روزياتو/ يکي از وظايف کليهها خارج کردن اوره و مواد معدني اضافي از خون است. بدن انسان معمولاً اين مواد را از طريق ادرار دفع ميکند. در برخي موارد تجمع بيش از حد املاح در کليهها ميتواند منجر به تشکيل سنگهايي بهشکل کريستال شود.
سنگ کليه جسم سختي است که از کانيهاي موجود در ادرار تشکيل ميشود. سنگ کوچک ممکن است بدون ايجاد علايم عبور کند. اما اگر يک سنگ بيش از ۵ ميليمتر رشد کند، ميتواند منجر به انسداد مجراي ادراري شود که درد در قسمت پشت بدن و شکم ايجاد ميکند.
سنگ کليه ميتواند در هر دو کليه تشکيل شود. معمولاً سنگهاي کوچکتر کليه بدون مشکلات خاصي دفع ميشوند، اما سنگهاي بزرگتر در مجاري ادراري لانه ميکنند و منجر به درد ميشوند. اگر اين سنگها دفع نشوند، ميتوانند عوارضي مانند عفونت يا آسيبهاي کليوي را به دنبال داشته باشند.
اکثر سنگها به دليل ترکيبي از عوامل ژنتيکي و محيطي شکل ميگيرند. عوامل خطر شامل کلسيم بالاي ادرار، چاقي و کمتحرکي، غذاهاي خاص، برخي داروها، مکملهاي کلسيم، بيماري نقرس و نوشيدن مايعات ناکافي است.
علايم و نشانههاي سنگ کليه
نشانهي بارز سنگي که باعث انسداد مجراي ادرار شده باشد، درد مبهم و ناگهاني است که از پشت و پهلو به کشالهي ران و حتي بيضهها کشيده ميشود. اين درد، به نام کوليک کليوي، به عنوان يکي از شديدترين انواع درد شناخته شدهاست و با درد زايمان مقايسه ميشود. کوليک کليوي ناشي از سنگ کليه اغلب با فوريت در ادرار، بي قراري، تعريق، حالت تهوع و استفراغ همراه است. درد بهطور معمول، هر ۲۰ تا ۶۰ دقيقه تکرار ميشود و ناشي از انقباضات پريستالتيک مجراي ادراري است که تلاش ميکنند سنگ را خارج کنند.
مواد غذايي مفيد براي درمان يا پيشگيري از سنگ کليه

بهترين کار براي سرعت بخشيدن به روند دفع سنگ کليه نوشيدن آب زياد است. مايعات زياد ادرار را افزايش ميدهند و به حرکت سنگ در مسير خروجي کمک ميکنند.
مرکبات هم، بهعلت دارا بودن سيترات، ميتوانند از شکلگيري سنگهاي کليه جلوگيري کنند و يک راهکار ساده، مؤثر و در عين حال ارزانقيمت براي درمان سنگ کليه و کاهش درد ناشي از آن، مصرف آب مرکبات بهويژه آبليمو است. برگ توتفرنگي، خربزه، طالبي، روغن بادام، لوبيا، چاي ريحان، و انار از جمله ديگر مواد غذايي مفيد براي دفع سنگ کليه هستند.
در اين بين، گياهان مدر (ادرارآور) فقط براي درمان سنگهاي کوچک کاربرد دارند و در صورت استفاده در مورد سنگهاي بزرگ، باعث جابهجايي سنگ ميشوند و مشکلات بيشتري را به وجود ميآورند. استفاده از برگ مو ميتواند به درمان سنگهاي کوچک کمک کند و باعث خارج شدن سنگ از طريق مثانه شود. نوشيدن ماءالشعير يکي ديگر از راههايي است که ميتواند به دفع سنگهاي کوچک کمک کند. ماءالشعير از جوانهي جو تهيه ميشود. به جوانهي جو مالت ميگويند که به دليل عملکرد آنزيمهاي مختلف موجود در جو، مواد مغذي بسياري در آن تشکيل مييابند و يا افزايش پيدا ميکنند. براي توليد ماءالشعير، ابتدا مالت را ميجوشانند و بعد به آن رازک و مواد خوراکي ديگر اضافه مي کنند. يکي از بهترين برندهاي ماءالشعير در ايران دلستر است. بهترين نوع ماءالشعير و دلستر براي دفع يا پيشگيري از سنگ کليه، ماءالشعير بدون طعمدهنده، يا مالت است.
مواد غذايي مضر براي سنگ کليه

يکي از شايعترين دلايل ايجاد سنگ کليه بالا بودن اگزالات در ادرار است. اگزالات بيشتر در چاي، شکلات کاکائويي، قهوه، کرهي بادامزميني، اسفناج، ريواس و سبزيجات برگسبز وجود دارد، همچنين در اينجا ميتوانيد با اگزالات و مواد غذايي بيشتري که از آن برخوردار هستند آشنا شويد.
مصرف لبنيات به ويژه شير هم ميتواند باعث ايجاد رسوب کلسيم در کليه شود. به همين دليل، بايد اين گروه از مواد غذايي را همراه با مصلح (مادهي غذايي که باعث بهبود کيفيت يک ماده غذايي ديگر مي شود) آن استفاده کرد. نوشيدن شير به همراه دارچين ميتواند براي اين منظور مفيد باشد. همچنين اضافه کردن عسل به شير ميتواند به هضم بهتر آن کمک کند و مانع از رسوب کلسيم در کليه و سنگ کليه شود.
همچنين مواد غذايياي مانند ماکاروني بدون سبوس و نانهايي که از آرد سفيد درست ميشوند و فاقد سبوس هستند، ميتواند باعث به وجود آمدن سنگ کليه شود. اين مواد باعث رشد و زياد شدن ميکروبهاي بد داخل روده ميشوند و سموم اين ميکروبها توليد سنگ صفرا و کليه ميکند.
استفاده نکردن از خوراکيهاي خوشطعمي مثل انواع شکلات هاي خارجي يا قهوه سخت بهنظر ميرسد. پس براي وسوسه نشدن بايد براي مدتي بهطور کلي خريد شکلات يا خوراکيهاي مضر ديگر را ترک کنيد يا حداقل از شکلاتهاي تلخ با درصد بالا به مقدار کم استفاده کنيد.
همچنين افراد ميتوانند با کاهش مصرف مواد پروتئيني، کلسيم و نمک و در عين حال استفاده از مواد غذايي مفيدي که پيشتر نام برده شد، از تشکيل سنگهاي جديد و بزرگتر شدن سنگهاي موجود جلوگيري کنند.
بازار