آن پيکا نيز گفته ميشود، شايد از ذهن شما به دور باشد اما تقريباً هر کودکي به آن مبتلا است. وقتي کودکان در خردسالي اقدام به خوردن خاک، گچ و مو ميکنند، اصطلاحاً ميگوييم به هرزه خواري مبتلاست.
اين که کودکان هر چيزي را در دهانشان ميگذارند، به دليل کنجکاويشان است. آنها ميتوانند مواد را از طريق مزه، دسته بندي کنند؛ زيرا مزه کردن، اولين معيار تشخيص براي آنها است. اما اگر کودک به طور مکرر اقدام به خوردن مواد غير خوراکي و غيرمفيد کند، از اختلالي به نام پيکا رنج ميبرد. پيکا ميتواند در طولاني مدت عارضههاي فيزيکي، عاطفي و سلامتي براي کودک ايجاد کند. به همين دليل، پيشگيري يا تلاش براي درمان زود هنگام ميتواند براي کودک بسيار مفيد باشد. دلايل متعددي براي بروز رفتار هرزه خواري در کودک وجود دارد. در برخي مناطق، وجود چنين رفتارهايي به دليل سندرم ريشه فرهنگي است؛ در صورتي که پيکا، بيشتر به دليل کمبود مواد معدني، ويتامين ها و مسائل بهداشت روان ناشي ميشود.
شن خوردن از علائم هرزه خواري کودکان است
هرزه خواري يا پيکا نوعي اختلال تغذيهاي است که در آن بيشتر کودکان در روز به صورت مکرر اقدام به خوردن مواد غير خوراکي ميکنند. بارزترين نمونه در اين بيماري، خوردن شن توسط کودکان است. قطع به يقين، بيشتر والدين اين مورد را تجربه کردهاند.
نمونههاي مصرفي غير خوراکي ميتوانند شامل کثيفيها، شن، کاغذ، رنگ، گچ، مو، چوب و… باشند. اگر براي اين اختلال، راهحلي انديشيده نشود، ممکن است مشکلات جدي در سيستمهاي گوارشي و تأخير در رشد کودک به وجود آورد و از آن جا که ممکن است کودک به مدت طولاني در چنين وضعيتي قرار بگيرد، ميتواند به رشد کودک آسيبهاي جدي وارد کند.
بارزترين نمونه هرزه خواري در کودکان تمايل آنها به خوردن شن مي باشد
هرزه خواري يا پيکا به چه ميزان در کودکان رايج است؟
چشيدن دنيا براي کودکان بسيار لذت بخش و جالب است. زماني که کودکان دندان در ميآورند، اين لذت برايشان چند برابر ميشود و دوست دارند چيزهاي جديدتري را براي جويدن پيدا کنند. البته بايد توجه داشته باشيد اگر کودک چيز غير قابل خوردن را در دهان بگذارد، به اين معني نيست که حتماً اختلال پيکا دارد.
اختلال هرزه خواري شايد، چندان وحشتناک نيز تلقي نشود؛ پس بهتر است آن را اکتشافات نرمالي بدانيد که کودک در دوره طبيعي کنجکاوي خود انجام ميدهد. نام پيکا يا هرزه خواري زماني ميتواند به صورت رسمي به فرد داده شود که در دوره 8 ماهگي تا 24 ماهگي، تمايلات ثابت و بادوامي به خوردن چيزهاي غير خوراکي در بازه زماني بيش از يک ماه نشان دهد. البته در موارد محدودي نيز، پيکا نشان دهنده اوتيسم در کودکان است. همچنين، در کودکان داراي معلوليتهاي رشدي و ذهني به وفور مشاهده مي شود.
يکي از علل هرزه خواري در کودکان جلب توجه مي باشد
علل هرزه خواري در کودکان
علتهاي پيکا در کودکان را ميتوان به اين موارد نسبت داد:
• طعم خاص وسيلهها
• فقدان مواد معدني بدن نظير روي يا آهن (کرم قلاب يا بيماري سلياک نيز ميتواند دليل اين امر باشد.)
• اختلالي که به OCD يا عادت وسواس اجباري مشهور است.
• عدم تعادل مواد شيميايي مغز
• جراحت يا آسيب در مغز
• جلب توجه
• بي توجهي يا محروميت مادر
چگونه ميتوان هرزه خواري (پيکا) را در کودکان تشخيص داد؟
گفتني است هيچ تست خاص و مشخصي براي تعيين اين اختلال وجود ندارد و پزشک متخصص تنها از طريق سابقه پزشکي مي تواند وجود اين اختلال را تشخيص دهد. البته بايد در اين زمينه با پزشک بسيار صادق بود و تمامي مواد غير خوراکي مصرفي توسط کودک از زماني که عادت خود را شروع کرده، صادقانه گفته شود تا پزشک تشخيص درستي دهد. اگر اين عادت بيشتر از يک ماه طول کشد، ميتوان آن را پيکا ناميد. اگر قبل از تبديل اين اختلال به عادت، از پيشرفت کامل جلوگيري شود، جاي هيچ نگراني وجود ندارد.
معمولاً پزشکان در چنين موقعيتي يک تست خون تجويز ميکنند تا سطح روي و آهن کودک مشخص شود. بسياري از پزشکان معتقدند کمبود آهن موجب چنين اختلالي ميشود. پس همواره با پزشک خود برنامه غذايي مناسبي را هماهنگ کنيد تا از سوء تغذيه، جلوگيري شود وگرنه اختلال پيکا را به همراه خواهد داشت.
مشکلات ناشي از هرزه خواري در کودکان
اين اختلال هرزه خواري در کودکان ميتواند آسيبهاي جدي به آنها وارد کند. از جمله اين آسيبها ميتوان به موارد زير اشاره داشت:
• سميت سرب (که منجر به مشکلات خوني، کليوي، عروقي، غدد درون ريز و نقصهاي عصبي ميشود.)
