برگی از تاریخ/ وقتی فرانسه، مصر را به انگلستان تسلیم کرد!

جام جم/ ناپلئون بناپارت که در آن زمان مقام کنسول فرانسه را داشت ، تصميم گرفت کشور مصر که تحت حاکميت سلطان عثماني بود را فتح کرده و سپس از راه زميني به هندوستان مستعمره انگلستان حمله کند. او در 2 ژوييه سال 1798 ميلادي با 54000 سرباز و 190 فروند کشتي وارد بندر اسکندريه شد و پس از فتح اسکندريه و شکست دادن مرادبيگ ، مملوک مصر شهر قاهره را اشغال کرد. ناپلئون که از پيروزي خود سرمست شده بود ، تصور کرد که لشکرکشي اش به شرق با موفقيت قرين خواهد بود. اما درياسالار هوراشيو نلسون، فرمانده نيروي دريايي انگلستان مکان ناوگان فرانسه که در ابوقير در نزديکي اسکندريه لنگر انداخته بود را کشف کرد. او با توپخانه قدرتمند ناوگان خود مدت 15 ساعت ناوگان غافلگير شده فرانسه را بمباران کرده و ناوگان فرانسه را از بين برد. درياسالار فرانسوي برويس با ناو فرماندهي خود که 118 توپ داشت فرار کرد ، ناخدا وپلونوو نيز با چند کشتي ديگر راه فرار را در پيش گرفت. به اين ترتيب لشکر فاتح ناپلئون در سرزمين مفتوحه مصر زنداني شد و راه بازگشت آنها به فرانسه مسدود گرديد. در روز 21 اکتبر سال 1798 ميلادي شورش بزرگي عليه فرانسوي ها در شهر قاهره به راه افتاد که در جريان آن 300 سرباز فرانسوي از جمله ژنرال دوپوي کشته شدند و فرانسوي ها نيز بي رحمانه 3000 مصري را قتل عام کردند. ناپلئون مردي نبود که نااميد شود.او مي خواست مانند اسکندر مقدوني هند را از راه زميني اشغال کند. بنابراين در ابتداي سال 1799 ميلادي ، قبل از اين که فصل گرما آغاز شود با 15000 سرباز راه سوريه را در پيش گرفت و پس از العريش و غزه ، شهر يافا در قلب سرزمين مقدس را محاصره کرد دو نفر از فرستادگان ناپلئون که به نزد مردم شهر يافا رفته بودند توسط آنها به قتل رسيدند و سربازان فرانسوي پس از اشغال يافا دست به قتل عام زدند. بيش از 2500 اسير ترک به ضرب گلوله يا توسط سرنيزه به قتل رسيدند. اما در يافا ، سربازان فرانسوي به نوبه خود به طاعون مبتلا شدند که اين بيماري تا انتهاي لشکرکشي بناپارت به شرق ادامه يافت ، ناپلئون تصميم گرفت به مصر بازگردد. در راه بازگشت سربازان فرانسوي تمام شهرهايي که در مسير آنها قرار داشتند را غارت کردند. پس از بازگشت ناپلئون به قاهره ، او مطلع شد که ائتلاف بزرگي عليه اش در اروپا تشکيل شده و سربازان فرانسوي در تمام جبهه هاي اروپا در حال عقب نشيني هستند.بنابراين بناپارت تصميم گرفت هر چه زودتر مصر را به مقصد اروپا ترک کند. او فرماندهي سپاه فرانسه در شرق را به ژنرال کلبر واگذار کرد و خود با تعدادي از ژنرال هايش و تمام پولي که در صندوق ها باقي مانده بود با يکي از معدود کشتي هايي که از حمله نلسون آسيب نديده بود ، عازم فرانسه شد. پس ازبازگشت ناپلئون، عثماني ها که در ائتلاف عليه ناپلئون شرکت کرده و از حمايت نيروي دريايي انگلستان برخوردار بودند ، به مصر حمله کردند. کلبر که تنها مانده بود با درياسالار انگليسي اسميت مذاکره کرد تا محترمانه خاک مصر را ترک کند ، اما پيشنهادش رد شد. جنگ ميان فرانسوي ها و انگليسي ها و نيروهاي عثماني شدت گرفت و کلبر موفق شد نيروهاي عثماني را در روز 20 مارس سال 1800 ميلادي در هليوپوليس در نزديکي قاهره شکست دهد. اما چند ماه بعد ، در روز 14 ژوئن سال 1800 ميلادي ژنرال کلبر توسط يک مصري که از ظلم و ستم فرانسوي ها به تنگ آمده بود ، به قتل رسيد. ژنرال منو که شخصيتي ضعيف داشت جانشين او شد. منو نتوانست در مقابل حملات نيروهاي انگليسي مقاومت کند ، بنابراين تصميم گرفت تن به مصالحه دهد. ژنرال منو و باقيمانده سپاهيان شرق تسليم نيروهاي انگليسي به فرماندهي ژنرال آبرکرامبي شدند. گرچه سلطان عثماني در ظاهر بار ديگر بر مصر تسلط يافت ، اما اين مقدمه اي بود که انگليسي ها در مصر حضور يافته و به تدريج مصر را تبديل به يکي از مستعمرات امپراتوري انگلستان کنند.