ايسنا/ بره موم زنبور عسل پس از محصول عسل و ژل رويال سومين فرآورده مهم زنبور عسل ميباشد و سابقهي استفاده از بره موم به ۳۰۰ سال پيش ميرسد.
"بره موم" يک ترکيب رزيني بوده و براي تهيه آن، زنبورهاي کارگر شيرهها، صمغها و ساير ترشحات جوانهها و قسمتهاي ديگر گياهاني مانند غان، سپيدار، بلوط، کاجها، بيد و ساير گياهان را جمعآوري کرده و پس از جمعآوري، صمغ حاصل جويده شده و آنزيمهاي بزاقي خود را به آن اضافه ميکنند.
در پژوهشي که در خصوص "کاربردهاي دارويي و پزشکي بره موم زنبور عسل" که توسط تيم پژوهشگران متشکل از ذبيحاله نعمتي(استاديار گروه علوم دامي، دانشکده کشاورزي و منابع طبيعي اهر)، نويد قنبري(دانشجوي کارشناسي ارشد علوم دامي، دانشکده کشاورزي و منابع طبيعي اهر) و سجاد قنبري(استاديار گروه جنگلداري، دانشکده کشاورزي و منابع طبيعي اهر) انجام شده، آمده است:« از بره موم به شکل کامل، عصاره آبي_الکلي و يا عصاره ديگر حلالها استفاده ميشود. بره موم خاصيت آنتي اکسيداني قابل توجهي دارد و ترکيبات آنتي اکسيدان موجود در بره موم نقش بسزايي در خواص مختلف آن از جمله ايمني زايي ايفا ميکند.»
محققان ميگويند:« در ميان محصولات زنبور عسل، بره موم بيشترين خاصيت آنتي اکسيداني و قارچ کشي را دارد. بره موم فعاليت ضد باکتريايي عليه هر دو طيف باکتريهاي گرم مثبت و منفي و نيز انواع هوازي و بيهوازي دارد. استفاده از حلالهاي مختلف براي استخراج ترکيبات فعال بره موم، سبب تغيير در اجزاي زيست فعال بره موم ميشود. با اين حال بره موم داراي ويژگيهاي زيستي سودمند و مهمي مثل ۱-آنتي بيوتيک عيله باکتريها، ويروسها و قارچها، ۲-ضد سرطان، ۳-آنتي اکسيدان، ۴-فعاليتهاي ضد التهابي، ۵-آنتي ديابت، ۶-ضد تک ياخته و ۷- فعاليتهاي دندانپزشکي هستند و نگهداري بره موم سبب کاهش خاصيت بيولوژيکي آن ميشود.»
در ادامه اين پژوهش در ارتباط با خواص بره موم آمده است: «بره موم اثر ضدباکتريايي بر عوامل بيماريهاي عفونت رودهاي، التهاب مزمن رگهاي خوني مخصوصا لثه، زخم معده ناشي از هليکوباکتر، زخمهاي عفوني ذاتالريه، ديفتري و عفونتهاي چرکي موضعي دارد. همچنين بره موم خواص ضد قارچي در بيماريهاي کچلي مسري سگ و گربه، عفونتهاي قارچي سر و بدن و ضايعات قارچي ناخن، مو و پوست دارد.
تاثير بره موم عليه پروتوزوآ و عوامل بيماريهايي چون تريکومونياز(عفونت مهبل)، توکسوپلاسموليز(عفونت انگلي پستانداران و پرندگان و انسان)، ژيارديازيس(بيماري عفوني معده، اسهال دردناک)، بيماري شاگاس، ليشمانيازيس(سالک) که در انسان و حيوانات شايع شدهاند، اثبات شده است. بره موم بر روي طيف مختلفي از ويروسها از جمله ويروس آنفولانزا تاثيرگذار بوده و از رشد و تکثير ويروسها جلوگيري کرده و سبب مرگ آنها ميشود. همچنين بره موم، اثرات درماني داروهاي شيميايي را تقويت کرده و عوارض جانبي آنها را کاهش ميدهد.»
يافتهها نشان ميدهند: «مصريان از بره موميايي کردن اجساد استفاده ميکردند؛ از بره موم به عنوان تب بر توسط قوم اينکاها استفاده ميشد. داروسازان يوناني و رومي از آن به عنوان ضد عفوني کنندهي دهان و براي مداواي زخمها استفاده ميکردند. همچنين آن را براي درمان موضعي پوست و زخمهاي مخاطي تجويز ميکردند. در اواخر قرن ۱۹، بره موم بخاطر خواص درماني آن به گستردگي مورد استفاده قرار گرفت و در جنگ جهاني دوم به سبب اثر التيام بخش آن بر مشکلات ريوي براي درمان سل به کار گرفته شد.»
در نتايج اين پژوهش آمده است: «امروزه بره موم به عنوان يک داروي طبيعي به اشکال مختلف در بيشتر کشورها يافت ميشود. موارد کاربرد بره موم عبارتند از :تجويز براي سرماخوردگيها، بيماريهاي قسمتهاي فوقاني دستگاه تنفسي، امراض شبه آنفولانزا، کاربردهاي پوستي شامل التيام زخمها، درمان جراحات، آکنه، تبخالهاي ساده و تناسلي و نيز بيماريهاي اعصاب، بره موم براي جلوگيري از پوسيدگي دندانها و التهاب لثه به دهان شويهها و خمير دندانها اضافه ميشود. اين محصول به طور تجاري به اشکال کپسول، دهانشويه، کرم، قرصهاي خوراکي، پودر و ساير محصولات خالص سازي شده از موم وجود دارد. به خاطر خواص ضد ويروس، ضد ميکروب و آنتي اکسيدان بره موم، به طور گستردهاي در پزشکي، دامپزشکي، دندانپزشکي، داروسازي و مواد آرايشي مورد استفاده قرار ميگيرد.»
اين پژوهش در شماره ۱۸ فصلنامه علمي ترويجي علوم و فنون زنبور عسل منتشر شده است.
بازار