اگزمای دست و پا؛ علائم، پیشگیری و درمان

تبيان/اگزماي ديس هيدروتيک را به نام پمفوليکس، اگزماي دست و پا، اگزماي وسيکولار يا اگزماي پالموپلانتز نيز ميشناسند. در اين عارضه، تاولها و زخمهايي که شکل ميگيرند ميتوانند ناراحت کننده و دردناک باشند اما دائمي نيستند. اگزماي ديس هيدروتيک شامل عوارضي ميشود که تا هفتهها طول ميکشند.
در اين مطلب به نشانهها، علتها، ريسک فاکتورهاي و راههاي درماني اگزماي ديس هيدروتيک ميپردازيم و ميگوييم که رژيم غذايي چه تأثيري بر اين عارضه ميگذارد.
اگزماي ديس هيدروتيک چيست؟
گاهي پزشکان اگزماي ديس هيدروتيک را اگزماي پمفوليکس مينامند. پمفوليکس واژهاي است که در يونان باستان به معني حباب بوده. اين عارضه تاولهايي دردناک و خارشدار روي دستها و پاها ايجاد ميکند. تاولهاي آبدار ميتوانند روي انگشتان دست، انگشتان پا، کف دستها و کف پاها ظاهر شوند. افرادي که به اين نوع اگزما دچارند، ممکن است به انواع ديگري از اگزما در قسمتهاي ديگري از بدن نيز مبتلا باشند.
اگزماي ديس هيدروتيک ممکن است فقط يک بار روي بدهد. اما اغلب عارضهاي مزمن است که تکرار ميشود.
علائم اگزماي ديس هيدروتيک
. خارش زياد
. احساس سوزش
. احساس گرما در کف دستها و پاها
. احساس سوزن سوزن
. ظاهر شدن ناگهاني تاولهاي کوچک، اغلب در کنار انگشتان
. خشکي و ترکخوردگي دردناک پوست
. التهاب و تغييراتي در پوست اطراف ناخن
تاولها ابتدا ريز هستند و کمکم بزرگتر ميشوند، ممکن است مايع از درونشان نشت کند و تغيير رنگ بدهند. اين تاولها در قسمتهاي ديگر بدن ظاهر نميشوند. اگر کسي تاولهاي ريز و آبدار در قسمت ديگري از بدن خود داشته باشد، به احتمال زياد نوع ديگري از اگزما يا يک عارضهي پوستي ديگر است.
تاولهاي برآمده در کنار انگشتان ممکن است در اثر تعريق زياد يا قرار گرفتن در معرض گرما ظاهر شوند. اغلب به اين تاولها، تاولهاي تابستاني انگشتان ميگويند.
علتهاي اگزماي ديس هيدروتيک
علت کاملاً مشخصي براي اگزماي ديس هيدروتيک وجود ندارد اما احتمال داده ميشود عواملي سبب بروز اين عارضه شوند:
. استرس
. آلرژي به فلز مثلاً حساسيت به نيکل
. انواع ديگر آلرژي مثلاً آلرژيهاي فصلي
. تعريق. هواي گرم و مرطوب
نيمي از افرادي که دچار اگزماي ديس هيدروتيک هستند به اگزماي آتوپيک نيز مبتلا ميباشند يا سابقهي اين عارضه پوستي را در خانواده دارند.
تاولها ابتدا ريز هستند و کمکم بزرگتر ميشوند، ممکن است مايع از درونشان نشت کند و تغيير رنگ بدهند. اين تاولها در قسمتهاي ديگر بدن ظاهر نميشوند. اگر کسي تاولهاي ريز و آبدار در قسمت ديگري از بدن خود داشته باشد، به احتمال زياد نوع ديگري از اگزما يا يک عارضهي پوستي ديگر است
ريسک فاکتورهاي اگزماي ديس هيدروتيک
اگزماي ديس هيدروتيک در ميان افراد زير چهل سال شايعتر است و ضمناً خانمها بيشتر به آن مبتلا ميشوند. ساير ريسک فاکتورها شامل موارد زير ميشوند:
. داشتن نوع ديگري از اگزما
. داشتن آلرژي فصلي يا آسم
. داشتن آلرژي به برخي از فلزها
. دستها و پاهايي که مکرراً عرق ميکنند و مرطوب ميشوند
. سابقهي اگزماي ديس هيدروتيک در خانواده
. سروکار داشتن با فلزات
. مکانيک بودن
. سروکار داشتن با سيمان
تشخيص اگزماي ديس هيدروتيک
کسي که علائم اگزماي ديس هيدروتيک را دارد بايد براي تشخيص قطعي به متخصص پوست مراجعه نمايد. پزشک پوست را معاينه کرده و از سابقه اين بيماري در خانواده ميپرسد تا تشخيص دقيق داده و درمان را مشخص کند. ممکن است پزشک تست آلرژي را توصيه کند تا عوامل خاصي را که ممکن است عامل اين عارضه باشند و اگزما را تشديد کنند شناسايي نمايد.
