یبوست بعد از اسهال چیست؟

مجله پزشکي دکتر سلام

بروزرسانی 1399/09/22 - 19:50

مجله پزشکي دکتر سلام/برخي از افراد ممکن است بعد از اسهال دچار يبوست شوند اگرچه غير معمول است، اما برخي از داروها يا تغييرات غذايي ممکن است با تاثير بر حرکات روده باعث اين تغييرات شديد شود. برخي از افراد احتمال مي رود شرايط زمينه اي داشته باشند که بر سيستم هضم آنها تاثير بگذارد.

مشاهده ساير علائم ممکن است به فرد و پزشک وي کمک کند تا علت اصلي را تشخيص دهد چراکه درمان براساس علت متفاوت خواهد بود. به گزارش مديکال نيوزتودي، در اين مقاله برخي از دلايل يبوست پس از اسهال، درمان ها، پيشگيري و زمان مراجعه به پزشک بررسي مي شود.

نقش رژيم غذايي در يبوست بعد از اسهال

رژيم غذايي فرد اغلب مي تواند باعث تغيير در حرکات روده شود برخي از غذاها ممکن است روده ها را تحريک کنند اگرچه اين غذاها در افراد مختلف متفاوت خواهد بود. بعضي از افراد ممکن است به برخي غذاها عدم تحمل يا آلرژي داشته باشند. انستيتوي ملي ديابت و بيماري هاي گوارشي و کليوي خاطرنشان مي کند آلرژي هاي غذايي مي تواند منجر به علائم طولاني مدت مانند اسهال مزمن شود. اين مواد حساسيت زاي رايج شامل شير گاو، غلات مانند گندم، سويا، تخم مرغ، غذاي دريايي، فروکتوز و الکل هاي قندي است. اين انستيتو خاطرنشان مي کند مصرف اين غذاها ممکن است با ايجاد واکنش در سيستم گوارش منجر به علائمي مانند يبوست و اسهال شود. اگر علائم گهگاه بروز مي کند، اما مکرر و آزاردهنده است سعي کنيد با تهيه يک برنامه غذايي حرکات روده را بهبود ببخشيد.

مشکلات مربوط به معده

عفونت معده يا روده ممکن است باعث تغيير موقتي در عادات و حرکات روده شود به عنوان نمونه نورو ويروس که يک عفونت ويروسي موقتي در معده يا روده است ممکن است باعث اسهال شود. اين علائم در حالي که روده ها ملتهب مي شوند باعث جذب دشوارتر آب براي آنها و در نهايت باعث اسهال مي شود. برخي از علائم آنفولانزا مانند تب شديد احتمال مي رود بدن را خشک کند که مي تواند منجر به تغيير علائم از يبوست به اسهال شود. به دنبال ساير علائم گوياي عفونت نيز باشيد از ديگر علائم عفونت معده مي توان به از دست دادن اشتها، تب، لرز، بدن درد يا سردرد، استفراغ و دل درد اشاره کرد.

واکنش به داروها

در بعضي موارد تغييرات شديد در حرکات روده مي تواند به دليل دارويي باشد که شخص مصرف کرده است. طبق يک بررسي مشخص شد برخي از داروها ممکن است عوارض جانبي دستگاه گوارش شبيه علائم سندرم روده تحريک پذير (IBS) يا بيماري التهابي روده (IBD) داشته باشند. اين داروها شامل داروهاي ضد التهاب غيراستروئيدي، داروهاي ضد روان پريشي، داروهاي ضد افسردگي و متفورمين هستند. هر فردي که پس از شروع داروي جديد يا تنظيم دوز تغييرات دستگاه گوارش را تجربه مي کند بايد براي کسب اطلاعات بيشتر با پزشک خود مشورت کند. برخي از اين تغييرات ممکن است موقتي باشد و با عادت بدن به دارويي بهبود مي يابد به هر حال هر دارو و واکنش بدن به آن متفاوت است، بنابراين بهتر است در هر مورد با پزشک صحبت کنيد.

