کرنبری؛ از حقایق تغذیه ای تا مکملی برای سلامت قلب

عصر ايران/مکمل هاي دارويي حاوي عصاره و يا پودر خشک شده اين گياه متفاوت(موجود در داروخانه ها). البته انواع پودر و دمنوش کرنبري نيز در بازار ايران موجود است.
کرنبري که تحت عنوان "توت خرس" نيز شناخته مي شود، گياهي رونده، هميشه سبز و از نزديکان تمشک آبي و سياه دار سرخ است. رايج ترين گونه از کرنبري ها با نام علمي Vaccinium macrocarpon بومي آمريکاي شمالي است اما انواع ديگر به صورت وحشي در طبيعت نيز يافت مي شوند.
لازم به ذکر است که به علت طعم بسيار تيز و ترش، به ندرت اين گياه را خام مصرف مي کنند. از اين رو معمولا از آبميوه کرنبري به صورت خام استفاده مي شود که اغلب هم طعم آن به کمک شيرين کننده هاي مصنوعي متعادل سازي خواهد شد. روش مصرف ديگر که ساده ترين راه انتقال کرنبري به بدن به شمار مي رود چيزي نيست جز مکمل هاي دارويي حاوي عصاره و يا پودر خشک شده اين گياه متفاوت(موجود در داروخانه ها). البته انواع پودر و دمنوش کرنبري نيز در بازار ايران موجود است.
کرنبري سرشار از ويتامين ها و ترکيبات گياهي مفيدي است که حتي برخي از آنها قادر به محافظت از بدن در برابر ابتلا به عفونت هاي مجاري ادراري هستند. در واقع شايد اين کاربرد مهم ترين علت فرمولاسيون کرنبري در مکمل هاي دارويي باشد.
محتواي تغذيه اي
کرنبري تازه متشکل از 90 درصد آب و 10 درصد محتويات ديگر است که بخش اعظم اين ظرفيت باقي مانده را کربوهيدرات و فيبر به خود اختصاص مي دهد. ترکيبات مغذي به ازاي يک فنجان کرنبري خام و شيرين نشده (معادل حدودا 100 گرم) به قرار زير خواهند بود:
- کالري: 46
- آب: 87 درصد
- پروتئين: 0.4 گرم
- کربوهيدرات: 12.2 گرم
- شکر: 4 گرم
- فيبر: 4.6 گرم
- چربي: 0.1 گرم
شکر موجود در ساختار کرنبري اساسا شامل قندهاي ساده مانند سوکروز، گلوکز و فروکتوز است. فيبر نيز به صورت محلول و نامحلول است و از نمونه هاي اصلي آن مي توان به پکتين، سلولز و همي سلولز اشاره کرد. از آن جايي که اين گياه حاوي فيبر محلول است، مصرف بيش از حد آن منجر به بروز علائم گوارشي مانند اسهال مي شود.
ترکيب تغذيه اي کرنبري تنها محدود به موارد مذکور نيست و در اين ميان مي توان از انواع ويتامين ها و مواد معدني به خصوص ويتامين ث نيز نام برد:
- ويتامين ث: ويتامين ث که تحت عنوان آسکوربيک اسيد هم شناخته مي شود، از جمله آنتي اکسيدان هاي غالب در کرنبري به شمار مي رود و براي حفظ سلامت پوست، ماهيچه ها، استخوان و سيستم ايمني ضروري است.
- منگنز: در بيشتر غذاها يافت مي شود و براي رشد، متابوليسم و سيستم آنتي اکسيداني بدن عاملي حياتي است.
- ويتامين E: يک کلاس از آنتي اکسيدان هاي ضروري محلول در چربي است.
- ويتامين K1: اين ويتامين براي روند انعقاد خون لازم است و يکي از مهم ترين ترکيبات بدن به شمار مي رود.
