چگونه با احساس نارضایتی دوران سالمندی مواجه نشویم؟

غفاري با اشاره به نظريه‌ي هشت مرحله‌اي رشد رواني و اجتماعي اريکسون اظهار کرد: بنا بر اين نظريه مراحل هشت‌گانه‌ي رشد رواني و اجتماعي بر روي يکديگر تاثير دارند و طي شدن مراحل بعدي به چگونگي طي شدن مراحل قبلي بستگي دارد بنابراين اگر در مرحله قبلي اختلال رواني وجود داشته باشه اين اختلال بر روي مراحل بعدي تاثير خواهد گذاشت.

وي به مرحله هفتم نظريه روانشناختي اريکسون که شامل دوران ميانسالي مي‌شود اشاره کرد و افزود: مرحله هفتم اين نظريه به حل کردن تعارض زايندگي در برابر بي‌حاصلي مي‌پردازد و به زعم اريکسون اين مرحله از سن ۳۵ سالگي آغاز و تا ۶۵ سالگي ادامه دارد که از حيث توليد و زايندگي درخشان ترين مقطع زندگي انسان است چراکه مردان در اين رنج سني غالبا مشغول فعاليت‌هاي کاري و شغلي هستند و خانم‌ها به نوعي از پرورش فرزندان فارغ شده‌اند و مي‌توانند به فعاليت‌هاي دلخواه خود بپردازند.

به گفته‌ غفاري اصطلاح زايندگي در نظريه اريکسون به افراد مولد، سازنده، جستجوي کار و خلاق اشاره دارد که خودشان را وارد چالش‌هاي جديد زندگي مي‌کنند. همچنين در مقابل آن اصطلاح بي‌حاصلي به کساني اطلاق مي‌شود که نتوانسته‌اند براي خود و جامعه سودمند باشند و به نوعي مراحل قبلي رشد را به خوبي طي نکرده‌اند که نتيجه آن دل بستگي بيش‌ از اندازه به نيازها و رفاه و آسايش شخصي خود و دور ماندن از خدمات اجتماعي است.

وي به چالش کمال در برابر نااميدي که مرحله هشتم نظريه اريکسون است اشاره کرد و گفت: اين مرحله آخرين مرحله زندگي انسان است که از ۶۵ سالگي آغاز مي‌شود و تا پايان زندگي او ادامه دارد که انسان به مرور و ارزيابي مراحل قبلي مي‌پردازد و مسائل مهم مانند اشتغال و ازدواج و به طور کلي پيروزي و شکست‌هاي گذشته را مورد بازبيني قرار مي‌دهد که هراندازه فرد در گذشته به نحو بهتري با مشکلات کنار آمده باشد در اين دوره بيشتر احساس رشد يافتگي و کمال مي‌کند و نسبت به گذشته پذيرش دارد، همچنين احساس حسرت ناشي از فرصت هاي از دست رفته را تجربه نمي‌کند.

---

بازار

---

وي افزود: چنين فردي به علت رضايت از زندگي به مرگ هم به عنوان يک پديده طبيعي نگاه مي‌کند و از آن ترس ندارد، اما سالمندي که از مرور مسائل زندگي ناخشنود است حسرت گذشته بهتر را مي‌خورد و خود را بازنده مي‌داند، با بغض و نفرت به مسائل زندگي نگاه مي‌کند بنابراين استفاده از اين نظريه در جهت تبيين سلامت روان سالمندان حائز اهميت است.

وي به سالمندان توصيه کرد که پذيرش واقع بينانه‌اي نسبت به طبيعي بودن اين دوران در طول حيات داشته باشند چراکه اگر با حسرت به اين دوران نگاه کنند، به سختي برايشان مي‌گذرد، همچنين از اين دوران به عنوان فرصتي براي پرداختن به خود و هستي خود استفاده کنند و اگر تا کنون براي ديگران زندگي کرده‌اند اکنون تلاش کنند به زندگي خود معناي اصيلي دهند و پيگير اهداف خود شوند.

غفاري ادامه داد: شرکت در تعاملات اجتماعي، قرار گرفتن در کنار ساير سالمندان و انتقال تجارب خود به ديگران چه به صورت نوشتن خاطرات و چه گفت‌وگو باديگران از عواملي براي فعال بودن سالمندان در سطح جامعه است، چراکه در دوران سالمندي تنها شکل و نوع فعاليت افراد تغيير مي‌کند و آنها مي‌توانند مانند گذشته در جامعه فعال باشند.

اين روانشناس به خانواده سالمندان توصيه کرد: خانواده‌ها بايد تغييرات سالمندان را بپذيرند و بدانند براي انطباق با تغييرات اجتماعي و روانشناختي و ... سالمندان بايد مطالعه و مشورت تخصصي داشته باشند تا بتوانند از سالمندان بهترين بهره را ببرند و از تجربياتشان استفاده کنند.

وي با تاکيد بر اينکه خانواده‌ها بايد احترام به سالمندان را به فرزندان خود آموزش دهند، در پايان گفت: نبايد به سالمندان به عنوان افرادي که تاريخ مصرفشان تمام شده است نگاه کنيم بلکه جايگاهشان را بايد حفظ کنيم تا احساس راکد بودن و درماندگي در سالمندان را تشديد نکنيم.