نقش بارداري در يبوست بعد از اسهال

بارداري باعث تغييرات مختلف در بدن مي شود نوسانات هورموني فرد ممکن است بر زمان انتقال حرکات روده وي تاثير بگذارد. به عنوان نمونه افزايش پروژسترون در دوران بارداري ممکن است تحرک روده را کاهش دهد و منجر به يبوست در 38 درصد از بارداري ها شود. فرد مي تواند با مشورت با پزشک راه هايي براي تسکين هر نوع شرايط ناخوشايند يا علائم ناشي از بارداري مانند يبوست و اسهال را پيدا کند.

اختلالات گوارشي زمينه اي

کسي که پس از اسهال به طور منظم دچار يبوست مي شود احتمال دارد از يک اختلال گوارشي اساسي مانند موارد زير رنج مي برد:

سندرم روده تحريک پذير

طبق گزارش انستيتوي ملي ديابت و بيماري هاي گوارشي و کليوي سندرم روده تحريک پذير يا IBS ممکن است باعث نوسانات در بافت و قوام حرکات روده شود. علائم آن از فردي به فرد ديگر متفاوت است، اما اين تغييرات به طور کلي همراه با علائم برجسته ديگري مانند خستگي، درد شکم، گاز، نفخ شکم و مخاط در مدفوع است. همچنين علائم IBS ممکن است به دليل عوامل ديگر مانند خوردن چيزي که بدن به آن حساسيت دارد، استرس زياد، يا تغيير در باکتري هاي روده ايجاد شود.

انستيتوي ملي ديابت و بيماري هاي گوارشي و کليوي نشان مي دهد چندين نوع مختلف IBS وجود دارد. پزشکان آنها را براساس علائمي که فرد تجربه مي کند مانند IBS-C براي يبوست يا IBS-D براي اسهال گروه بندي مي کنند، همچنين ممکن است فردي مبتلا به IBS با عادات روده اي مختلط (IBS-M) باشد. افراد مبتلا به اين بيماري ممکن است به طور مرتب هم اسهال و هم يبوست را تجربه کنند. فرد مبتلا به

IBS-M حداقل يک چهارم مدفوع خود را سخت و حداقل يک چهارم آبکي و شل را تجربه مي کند.

بيماري التهابي روده

IBD با IBS متفاوت است، IBD به چندين بيماري از جمله بيماري کرون و کوليت اولسراتيو اشاره دارد. اگر پاسخ هاي خود ايمني به درستي کار نکنند اين شرايط ممکن است ايجاد شوند و به درستي به عوامل محرک پاسخ ندهند. طبق مراکز کنترل و پيشگيري از بيماري ها، IBD باعث التهاب مزمن در قسمت هاي مختلف دستگاه گوارش مي شود و التهاب مزمن هم مي تواند با تشديد علائم و با گذشت زمان منجر به آسيب شود. علائم IBD ممکن است شامل اسهال منظم و مداوم و درد شکمي باشد و علائم ديگر ممکن است شامل خستگي، کاهش وزن و خونريزي مقعدي باشد و اين علائم ممکن است در پاسخ به برخي غذاها يا عوامل محرک ديگر ظاهر شود.

درمان يبوست و اسهال

درمان يبوست و اسهال بر اساس علت اصلي و شدت علائم متفاوت خواهد بود. براي موارد گاه به گاه ممکن است فرد فقط نياز به تعديل جزئي مانند مصرف مايعات بيشتر و افزودن فيبر بيشتر به رژيم غذايي براي بهبود قوام مدفوع داشته باشد.
بيشتربخوانيم:معرفي يک کليد طلايي براي درمان يبوست

عفونت معده

هنگامي که عفونت خفيف معده باعث ايجاد اين عارضه باشد ممکن است پزشک توصيه کند فرد مايعات زيادي مانند آب، آبگوشت و نوشيدني هاي الکتروليتي بنوشد. پس از برطرف شدن عفونت پزشکان ممکن است به شخص توصيه کنند از پروبيوتيک استفاده کند تا به آنها کمک کند تا باکتري هاي مفيد روده خود را دوباره پر کنند.

