ايسنا/ ويروسهاي کرونا خانواده بزرگي از ويروسها هستند که ميتوانند حيوانات و انسانها را بيمار کنند. تعداد زيادي از ويروسهاي کرونا که تاکنون شناختهشدهاند، موجب ابتلا به طيفي از عفونتهاي دستگاه تنفسي در انسانها ميشوند. که از سرماخوردگي تا ابتلا به بيماريهاي شديدتري مثل سندروم تنفسي خاورميانه (مرس-MERS) و سندروم تنفسي حاد (سارس-SARS) متغير هستند.
ويروس کرونايي که به تازگي کشف شده است عامل ابتلا به بيماري کوويد-۱۹ است.علايم اين بيماري تب، خستگي و سرفههاي خشک رايجترين علائم ابتلا به بيماري کوويد-۱۹ هستند. بعضي از بيماران ممکن است علائم ديگري مثل درد و کوفتگي، گرفتگي بيني، آبريزش بيني، گلودرد يا اسهال داشته باشند.
در کتابچهاي که توسط دکتر مسعود فلاحي خشکناب ( رئيس انجمن علمي پرستاري ايران) و زهرا حسيني نوده دانشجوي دکتري پرستاري دانشگاه علوم بهزيستي (رفرنس فلاحي خشکناب م، حسيني نوده ز، کتابچه مراقبت در منزل در کوويد۱۹، ناشر:انجمن علمي پرستاري ايران تهران، ۱۳۹۹.) گردآوري شده است توصيههاي خوب و مفيدي درباره مراقبت از بيماران کرونايي شده که در ادامه به شرح آن ميپردازيم..
تميز کردن و ضدعفوني لباس و ملحفه
لباسها، ملحفهها و حولههاي بيمار را با پودرهاي شوينده و آب در دماي ۶۰ الي ۹۰ درجه سانتيگراد بشوييد و سپس به طور کامل با بالاترين دماي ممکن خشک کنيد.
ملحفههاي آلوده را تا زمان شستشو داخل يک محفظه دربسته بگذاريد. از تکان دادن اين محفظه يا تماس مستقيم دست و لباسهايتان با داخل آن خودداري کنيد
زماني که در حال جابجا کردن لباسهاي کثيف بيمار هستيد، از دستکش يکبار مصرف استفاده کنيد
لباسهاي کثيف فرد بيمار ميتواند با لباسهاي ديگران همزمان در ماشين لباسشويي شسته شود .
دستهاي خود را قبل و بعد از استفاده از ماشين لباسشويي و قبل و بعد از استفاده از خشک کن بشوييد .
سبد لباسهاي کثيف را نيز در انتها شسته و ضدعفوني کنيد و پس از آن دستهاي خود را بشوييد .
دفع زبالهها
دستکشها، ماسکها و ديگر زبالههاي توليد شده در طول مراقبت در منزل بايستي که داخل يک سطل آشغال درب دار در اتاق بيمار قرار بگيرند و سپس به عنوان زباله عفوني دفع شوند. وظيفه جمعآوري زبالههاي عفوني برعهده شهرداري است .
ضدعفوني کردن سطوح نرم
سطوحي مانند مبل پارچهاي، فرش و کفپوشهاي پارچه¬اي را با استفاده از مخلوط آب و صابون يا تميز کنندههاي مناسب سطوح تميز کنيد . بطوريکه استفاده از جاروبرقي و وکيوم نيز ميتواند مناسب باشد.
ضدعفوني کردن وسايل الکترونيکي
براي ضدعفوني کردن وسايل الکترونيکي مانند گوشي موبايل، تبلت و صفحات لمسي و کيبوردها و ريموت کنترلها به اين صورت عمل کنيد:
يک صفحه قابل پاک کردن مانند گلس بر روي صفحه وسيله الکترونيک قرار دهيد.
دستورالعمل کارخانه سازنده وسيله را پيدا کرده و بر اساس آن عمل کنيد. در صورتي که دستورالعملي وجود نداشت از تميز کنندههاي الکلي که حداقل ۷۰ درصد الکل داشته باشند استفاده کرده سطح مورد نظر را پس از ضدعفوني کاملا خشک کنيد.
چه زماني لازم است تا از ماسک صورت و دستکش استفاده کنيد
براي فرد بيمار براي محافظت در مقابل ترشحات تنفسي، بيمار تا جاي ممکن بايد از ماسک پزشکي به طور روزانه آن را عوض کند.
