ترین ها/ اولین پارک سنگ نگاره های ایران در طرقبه

کجارو/ در برخي نقاط ايران سنگ‌نگاره‌هاي تاريخي يافت شده است که نشان از قدمت تمدن اين سرزمين کهن دارد. يکي از مناطقي که در آن مجموعه بسيار غني يافت شده شهرستان طرقبه-شانديز است. با ما همراه باشيد. سنگ‌نگاره‌ها (Petroglyphs) يا هنرهاي صخره‌اي (Rock Art) شناسنامه يا سندهاي دست اولي هستند که نمادي از هويت ملي هر ديار محسوب مي‌شوند، آن‌ها کهن‌ترين آثار هنري و تاريخي به جا مانده از مردمان کهن هر ديارند که در خود اسرار نامکشوف فراوان دارند. از منظرگاه آن‌ها مي‌توان به راحتي تمامي کارکردهاي زيستي پر رمزوراز انسان‌هاي ادوار کهن را رصد و مطالعه کرد. اين آثار بهترين سامانه‌هايي بوده‌اند که انسان‌هاي کهن از طريق آن‌ها توانسته‌اند ادامه حيات بدهند و با يکديگر و جوامع بشري سخن بگويند. از شگفتي‌هاي اين آثار به ظاهر ساده، داشتن شباهت‌هاي نمادين با مضامين يکنواخت در سرزمين‌هاي بسيار دور از هم و ادوار بسيار طولاني است. نقش ساده‌اي که در جاي‌جاي ايران با مضمون يکنواخت مي‌بينيم، همين نقوش ساده در قاره‌هاي اروپا، آفريقا و حتي در قاره تازه مکشوفه استراليا، آمريکا با همين شباهت ظاهري و مضامين يکنواخت کشف شده است. شايد در گام نخست چنين تصور شود که ايجاد اين نقوش مشترک منبعث از يک غريزه فطري است که در تمامي انسان‌ها مشترک است، ولي با کمي تعمق در مي‌يابيم نقش‌هايي که با اشکال پيچيده و مضامين مشترک و اسرارآميز در قاره‌هاي مذکور کشف شده‌اند مبتني بر غريزه نيست، بلکه از يک رويکرد دقيق و پيچيده پيروي مي‌کنند. دشت حاصل‌خيز توس، واقع در ميان دو رشته‌کوه هزار مسجد و بينالود به لحاظ داشتن شرايط زيست‌محيطي در طول هزاران سال اقوام مختلف را به سوي خود جذب کرده و از کهن‌ترين ايام، بستر مناسبي را براي زيستن و تداوم حيات انسان فراهم آورده است. کشف دست‌افزارهاي سنگي در ميانه دشت و کناره‌هاي کشف‌رود متعلق به دوران پارينه سنگي زيرين، وجود غارهاي باستاني و تراکم و تعدد زيستگاه‌هاي پيش از تاريخ، تاريخي و دوران اسلامي و عصر حاضر، شواهدي ارزشمند در اين زمينه هستند. در حوالي اين زيستگاه‌ها نگاره‌هاي صخره‌اي متعددي بر جاي مانده که مي‌توان آن‌ها را گوشه‌اي از آثار هنري و يادمان‌هاي مردمان ساکن در اين زيستگاه‌ها قلمداد کرد. اين نقوش صخره‌اي در حاشيه‌هاي دشت توس پراکنده‌اند و موضوعات مختلف از قبيل صحنه‌هاي شکار، ابزار اوليه، نقوش مسبک انسان برهنه، گاوميش کوهان‌دار، نقوش و علائم نمادين، نقش انسان در حال نزاع و شکار و انجام مراسم، بزهاي کوهي به همراه علامت‌هاي نمادين از قبيل گردونه خورشيد در آن‌ها عرضه شده‌اند. «کمرمقبولا» با وسعت حدود پنج کيلومتر مملو از