اولین انسانی که در راه خدا جهاد کرد چه کسی بود؟

انوار طاها/ از پيامبر خدا صلي الله عليه و آله و همچنين اميرمومنان علي بن ابي طالب عليه‌السلام در مورد اولين کسي که در راه خدا جهاد کرد، پرسيدند. ايشان در پاسخ به اين سوال فرمودند: حضرت ابراهيم خليل عليه السلام اولين کسي بود که در راه خدا به نبرد با دشمنان پرداخت. از اين سخن مي توان استفاده نمود که ساير انبياي الهي که پيش از ايشان مبعوث شده بودند تنها به ارشاد و راهنمايي مردم مي پرداختند و هرگز اقدام نظامي بر عليه دشمنان خدا نداشته‌ اند و مجوز جهاد با دشمنان خدا به ايشان و پيامبران پس از ايشان داده شده است. متن رواياتي که در آن به جهاد حضرت ابراهيم اشاره شده چنين است: 1ـ قال رسول الله(ص): «إنَّ أوَّلَ مَنْ قاتَلَ فى سَبيل اللّهِ إبراهيمُ الخليل حَيثُ أسَرَتِ الرّومٌ لُوطاً، فَنَفَرَ إبراهيمُ(ع) واسْتَنْقَذَهُ مِن أيدِيهِمْ». «اولين کسى که در راه خدا قتال و جنگ نمود، ابراهيم خليل بود، هنگامى که لشکريان روم، لوط را به اسارت گرفتند، پس ابراهيم به کمک او شتافت (جنگ کرد) و او را از دست آنها نجات داد».[1] 2ـ و عن على(ع) أنّه قال: «أوَّلُ مَن جاهَدَ فى سَبيلِ اللّهِ إبراهيمُ(ع) أغارَتِ الرّومُ عَلى ناحِيَة فيهَا لُوطٌ(ع) فَأسَروهُ فَبَلَغَ ذلِکَ إبراهيمَ(ع) فَنَفَرَ فَاسْتَنْقَذَهُ مِن أيْديهِم وَ هوَ أوَّلُ مَن عَمِلَ الرّاياتِ عَلَيهِ أفضَلُ السَّلامِ». (بحار، ج 100، ص 51 - دعائم الاسلام، ج 1، ص 341). حضرت اميرالمؤمنين(ع) مى فرمايد: «اولين کسى که جهاد در راه خدا کرد ابراهيم(ع) بود، اين واقعه زماني رخ داد که روميان مکانى را که لوط(ع) در آنجا بود، مورد تاخت و تاراج قرار داده و او را به اسارت خويش در آوردند، اين خبر به ابراهيم(ع) رسيد پس از آن ابراهيم جلو رفت و (با اقدام جهادى خود) او را از دست آنان نجات داد و او اوّلين کسى است که پرچم را ساخت (و به دست گرفت)، بر او بهترين سلام ها باد.[2] 3ـ عن جعفر عن ابيه(ع) قال: «أوَّلُ مَنْ قاتَلَ إبراهيمُ(ع) حَيثُ أسَرَتِ الرّومٌ لُوطاً، فَنَفَرَ إبراهيمُ(ع) حتّى اسْتَنْقَذَهُ مِن أيدِيهِمْ...». حضرت امام صادق از حضرت امام محمد باقر(ع) نقل مى کند که فرمود: «اولين کسى که قتال کرد، ابراهيم(ع) بود، هنگامى که لشکريان روم، لوط را به اسارت گرفتند، پس از آن ابراهيم پيش رفت تا آنکه او را از دست آنها نجات داد».[3] پي نوشت: ----------------------- [1] . قطب الدين راوندي، النوادر، تحقيق صادقي اردستاني، قم، دار الکتاب، بي‌تا، ص23؛ علامه مجلسي، بحار الانوار، بيروت، دار احياء التراث العربي، 1403ق، ج12، ص10؛ نوري، مستدرک الوسائل، قم، آل البيت، 1408ق، ج 11 ص 9 . [2] . ابن اشعث، الجعفريات (الاشعثيات)، تهران مکتبه النينوي الحديثه، بي‌تا، ص28؛ نوري، مستدرک الوسائل، قم، آل البيت، 1408ق، ج 11 ص 119. [3] . شيخ طوسي، تهذيب الاحکام، تهران، دار الکتب الاسلاميه، 1407، ج6، ص170؛ شيخ حر عاملي، وسائل الشيعه، قم، آل البيت، 1409، ج15، ص144.