الو دکتر/ اغلب تصور مي شود که مواد غذايي کنسرو شده T نسبت به غذاهاي تازه يا يخ زده T از مواد مغذي کمتري برخوردار هستند. برخي از افراد ادعا مي کنند که غذاهاي کنسرو شده، حاوي مواد مضر هستند و بايد از آنها اجتناب کرد. برخي ديگر بر اين باورند که غذاهاي کنسروي مي توانند بخشي از يک رژيم غذايي سالم باشند. در اين مقاله در مورد غذاهاي کنسرو شده بيشتر توضيح داده شده است.
مواد غذايي کنسرو شده چيست؟
کنسرو کردن روشي براي حفظ مواد غذايي، براي مدت طولاني است. در اين روش، مواد غذايي در ظروفي که غير قابل نفوذ هستند، بسته بندي مي شوند. فرايند کنسرو کردن، با توجه به نوع محصول، مي تواند کمي متفاوت باشد. اما در تمام روش ها، سه مرحله اصلي وجود دارد. اين مراحل شامل موارد زير هستند:
پردازش مواد غذايي: در اين مرحله مواد غذايي بسته به نياز آنها، خورده شده، سوراخ شده، غليظ شده، پوسته پوسته شده يا پخته مي شوند.
بسته بندي کردن: در اين مرحله، مواد غذايي فراوري شده در قوطي هاي مخصوص بسته بندي مي شوند.
گرمايش: در اين مرحله قوطي ها براي از بين بردن باکتري هاي مضر و جلوگيري از فاسد شدن، حرارت مي بينند.
کنسرو کردن موادغذايي، اين اجازه را به غذاها ميدهد که تا مدت 1 الي 5 سال، بدون خراب شدن، نگهداري شوند. غذاهاي کنسروي معمولاً شامل ميوه، سبزيجات، لوبيا، گوشت، سوپ و غذاهاي دريايي هستند.
چگونه کنسرو کردن مواد غذايي بر ميزان مواد مغذي آنها تاثير گذار است؟
اغلب تصور مي شود، مواد غذايي کنسرو شده نسبت به غذاهاي تازه و يا يخ زده، از مواد مغذي کمتري برخوردار باشند. تحقيقات نشان ميدهند که اين ادعا ممکن است صحيح نباشد. در حقيقت کنسرو کردن، بيشتر مواد مغذي موجود در مواد غذايي را حفظ مي کند. اين روش بر محتواي پروتئيني، کربوهيدرات ها و يا چربي، بي تاثير است. بيشتر مواد معدني و ويتامين هاي محلول در چربي مانند ويتامين هاي E، D، A وK نيز حفظ مي شوند.
به همين ترتيب، مطالعات نشان مي دهند که غذاهاي سرشار از مواد مغذي خاص پس از کنسرو شدن، سطح بالاي مواد مغذي خود را حفظ مي کنند. اما به دليل اين که فرايند کنسرو کردن همراه با گرماي فراوان است، ويتامين هاي محلول در آب مانند ويتامين هاي C و B مي توانند آسيب ببيند. اين ويتامين ها به طور کلي، نسبت به گرما و هوا حساس هستند. بنابراين مي توانند در طي مراحل عادي پخت و پز و روش هاي ذخيره سازي، از بين بروند. با اين حال، در حالي که فرايند کنسرو کردن ممکن است به ويتامين هاي خاصي آسيب برساند، ممکن است مقادير ديگر ترکيبات سالم را افزايش دهد. به عنوان مثال، گوجه فرنگي و ذرت هنگام گرم شدن، آنتي اکسيدان هاي بيشتري را آزاد مي کنند. در نتيجه انواع کنسرو شده ي اين مواد غذايي به منابع بهتري از آنتياکسيدانها تبديل مي شوند.
خطرات مصرف مواد غذايي کنسرو شده
مصرف برخي از مواد غذايي کنسرو شده مي تواند سبب ايجاد برخي از مشکلات سلامتي شوند. اين خطرات شامل موارد زير هستند:
مواد غذايي کنسرو شده ممکن است حاوي مقادير کمي از BPA باشند
BPA ( بيسفنول- A) يک ماده شيميايي است که در بسته بندي مواد غذايي، از جمله قوطي ها استفاده مي شود. مطالعات نشان مي دهند که اين ماده در مواد غذايي کنسرو شده مي تواند، از داخل کنسرو به مواد غذايي موجود در آنها مهاجرت کند. برخي مطالعات انساني، ماده شيميايي بيسفنول- A را به مشکلات سلامتي مانند بيماري هاي قلبي، ديابت نوع 2 و اختلال عملکرد جنسي در مردان، مرتب کرده است. به همين دليل، سعي کنيد براي کاهش مصرف بيسفنول- A ، مصرف مواد غذايي کنسرو شده را کاهش دهيد.
ممکن است حاوي باکتري هاي کشنده باشند
اگرچه اين اتفاق بسيار نادر است، اما غذاهايي که به طور صحيح کنسرو نشده اند، ممکن است حاوي باکتري هاي خطرناک به نام lostridium botulinum باشند. مصرف غذاي آلوده، مي تواند باعث بيماري بوتوليسم شود. بيماري بوتوليسم يک بيماري جدي است که در صورت عدم درمان، مي تواند منجر به فلج و مرگ شود. بيشتر موارد بوتوليسم، ناشي از مصرف غذاهايي است که به طور صحيح کنسرو نشده اند. به همين دليل، از انتخاب قوطي هايي که ترک خوردگي و يا نشتي دارند، خودداري کنيد.
برخي از مواد غذايي کنسرو شده حاوي نمک، قند و يا مواد نگه دارنده افزوده هستند
گاهي نمک، شکر و مواد نگهدارنده، در فرآيند کنسرو شدن اضافه مي شود. برخي از غذاهاي کنسروي شده ميتوانند سرشار از نمک باشند. در حالي که اين در بسياري از افراد خطري براي سلامتي ايجاد نمي کند اما ممکن است براي برخي ديگر مشکلاتي مانند فشار خون بالا ايجاد کند. همچنين شکر افزوده به برخي از مواد غذايي، ميتواند اثرات مضري براي سلامتي داشته باشد.
چگونه انتخاب صحيحي داشته باشيم
همانند ساير غذاها، براي انتخاب مواد غذايي کنسرو شده، خواندن برچسب و ليست مواد تشکيل دهنده حائز اهميت است. اگر مصرف نمک براي شما مضر است، گزينه کم سديم و يا فاقد نمک افزوده را انتخاب کنيد. براي جلوگيري از قند اضافي، ميوه هايي را که به جاي شربت در آب کنسرو شده اند، انتخاب کنيد. تخليه و شستشوي مواد غذايي همچنين مي تواند ميزان نمک و شکر آنها را کاهش دهد. بسياري از آن ها به هيچ وجه حاوي مواد افزودني نيستند. اما تنها براي اطمينان از اين موضوع، مطالعه مواد تشکيل دهنده کنسرو الزامي است.
بازار