تخته سنگ‌هاي آتش‌فشاني بکر، آثار سنگي، سنگ نوشته‌ها و نگاره‌هاي باستاني ارزشمند است که هويت ديرين اين بخش از ايران را بر دل سنگ‌ها حفظ کرده است. اين سنگ‌نگاره‌ها مضامين يکساني را با طرح‌ها و اندازه‌هاي مختلف به نمايش گذاشته‌اند. بيشترين سنگ‌نگاره‌هاي که در شهر طرقبه کشف شده، نقش بز کوهي است و بعد از آن نقش انسان‌هايي است که در حالات مختلف حک شده‌اند. طرقبه با داشتن بيش از ۱۵۰۰۰ سنگ‌نگاره يکي از بزرگ‌ترين موزه‌هاي طبيعي کشور را در اين زمينه دارد. سنگ‌نگاره ها در مناطق مختلف شهرستان پراکنده هستند. در دره‌هاي داغستان، کلاته زيري، چشمه عسل، کمرسياه، بيلدر، کلاته عبدل، کلاته درخت بيد و باغو وجود دارند. در دره‌هاي داغستان و کلاته درخت بيد و همچنين کمرسياه بيشترين سنگ نگاره‌ها قرار دارند. در روستاهاي گلستان و حصار در مناطقي مانند دره خرگوش، چنار سوخته، سنگ سفيد، چشمه درخت توت، بازه نسر، کلاته باغ عنبر، کلا ته حرلو، دره حرزان، کلمبو، کال سير، محدبا نيز سنگ نگاره‌هاي تاريخي با نقوشي متعدد و زيبا خود نمايي مي‌کند. در روستاهاي مايان و ازغد نيز در مناطق دره کلدر، پنج بازه، چدر، زفو، حاجت بيگي و... نقوش مختلف زينت‌بخش دره‌ها و کوه‌ها شده است. روستاهاي کلاته آهن و دهبار در ارتفاعات جنگل‌هاي تنک ارس و در دره‌ها درختچه‌هاي ارغوان، سماق و زرشک چشم‌اندازي بديع به اين منطقه هديه کرده است. در دره‌هاي تشتربالا، برف‌افشان، انجير دره، روباه پشته، زو دره، چشمه سماق‌زار و بازه روبوسه سنگ‌نگاره‌هايي روي صخره‌هايي قابل مشاهده است. در روستاهاي اردمه، مغان و خانرود در دره هاي سرز آب، پي رودخانه، سونقور، چنار ستون، کوشدره، کوه مزار و ابادره سنگ ‌گاره‌هاي بزکوهي، انسان‌ها و نمادهاي ديگر مشاهده مي‌شود. سنگ‌نگاره‌هاي موجود در طرقبه شانديز بخشي از ميراث تاريخي و هويت اين شهرستان را شکل مي‌دهند. اميدواريم ذخيره معدن طلاي طرقبه در جهت حفظ، نگهداري و سامان‌دهي تاريخ تمدن بسيار ارزشمند اين مرز و بوم استفاده شود و تحت استانداردهاي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري فعاليت‌هاي توريستي مناسبي در منطقه شکل بگيرد. اين ميراث قابليت دارد به صورت جدي به‌عنوان بزرگ‌ترين مجموعه سنگ‌نگاره‌هاي ايران در فهرست جهاني يونسکو به ثبت برسد، چرا که داراي بازتاب فرهنگي و ظرفيت مطالعاتي بسيار است. اما به علت وجود ساخت‌‌وسازها و نيز معادن طلا در منطقه هنوز اين اتفاق نيفتاده است. سيد حسن حسيني، فرماندار طرقبه شانديز با بيان اينکه بخشي از ميراث تاريخي و هويت طرقبه شانديز سنگ‌نگاره‌ها هستند، بيان کرد کمرمقبولاي طرقبه را به پارک ملي سنگ‌نگاره‌ها تبديل مي‌کنيم. با کانال تلگرامي «آخرين خبر» همراه شويد