- مس: يک عنصر کمياب است و اغلب به ميزان کمي در رژيم غذايي غربي وجود دارد. مصرف ناکافي مس ممکن است به تاثيرات منفي قابل ملاحظه اي بر سلامت قلب منتهي شود.
کرنبري همچنين داراي ترکيبات گياهي و آنتي اکسيدان هاي فعال زيستي است، به ويژه پلي فنول هاي فلاونولي. اين دسته از اجزاي گياهي بيشتر در پوست کرنبري تجمع مي يابند:
- کوئرستين: فراوان ترين آنتي اکسيدان پلي فنولي موجود در کرنبري محسوب مي شود. در واقع کرنبري ها از جمله غني ترين ميوه هاي منبع کوئرستين به شمار مي روند.
- ميريستين: يکي ديگر از آنتي اکسيدان هاي عمده پلي فنولي کرنبري است که فوايد سلامتي متعددي به همراه دارد.
- پئونيدين: در کنار سيانيدين، پئونيدين نيز مسئول رنگ قرمز ميوه هاي کرنبري و اثرات متنوع آن بر سلامتي سيستم بدن است.
- اسيد اورسوليک: يک ترکيب تري ترپني است. در بسياري از داروهاي گياهي سنتي وجود دارد و داراي اثرات ضد التهابي قوي است.
- پروآنتوسيانيدين تايپ آ: به نام تانن هاي متراکم نيز شناخته مي شوند و در مقابل عفونت هاي مجاري ادراري موثر هستند.
پيشگيري از عفونت هاي مجاري ادراري
عفونت هاي ادراري يکي از شايع ترين انواع عفونت هاي باکتريايي به ويژه در ميان زنان محسوب مي شود. اين عفونت اغلب توسط باکتري روده اي اشريشيا کلي به دنبال اتصال پاتوژن به سطح داخلي مثانه و دستگاه ادراري ايجاد خواهد شد.
اين در حالي است که پروآنتوسيانيدين تايپ آ مانع از چسبيدن باکتري به ديواره مثانه و مجاري ادراري شده و به عنوان يک اقدام پيشگيرانه عليه ابتلا به عفونت احتمالي عمل مي کند. هرچند کرنبري فوايد سلامتي متنوعي دارد، اما امروزه بيشتر مکمل هاي توليد شده حاوي عصاره اين گياه براي پيشگيري از ابتلا به عفونت هاي مجاري ادراري و همچنين درمان کمکي مورد استفاده قرار مي گيرند.
سلامت سيستم قلبي- عروقي
بر اساس مقاله منتشر شده توسط مرکز ملي اطلاعات زيست فناوري آمريکا، کرنبري حاوي آنتي اکسيدان هاي مختلفي است که به احتمال زياد براي سلامت دستگاه قلبي- عروقي مفيد هستند. در اين ميان مي توان به آنتوسيانين ها و کوئرستين اشاره کرد. به نظر مي رسد که فرآورده هاي حاوي کرنبري يا آبميوه هاي طبيعي آن از مسيرهاي زير به سلامت قلب کمک کنند:
- افزايش کلسترول خوب يا HDL بدن
- کاهش کلسترول بد يا LDL خصوصا در بيماران مبتلا به ديابت
- محافظت از LDL در برابر اکسيداسيون
- کاهش سفتي عروقي در افراد مبتلا به بيماري هاي قلبي
- کاهش فشار خون
- کاهش سطح هوموسيستئين خون و در نتيجه پايين آمدن خطر التهاب عروق خوني
در مجموع همانطور که گفته شد، مصرف اصولي و به اندازه کرنبري براي افراد سالم بي خطر خواهد بود. با اين حال استفاده افراطي از اين گياه منجر به ناراحتي معده شده و مخاطرات گوارشي را به همراه دارد. همچنين ديده شده که مصرف بيش از حد کرنبري ريسک ابتلا به سنگ کليه را در افراد مستعد افزايش مي دهد.


