درمان IBS

پزشکان ممکن است روش هاي مختلفي را براي کنترل عوامل تحريک کننده IBS در هر مورد توصيه کنند. انستيتوي ملي ديابت و بيماري هاي گوارشي و کليوي اظهار مي دارد پزشکان ممکن است طيف وسيعي از روش هاي درماني را پيشنهاد کنند از جمله:

آرام سازي درماني براي کاهش سطح استرس و اضطراب

داروهايي براي از بين بردن علائم خاص مانند اسهال يا يبوست

تغييرات رژيم غذايي يا مصرف مکمل هاي فيبر براي افزايش سلامت مدفوع

مصرف پروبيوتيک

در حال حاضر هيچ درماني براي IBD وجود ندارد و بهبود اين شرايط به درمان منظم و معاينه پزشک نياز دارد روش هاي تصويربرداري مانند کولونوسکوپي مي تواند با کمک به پزشکان روده ها را مورد بررسي قرار دهند. طبق اعلام بنياد کرون و کوليت پزشکان بسته به نياز فرد داروهاي مختلفي را توصيه مي کنند. اين داروها ممکن است شامل داروهاي ضد التهاب، داروهاي سرکوب کننده سيستم ايمني و داروهاي خاص براي رفع اسهال يا يبوست باشد. برخي از افراد مبتلا به IBD نيز ممکن است نياز به جراحي داشته باشند.

پيشگيري از يبوست

پيشگيري از يبوست پس از اسهال در هر مورد ممکن نيست فرد بايد هر عامل محرک علائم شخصي را يادداشت کرده و سعي کند آنها را از بين ببرد. همچنين توجه به سلامت کلي دستگاه گوارش، رژيم غذايي و فاکتورهاي زندگي بسيار مهم است. روش هاي پيشگيري از يبوست پس از اسهال ممکن است براساس علت ايجاد و شرايط متفاوت باشد. با اين حال اين نکات ممکن است کمک کند:

هيدراته بمانيد

يک رژيم غذايي غني از فيبر بخوريد

به طور منظم ورزش کنيد

از پرخوري پرهيز کنيد

براي ارتقاي سلامت روده از پروبيوتيک به صورت منظم استفاده کنيد

سطح استرس را کاهش دهيد

اضطراب يا موقعيت هايي که باعث اضطراب مي شوند را کاهش دهيد

مصرف دخانيات و الکل را محدود کنيد

چه موقع بايد به پزشک مراجعه کرد؟

در حالي که يبوست پس از اسهال غير معمول است، اما جاي نگراني ندارد و غالبا شخص دچار مشکلات معده اي است. با اين حال، توجه به علائم ديگر بسيار مهم است هر فردي که علائم شديدي را تجربه کند که بيش از چند روز طول بکشد بايد به پزشک مراجعه کند. همچنين اگر فرد علائم خاصي از جمله درد مداوم، مدفوع خوني و خستگي منظم را تجربه کند نيز بايد به پزشک مراجعه کند.
طولاني شدن يبوست ممکن است منجر به مدفوع نهفته شود که دفع آن بسيار سخت است اين به احتمال زياد منجر به عوارضي مانند بواسير يا پارگي در پوست مقعد در اثر فشار بيش از حد مي شود و حتي در بعضي موارد دفع مدفوع ممکن است خيلي دشوار باشد اگر انجام عمل دفع بسيار دشوار يا غيرممکن شد با پزشک تماس بگيريد. اسهال مداوم نيز ممکن است باعث کمبود آب بدن شود، بنابراين به علائم کم آبي بدن مانند ادرار بسيار تيره، ادرار نکردن، دهان خشک، تشنگي بيشتر، سردرد و گيجي توجه کنيد. هر فردي که علائم کم آبي بدن پس از اسهال را به صورت منظم دارد نيز بايد به پزشک مراجعه کند.