دانستنی ها/ سدی که ذوالقرنین ساخت، هنوز وجود دارد؟

انوارطاها/ در آيات 83 تا 98 سوره کهف سخن از ذوالقرنين و کارهاي بزرگ او به ميان آمده است. يکي از کارهايي که در اين آيات به او نسبت داده شده است، ساختن سدي محکم براي مردمي است که در خطر هجوم قبائل وحشي(ياجوج و ماجوج) قرار داشتند. «قَالُواْ يَاذَا الْقَرْنَينْ‏ِ إِنَّ يَأْجُوجَ وَ مَأْجُوجَ مُفْسِدُونَ فىِ الْأَرْضِ فَهَلْ نجَْعَلُ لَکَ خَرْجًا عَلىَ أَن تجَْعَلَ بَيْنَنَا وَ بَيْنَهُمْ سَدًّا. قَالَ مَا مَکَّنىّ‏ِ فِيهِ رَبىّ‏ِ خَيرٌْ فَأَعِينُونىِ بِقُوَّةٍ أَجْعَلْ بَيْنَکمُ‏ْ وَ بَيْنهَُمْ رَدْمًا. ءَاتُونىِ زُبَرَ الحَْدِيدِ حَتىَّ إِذَا سَاوَى‏ بَينْ‏َ الصَّدَفَينْ‏ِ قَالَ انفُخُواْ حَتىَّ إِذَا جَعَلَهُ نَارًا قَالَ ءَاتُونىِ أُفْرِغْ عَلَيْهِ قِطْرًا» (آن گروه به او) گفتند: «اى ذو القرنين يأجوج و مأجوج در اين سرزمين فساد مى‏ کنند آيا ممکن است ما هزينه‏ اى براى تو قرار دهيم، که ميان ما و آنها سدّى ايجاد کنى؟!» (ذو القرنين) گفت: «آنچه پروردگارم در اختيار من گذارده، بهتر است (از آنچه شما پيشنهاد مى‏ کنيد)! مرا با نيرويى يارى دهيد، تا ميان شما و آنها سدّ محکمى قرار دهم! قطعات بزرگ آهن برايم بياوريد (و آنها را روى هم بچينيد)!» تا وقتى که کاملًا ميان دو کوه را پوشانيد، گفت: « (در اطراف آن آتش بيفروزيد، و) در آن بدميد!» (آنها دميدند) تا قطعات آهن را سرخ و گداخته کرد، و گفت: « (اکنون) مس مذاب برايم بياوريد تا بر روى آن بريزم!» طبق اين آيات ذوالقرنين براي ياري رساندن به مردمي که رد معرض هجوم ياجوج و ماجوج قرار داشتند سدي را بنا مي کند. در اينکه اين سد در کجا قرار دارد، ديدگاه هاي مختلفي بيان شده است: برخي معتقدند اين سد همان سد معروف" مارب" است. اين تفسير مطابق نظريه اي است که در آن ذوالقرنين يکي از پادشاهان يمن معرفي شده است.[1] اما سد مارب در يمن با ويژگي هايي که قرآن براي سد ذوالقرنين مي داند مطابقت ندارد . زيرا سد ذوالقرنين با آهن و مس و به منظور جلوگيري از هجوم اقوام وحشي ساخته شده بود. ولي سد مارب با مصالح معمولي و براي جمع آوري آب و جلوگيري از سيلاب ساخته شده است. برخي معتقدند اين سد همان ديوار چين است. اما بايد گفت ديوار چين نه از آهن و مس ساخته شده و نه در يک تنگه باريک کوهستاني است.[2] اما در سرزمين قفقاز ميان درياى خزر و درياى سياه سلسله کوه ‏هايى است همچون يک ديوار که شمال را از جنوب جدا مى‏ کند، تنها تنگه‏ اى که در ميان اين کوه‏هاى ديوار مانند وجود دارد تنگه" داريال" معروف است، که در واقع نزديک شهر تفليس پايتخت گرجستان است. اين تنگه تنها راه نفوذ قبايل وحشي بوده است به همين دليل ساکنان آن منطقه از ذوالقرنين تقاضاي ساخت سدي را کردند تا مانع هجوم اين قبايل شوند. اين سد بين سال هاي 539 و 529 پيش از ميلاد ساخته شده است.امروزه در همين مکان ديوار آهنيني به چشم مى‏ خورد. در ساخت اين ديوار تکه هاي بزرگ آهن بکار رفته و برروي آن مس مذاب ريخته شده است. اين همان ويژگي هايي است که قرآن درباره سد ذوالقرنين بيان کرده است.[3] و به همين جهت بسيارى معتقدند که سد ذو القرنين همين سد است.جالب اينکه در آن نزديکى نهرى است بنام" سائرس" که بمعنى" کورش" است (يونانيان کورش را سائرس مى ‏ناميدند) [4]برخي مفسران که معتقدند ذوالقرنين همان کوروش کبير است، اين ديدگاه را مي پذيرند.[5] پي نوشت: [1] . تفسير نمونه، دار الکتب الإسلامية،1374،ج‏12، ص: 543-542 [2] . ترجمه الميزان، دفتر انتشارات اسلامى جامعه‏ مدرسين حوزه علميه قم،1374،ج‏13، ص: 526؛ تفسير نمونه، ج‏12، ص: 550 [3] . نقد شبهات پيرامون قرآن کريم، محمد هادي معرفت(ترجمه حسن حکيم باشي و ديگران...)، تمهيد،1388، ص605-616 [4] . تفسير نمونه، ج‏12، ص: 550 [5] .آيه الله معرفت تاکيد زيادي بر اين عقيده داشته و در کتاب خود ثابت مي کنند ذوالقرنين همان کوروش است. اما علامه طباطبايي آنرا تنها قابل قبول تر از ساير ديدگاه ها مي داند.(ترجمه الميزان، ج‏13، ص: 537)