درمان اگزماي ديس هيدروتيک
درماني براي اگزماي ديس هيدروتيک وجود ندارد اما راههايي براي کنترل اين عارضه وجود دارد:
. مرطوبکنندهاي که پزشک توصيه ميکند
. غوطهور کردن در پرمنگنات پتاسيم براي التيام تاولهاي آبدار
. استروئيدهاي موضعي براي کاهش التهاب
. آنتيبيوتيکهاي خوراکي براي درمان عفونت باکتريايي
. داروهاي خوراکي سرکوبگر سيستم ايمني
. فتوتراپي
يادتان باشد که استروئيدها راهحل درماني بلندمدت نيستند و نبايد بيش از دو هفته آنها را مصرف کنيد.
درمانهاي خانگي براي اگزماي ديس هيدروتيک
کنار آمدن با علائم اگزماي ديس هيدروتيک ميتواند سخت باشد. اين عارضه اغلب دردناک و دردسرساز است. انجمن ملي اگزما، راهکارهاي زير را براي تسکين خانگي علائم اين عارضه توصيه کرده است:
. شستشو با آب ولرم
. استفاده از شويندههاي ملايم به جاي صابون براي پيشگيري از تحريک پوست
. عدم تماس مستقيم با عوامل يا محصولاتي که پوست را تحريک ميکنند
. مصرف آنتيهيستامين براي کمک به تسکين خارش و راحتتر خوابيدن
. تخليهي تاولهاي بزرگ و دردناک با يک سوزن استريل
. بانداژ کردن پوست بعد از استفاده از کرم يا پماد
کنترل و کاهش استرس نيز ميتواند به پيشگيري از بروز اگزما کمک کند.
رژيم غذايي چه نقشي در اگزما دارد؟
برخي از غذاها ميتوانند در برخي از افراد عاملي براي بروز اگزما باشند. اجتناب از اين مواد غذايي به پيشگيري از علائم کمک ميکند. مثلاً در مواردي که فلز نيکل موجب اگزماي ديس هيدروتيک ميشود، پرهيز از خوردن غذاهايي که نيکل زياد دارند ميتواند به پيشگيري از اين عارضه کمک کند. اين مواد غذايي شامل: گوشتهاي کنسروي، چاي سياه، لوبيا، شکلات، نخودفرنگي، عدس، مغزها، دانهها و سويا ميشوند.
عوارض اگزماي ديس هيدروتيک
عفونت ممکن است به صورت تاولهايي ظاهر شود که تدريجاً بزرگتر ميشوند و مايع ترشح ميکنند. برخي از افراد ممکن است همزمان با اگزماي ديس هيدروتيک، عفونت قارچي نيز داشته باشند. اگر کسي که اگزماي ديس هيدروتيک دارد دچار يک عفونت پوستي شود بايد به پزشک مراجعه کند چون براي درمان اين عفونت به آنتيبيوتيک نياز دارد.
برخي از علائم عفونت پوستي شامل بدرنگ شدن پوست، التهاب و چرک ميشود.
پيشگيري از اگزماي ديس هيدروتيک
پيشگيري از ايجاد اگزماي ديس هيدروتيک شامل اجتناب از عواملي ميشود که برانگيزانندهي اين عارضه هستند مانند آلرژنها يا تغييرات دما.
ديگر روشهاي پيشگيري از اگزماي ديس هيدروتيک:
. استفاده از مرطوبکننده براي پيشگيري از خشکي و ترکخوردگي پوست
. پوشيدن لباسهاي گشاد و نخي
. مرطوب کردن هوا براي پيشگيري از خشکي پوست
زندگي کردن با اگزماي ديس هيدروتيک ميتواند چالشبرانگيز باشد زيرا دستها و پاها را درگير ميکند. بعضي از افراد که اين عارضه را دارند ممکن است قادر به انجام فعاليتهاي روزمره خود نباشند و در صورتي که تاولهاي دردناک در کف پاها ظاهر شده باشند حتي نتوانند راه بروند. اما کنترل اين عارضه امکانپذير است. اگر دچار اگزماي ديس هيدروتيک هستيد در مورد يک راه درماني مناسب با پزشک مشورت کنيد.
خلاصه
اگزماي ديس هيدروتيک ميتواند تاولهاي ريز و آبداري ايجاد کند که در کف دستها و پاها ظاهر ميشوند. فاکتورهاي گوناگوني ميتوانند عامل اين بيماري باشند که شامل آلرژنهاي محيطي، مواد غذايي، استرس، شرايط آب و هوايي و تعريق ميشوند. براي انتخاب بهترين راه درماني از پزشک نظر بخواهيد. ترکيبي از درمان و روشهاي پيشگيري ميتوانند به شما کمک کنند علائم دردناک و آزاردهندهي اگزماي ديس هيدروتيک را کنترل کنيد.


