بيمار بايستي زماني که براي مراجعه به پزشک از خانه خارج ميشود يا داخل خانه در اطراف ديگر اعضاي خانواده است از ماسک صورت استفاده کند.
ماسک صورت از انتشار ويروس از فرد بيمار به ديگران و از پرتاب قطرات تنفسي به سمت ديگران جلوگيري ميکند.
استفاده از ماسک صورت براي کودکان زير دو سال توصيه نميشود
همچنين کساني که هر نوع مشکل تنفسي دارند و يا نميتوانند بدون کمک فرد ديگري ماسک را از صورت خود بردارند بهتر است از ماسک صورت استفاده نکنند.
افرادي که نميتوانند ماسک پزشکي را تحمل کنند بايد بهداشت تنفسي سفت و سختي را رعايت کنند. آنها بايد دهان و بيني خود را در هنگام عصر و سرفه با يک دستمال کاغذي بپوشانند. هر چيزي که دهان و بيني با آن پوشانده شده است بايستي پس از استفاده به طور مناسب دفع يا تميز شود. ميتوانيد دستمالها را با آب و صابون يا شويندههاي ديگر تميز کنيد .
براي فرد مراقب
_ زماني که مراقبان در اتاق بيمار هستند بايد يک ماسک پزشکي بپوشند به طوري که دهان و بيني آن ها را بپوشاند
_ در زمان استفاده از ماسک نبايد به آن دست زد.
_ اگر ماسک توسط ترشحات، مرطوب يا کثيف شد بلافاصله بايد با يک ماسک خشک و تميز تعويض شود .
_ ماسک را با استفاده از تکنيک مناسب از صورت خود باز کنيد به اين صورت که از محل اتصال ماسک به صورت (مثل بند يا کش) گرفته و آن را از صورت خود جدا کنيد. هرگز به جلوي ماسک دست نزنيد. بلافاصله پس از اين کار _ ماسک را به طور مناسب دفع کنيد و دست هاي خود را بشوييد.
_ از تماس مستقيم با مايعات بدن بخصوص ترشحات تنفسي و دهاني و مدفوع بيمار خودداري کنيد. زماني که قرار است با خون، مدفوع يا مايعات بدن فرد بيمار مانند بزاق، ترشحات، استفراغ و ادرار بيمار در تماس باشيد حتما _ دستکش يکبار مصرف بپوشيد.
_ دستکشهاي استفاده شده را در داخل سطل آشغال درب دار انداخته و بلافاصله دستهاي خود را بشوييد.
_ فرد مراقب بايستي از بيمار بخواهد تا قبل از خروج از اتاق خود ماسک بزند .
_ فرد مراقب نيز بهتر است در زمان انجام مراقبت از فرد بيمار از ماسک استفاده کند.
توجه: در زمان همه¬گيري جهاني کوويد-۱۹ ماسک¬هاي پزشکي و جراحي براي استفاده مراقبان سلامتي و فعالان در خطوط اول مبارزه با اين بيماري استفاده ميشوند. بنابراين ممکن است نياز باشد که خودتان براي خودتان ماسک بدوزيد.
_ دستکش و ماسک را دوباره استفاده نکنيد. دستکشهاي يکبار مصرف مانند نيتريل يا لاتکس بايستي بلافاصله پس از استفاده دور انداخته شوند.
_ پس از استفاده از دستکشهاي چند بار مصرف، بايستي آن¬ها را با آب و صابون شسته و سپس با محلول هيپوکلريت سديم % ۱/۰ ضد عفوني کنيد.
پايان قرنطينه
کساني ميتوانند به شرايط مراقبت در منزل و قرنطينه خانگي پايان دهند که دو آزمايش پي سي آر کرونا آنها که با فاصله ۲۴ ساعت به عمل آمده باشد منفي گزارش شده باشد. اگر امکان انجام تست مقدور نباشد سازمان جهاني بهداشت توصيه ميکند که افراد قرنطينه خانگي خود را به مدت دو هفته ديگر پس از از بين رفتن علائم شان ادامه دهند.
در شرايط زير بيماران مبتلا به کوويد-۱۹ که در قرنطينه خانگي هستند مي¬توانند خانه را ترک کنند
اگر آزمايش پي سي آر کرونا ندادهاند، فقط در صورت اينکه سه شرط زير محيا شود ميتوانند از خانه خارج شوند:
در طول ۷۲ ساعت گذشته بدون استفاده از داروهاي تببر، تب نداشته باشند و علائم ديگرشان مانند سرفه و کوتاهي تنفس بهتر شده باشد و از زمان ظاهر شدن اولين علائم بيماريشان حداقل ۱۰ روز گذشته باشد.