• مشکلاتي در دستگاه گوارش (از موارد خفيف مانند: يبوست گرفته تا موارد شديد و مضر مانند: خونريزي)
• کمبود مواد مغذي (به خصوص روي و آهن)
• مشکلات دنداني (مانند دندانهاي پوک و شکسته)
هرزه خواري در کودکان,تشخيص هرزه خواري در کودکان,پيشگيري از هرزه خواري در کودکان
هرزه خواري کودکان قابل درمان است
راهکارهاي مؤثر براي درمان اختلال هرزه خواري در کودکان
معمولاً زماني که پيکا از تعادل ميان مواد غذايي خارج شود، پزشکان مکملهاي معدني و ويتامينها را تجويز ميکنند. اما علاوه بر اين موارد، راهکارهاي ديگري نيز وجود دارد که معمولاً براي درمان هرزه خواري در کودکان مورد استفاده قرار ميگيرد. اين موارد عبارتند از:
معمولاً زماني که پيکا يا اختلال هرزه خواري از مشکلات بهداشت رواني ايجاد ميشود، پزشکان، تراپي يا دارو يا هر دو را تجويز ميکنند.
از آن جا که پيکا بيشتر در بي توجهي به کودک يا غفلت از آن به وجود ميآيد، پس توصيه مي شود بيشتر بر روي مهارتهاي ارتباطي و اجتماعي او کار کنيد و سعي در افزايش آنها کنيد.
سعي کنيد با پر کردن يک جعبه از خوراکيهاي متنوع، کودک را از هرزه خواري بياندازيد. در اين صورت، کودک جعبه را جايگزين ميکند.
زماني که کودک چنين رفتاري را از خود نشان مي دهد، هرگز با او با خشونت رفتار نکنيد؛ چون همانطور که گفتيم، مراحل طبيعي کنجکاوي او است. براي جلوگيري از چنين رفتاري در کودکتان، سعي کنيد از اقدامات تقويت کننده مثبت استفاده کنيد.
اقدامات پيشگيرانه بيماري هرزه خواري در کودکان
پيشگيري از چنين اختلالي قبل از به وجود آمدن آن امکان ندارد؛ پس سختگيري نکرده و اجازه دهيد کودک مراحل رشد خود را به طور طبيعي طي کند و اصلاً در اين مراحل دخالت نکنيد. بهترين کار براي پيشگيري يا تشخيص چنين اختلالي، آن هم در مراحل بسيار اوليه و مبتدي، کارهاي زير است:
گسترش آگاهي: بايد آموزشهاي صحيحي از اين اختلال، عادتهاي غذايي سالم کودکان در اختيار زوجها قرار گيرد.
توجه به رژيم غذايي کودک: براي کودک يک رژيم غذايي استاندارد و سالم مهيا کرده و به آن توجه کنيد.
ارتباط، کليد حل مشکل: به کودک خود توجه کرده و همواره با او ارتباط برقرار کنيد.
ارزيابي معمولي: براي مشخص شدن هرگونه مشکلات سلامتي که منجر به اختلال هرزه خواري ميشود ميتوانيد به طور مرتب با پزشک خود همراه شويد.
سلامت بمانيد: به کودک بياموزيد همواره مواد غذايي سالم مصرف کند و از آيتمهاي غير خوراکي خودداري کرده و در مقابل آنها مقاومت کند. شما ميتوانيد از طريق روانشناسي شرطيسازي، به خوبي اين تشويق يا پرهيز را به کودک ارائه دهيد.
بدانيد چه کاري بايد انجام دهيد:
گر يک لحظه هم در سلامت روان کودک شک داشتيد، حتماً بايد در رفع و حصول اطمينان از آن قدم برداريد، در غير اين صورت منجر به عواقب بسيار بدي از جمله پيکا خواهد شد
علائم هرزه خواري
همانطور که گفتيم، کودکان مبتلا به پيکا به مدت يک ماه مواد غذايي غير خوراکي را مصرف ميکنند. معمولاً کسي که به پيکا مبتلا است، مواد زير را به طور مکرر مصرف ميکند:
• يخ
• صابون
• دکمه
• خاک رس يا شن
• مو
• ته سيگار
• خاکستر سيگار
• خاک
• رنگ
• چسب
• کاغذ
• گچ
• مدفوع
عوارض جانبي هرزه خواري چيست؟
خوردن چنين مواد غذايي ناسالمي ميتواند باعث بروز شرايط خطرناک زير براي کودکان شود:
• مسموميتهاي مختلف مانند: مسموميت از سرب
• عفونتهاي انگلي
• انسداد روده
• خفگي
چه زماني بايد به پزشک مراجعه کرد؟
با اولين شک به کودک بايد به پزشک متخصص مراجعه کنيد. پيکا ميتواند باعث مشکلات دنداني، عفونتي، مشکلات هاضمه و مسموميت شود. به محض اينکه از اين مشکل اطمينان حاصل کرديد، براي رفع آن هر چه در توان داريد، انجام داده تا مشکلات جبران ناپذيري رخ ندهد.
در برخي موارد، مبارزه با پيکا و رفع آن ميتواند بسيار راحت باشد اما در مقابل مواردي نيز وجود دارد که بايد با روشهاي حرفهاي و پيشرفته به کاهش پيکا در کودکان اقدام شود.
صبر، از جمله معيارهاي اساسي در جلوگيري و رفع اين اختلال است که بايد بتوان آن را به خوبي در خود و کودک تقويت کرد. در طول دوره بهبود بايد همواره مثبت باشيد و به طور مؤثر به فرآيند درمان کمک کنيد.
بازار