آفلاتوکسین موجود در برنج ایرانی خطرناک است؟

ايسنا/ نتايج يک پژوهش نشان مي‌دهد ميزان غلظت آفلاتوکسين تام سنجش شده در برنج ايراني کمتر از حد مجاز استاندارد ملي ايران (۳۰ ميلي‌گرم در هر کيلوگرم) است و آلاينده آفلاتوکسين تام موجود در برنج ايراني خطري براي سلامت مصرف‌کننده محسوب نمي‌شود. آفلاتوکسين تام به عنوان يکي از سموم رايج در غلات به علت اثرات نامطلوب بر سيستم ايمني بدن و خاصيت سرطانزايي در سال‌هاي اخير بسيار مورد توجه قرار گرفته است بنابراين شناسايي و تعيين مقدار اين عامل خطر و ارزيابي شدت اثرات نامطلوب حضور آن‌ها در مواد غذايي براي مصرف‌کنندگان از نظر بهداشت عمومي بسيار حائز اهميت است. محققان انستيتو تحقيقات تغذيه‌اي و صنايع غذايي کشور و مرکز تحقيقات حلال در پژوهشي با عنوان بررسي ميزان آلودگي و ارزيابي خطر آفلاتوکسين تام در برنج‌هاي ايراني در اقليم‌هاي مختلف امنيت غذايي اين ماده غذايي را بررسي کرده‌اند. در اين پژوهش که توسط هاله سميعي، هدايت حسيني، وحيد مفيد و بهروز جنت انجام شده، آمده است:« تعداد ۶۰ نمونه از برنج توليد داخل، با استفاده از معادله تعيين حجم نمونه آماري با سطح اطمينان ۹۵ درصد و سطح خطاي قابل قبول کنترل کيفيت آماري در صنايع غذايي معادل ۱۰ درصد و بر مبناي تقسيم‌بندي اقليم‌هاي شش گانه برگرفته از پژوهش ملي پايش امنيت غذا و تغذيه در ايران و نقشه وضعيت امنيت غذايي در کشور ( سال ۱۳۹۱) جمع‌آوري شد.» در اين مقاله آمده است:« نقشه وضعيت امنيت غذايي در کشور به شرح زير است: اقليم يک: بسيار امن غذايي از نظر امنيت غذايي شامل استان‌هاي قم، اصفهان، سمنان، تهران و يزد. اقليم دو: امن غذايي از نظر امنيت غذايي شامل استان‌هاي آذربايجان شرقي، قزوين و مازندران. اقليم سه: نسبتا امن غذايي از نظر امنيت غذايي شامل استان‌هاي زنجان، آذربايجان غربي، خراسان رضوي، خراسان شمالي، مرکزي، همدان، گلستان و گيلان. اقليم چهار: نسبتا ناامن غذايي از نظر امنيت غذايي شامل استان‌هاي اردبيل، چهارمحال بختياري، فارس، کرمانشاه، کردستان، لرستان، خراسان جنوبي. اقليم پنج: ناامن غذايي از نظر امنيت غذايي شامل استان‌هاي خوزستان، کرمان، ايلام و بوشهر. اقليم شش: بسيار ناامن غذايي از نظر امنيت غذايي شامل استان‌هاي هرمزگان، کهگيلويه و بويراحمد، سيستان و بلوچستان.» محققان براي ارزيابي خطر آفلاتوکسين تام در برنج، ميزان آفلاتوکسين تام را به روش کروماتوگرافي مايع با کارايي بالا مطابق روش استاندارد ملي ايران به شماره ۶۸۷۲ اندازه‌گيري کردند. طبق بررسي‌هاي اين پژوهش :« براي انجام اين تحقيق اطلاعات مربوط به ميزان برنج براي هر فرد بالغ، براساس آخرين مطالعات بررسي مصرف منتشر شده توسط انستيتو تحقيقات علوم تغذيه و صنايع غذايي کشور و اطلاعات مربوط به اثرات نامطلوب و سرطان‌زايي آفلاتوکسين تام از منابع بين‌المللي مرکز تحقيقات سرطان و سازمان بهداشت جهاني، سازمان خواروبار کشاورزي استخراج شد.» در اين مقاله آمده است:« حاجي محمدي و همکارانش در پژوهشي که سال ۲۰۱۵ انجام داده‌اند با بررسي اثر فرآيندهاي حرارت‌دهي و انواع طبخ خانگي برنج بر غلظت آفلاتوکسين B۱ دريافتند که انجام فرآيندهاي مذکور و روش‌هاي طبخ برنج به دو روش غير آبکش و آبکش مي‌تواند خطرات سم آفلاتوکسين B۱ را کاهش دهد. در اين روش حرارت دهي به مدت ۲۰ و ۱۲۰ دقيقه ميانگين غلظت آفلاتوکسين B۱ را به ترتيب به ۱۶.۶ درصد و ۸۱.۷ درصد کاهش داد. ميزان کاهش ميانگين غلظت آفلاتوکسين B۱ در پخت غيرآبکش و آبکش و برنج بو داده به ترتيب ۶۰.۲ درصد و ۸۵.۵ درصد و ۸۷.۶ درصد نشان داده شده است که ميزان کاهش در پخت غيرآبکشي از نظر آماري معني‌دار نشده ولي در پخت به صورت آبکش و برنج بو داده اين ميزان کاهش از نظر آماري معني دار بوده است که با نتايج اين تحقيق همخواني دارد.» حسيني و همکارانش مي‌گويند:« براساس يافته‌هاي به دست آمده ميزان کمترين، ميانگين و بيشترين مقدار آفلاتوکسين تام در نمونه‌هاي مورد آزمون به ترتيب ۰.۰۸، ۱.۱۳ و ۹ ميکروگرم در کيلوگرم برنج ايراني بود.» براساس آن چه در اين پژوهش آمده، اين مدل ارزيابي نشان داد با وجود بالا بودن رتبه خطر و مصرف برنج در کشور، ميزان غلظت آفلاتوکسين تام سنجش شده کمتر از حد مجاز استاندارد ملي ايران (۳۰ ميلي‌گرم در هر کيلوگرم) است و آلاينده آفلاتوکسين تام موجود در برنج ايراني خطري براي سلامت مصرف‌کننده محسوب نمي‌شود. نتايج اين پژوهش در چهارمين شماره‌ي چهاردهمين سال مجله علوم تغذيه و صنايع غذايي ايران منتشر شده است. ما را در کانال «آخرين خبر» دنبال کنيد