اگر آزمايش پي سي آر کرونا دادهاند، و نتيجه آن نشان ميدهد آنها در فاز سرايت بيماري نيستند، فقط در صورت اينکه سه شرط زير محيا شود ميتوانند از خانه خارج شوند بدون استفاده از داروهاي تب بر مدتي است که تب ندارند علائم ديگري مانند سرفه و کوتاهي تنفس بهتر شده باشد دو تست آنها به فاصله ۲۴ ساعت منفي شده باشد.
وقتي از خانه خارج مي شويد فاصله ۳ متري خود از ديگران را رعايت کنيد و حتماً ماسک بزنيد
مديريت تماسهاي مراقبان
افراد شامل مراقبان بهداشتي و مراقبان خانگي که در معرض تماس با بيماران مشکوک به کوويد-۱۹ هستند به عنوان افراد در معرض تماس در نظر گرفته ميشوند و بايستي وضعيت سلامتي خود را به مدت ۱۴ روز پس از آخرين تماس با فرد بيمار پايش کنند
فرد در معرض تماس کسي است که دو روز قبل تا ۱۴ روز پس از شروع نشانه¬هاي بيماري، با بيمار کوويد-۱۹ به شرح زير در تماس بوده باشد. داشتن تماس چهره به چهره با بيمار کوويد-۱۹ در فاصله کمتر از يک متر و به مدت ۱۵ دقيقه مراقبت مستقيم از بيمار کوويد-۱۹ بدون استفاده از تجهيزات محافظت شخصي مانند ماسک، شيلد و دستکش ماندن در يک محيط بسته با يک بيمار کوويد-۱۹ شامل اتاق کار، کلاس درس، اتاق خانه، يا شرکت در دورهمي با شرايط مشابه براي هر مقدار زمان. مسافرت رفتن با بيمار کوويد-۱۹ بدون رعايت فاصله حداقل يک متري با وي. و ديگر موقعيتهايي که به وسيله ارزيابي خطر محلي تعيين شده باشد.
يک مسير ارتباطي براي مراقبان خانگي با ارائه دهندگان خدمات سلامت در طول دوره مراقبتي بايستي برقرار شود. همچنين پرسنل مراقبت سلامت بايستي به طور منظم وضعيت سلامتي جسماني و رواني افراد در معرض تماس را به وسيله تلفن پيگيري کنند و اگر مقدور باشد به طور روزانه آنها را ويزيت نمايند و در صورت لزوم تست¬هاي تشخيصي به عمل آورند. پيگيري فعال تلفني تا ۵ روز اول دريافت دارو به صورت روزانه بوده و آخرين پيگيري بيمار در روز چهاردهم صورت خواهد گرفت.
مراقبان سلامت بايستي از قبل به افراد در معرض تماس آموزش دهند که اگر متوجه علائم بيماري در خود شدند چگونه درخواست کمک و مراقبت کنند، از علايم هشدار بيماري و عوارض دارويي آگاهي داشته باشند، از چه روشهاي رفت و آمدي استفاده کنند، کجا و کي به مراکز درماني مراجعه کنند و کدام دستورالعملهاي کنترل عفونت و پيشگيري را رعايت نمايند.
اگر يک فرد در معرض تماس علايم بيماري را نشان داد بايستي مراحل زير را طي کند:
به مرکز درماني که از قبل تعيين شده است اطلاع دهد که علائم بيماري در حال ظاهر شدن هستند. هنگام مراجعه به مرکز درماني از ماسک استفاده کند.
تا حد امکان استفاده از وسايل حمل و نقل عمومي خودداري کرده و با يک ماشين شخصي که همه پنجرههاي آن باز هستند به مرکز درماني مراجعه کند. استفاده از آمبولانس نيز ميتواند گزينه مناسبي باشد.
رعايت بهداشت تنفسي و بهداشت دست و فاصله اجتماعي (حداقل يک متر) در هنگام انتقال به مرکز درماني و همچنين در خود مرکز درماني الزامي است.
تمام سطوحي که ترشحات تنفسي يا ديگر مايعات بدن فرد مورد نظر با آنها در ارتباط بوده است يا در هنگام انتقال به مرکز درماني با آنها در تماس است بايستي با صابون يا شوينده ديگر شسته شده و سپس با محلول وايتکس رقيق شده خانگي ضدعفوني شود.
بازار