دستور خداوند به حضرت ابراهیم و اسماعیل (ع) در مورد خانه کعبه چه بود؟

باشگاه خبرنگاران/ رآن سر تا سر اعجاز در زندگي مادي و معنوي است. اگر ما آن را با معرفت تلاوت کنيم، حتماً اثرات آن را خواهيم ديد. براي آگاهي‌ و فهم بهتر و بيشتر آيات قرآن کريم هر شب تفسير آياتي از اين معجره الهي را براي شما آماده مي‌کنيم. در اين گزارش تفسير آيه125سوره بقره را مي‌خوانيد: وَإِذْ جَعَلْنَا الْبَيْتَ مَثَابَةً لِلنَّاسِ وَأَمْنًا وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى وَعَهِدْنَا إِلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ أَنْ طَهِّرَا بَيْتِيَ لِلطَّائِفِينَ وَالْعَاکِفِينَ وَالرُّکَّعِ السُّجُودِ و بخاطر بياوريد) هنگامى را که خانه کعبه را محل بازگشت و مرکز امن و امان براى مردم قرار داديم (و براى تجديد همين خاطره ) از مقام ابراهيم نماز گاهى براى خود انتخاب کنيد، و ما به ابراهيم و اسماعيل امر کرديم که خانه مرا براى طواف کنندگان و مجاوران و رکوع کنندگان و سجده کنندگان پاک و پاکيزه کنيد. ﴿۱۲۵﴾ عظمت خانه خدا بعد از اشاره به مقام والاى ابراهيم در آيه گذشته ، به بيان عظمت خانه کعبه که به دست ابراهيم ساخته و آماده شد پرداخته ، مى فرمايد: به خاطر بياوريد هنگامى را که خانه کعبه را )مثابة ) (محل بازگشت و توجه ) مردم قرار داديم و مرکز امن و امان ) (و اذ جعلنا البيت مثابة للناس و امنا (مثابة) در اصل از ماده (ثوب)به معنى باز گشت چيزى به حالت نخستين است ، و از آنجا که خانه کعبه مرکزى بوده است براى موحدان که همه سال به سوى آن رو مى آوردند، نه تنها از نظر جسمانى که از نظر روحانى نيز بازگشت به توحيد و فطرت نخستين مى کردند، از اين رو به عنوان مثابه معرفى شده ، و از آنجا که خانه انسان که مرکز بازگشت هميشگى او مى باشد محل آرامش و آسايش است ، در کلمه (مثابه )يکنوع آرامش و آسايش ‍ خاطر، نيز افتاده است. و اين معنى با کلمه (امنا)که پشت سر آن ذکر شده تاءکيد مى شود، کلمه )للناس ( نشان مى دهد که اين مرکز امن و امان ، پناهگاهى است عمومى براى همه جهانيان و انسانها و توده هاى مردم .و اين در حقيقت اجابت يکى از درخواستهائى است که ابراهيم از خداوند کرد که بعدا به آن اشاره مى شود. سپس اضافه مى کند (از مقام ابراهيم نماز گاهى براى خود انتخاب کنيد) (واتخذوا من مقام ابراهيم مصلى ).در اينکه منظور از مقام ابراهيم چيست ؟ در ميان مفسران گفتگو است ، بعضى گفته اند: تمام (حج ) مقام ابراهيم است ، بعضى به معنى (عرفه ) و (مشعر الحرام ) و (جمرات سه گانه ) گرفته اند، و بعضى گفته اند (تمام حرم مکه )، مقام محسوب مى شود. ولى ظاهر آيه همان گونه که در روايات اسلامى وارد شده و بسيارى از مفسران نيز گفته اند اشاره به همان مقام معروف ابراهيم است که محلى است در نزديکى خانه کعبه ، و حجاج بعد از انجام طواف به نزديک آن مى روند و نماز طواف بجا مى آورند بنابراين منظور از مصلى نيز محل نماز است . سپس اشاره به پيمانى که از ابراهيم و فرزندش اسماعيل درباره طهارت خانه کعبه گرفته است مى فرمايد و مى گويد: ما به ابراهيم و اسماعيل امر کرديم که خانه مرا براى طواف کنندگان و مجاوران و رکوع کنندگان و سجده کنندگان (نمازگزاران ) پاکيزه داريد) (و عهدنا الى ابراهيم و اسماعيل ان طهرا بيتى للطائفين و العاکفين و الرکع السجود). منظور از طهارت و پاکيزگى در اينجا چيست ؟ بعضى گفته اند: طهارت از لوث وجود بتها. بعضى گفته اند: از آلودگيهاى ظاهرى و مخصوصا از خون و محتويات شکم حيواناتى که قربانى مى کردند، زيرا بعضى از ناآگاهان چنين اعمالى را انجام مى دادند. و بعضى گفته اند طهارت در اينجا به معنى خلوص نيت به هنگام بناى اين خانه توحيد است .ولى هيچ دليلى ندارد که ما مفهوم طهارت را در اينجا محدود کنيم ، بلکه منظور پاک ساختن ظاهرى و معنوى اين خانه توحيد از هر گونه آلودگى است .و لذا در بعضى از روايات مى خوانيم که اين آيه تعبير به پاکسازى از مشرکان شده و در بعضى ديگر به شستشوى بدن و پاکيزگى از آلودگيها. نکته ها: اثرات اجتماعى و تربيتى اين پناهگاه امن طبق آيه فوق ، خانه خدا (خانه کعبه ) از طرف پروردگار به عنوان يک پناهگاه و کانون امن و امان اعلام شده و مى دانيم در اسلام مقررات شديدى براى اجتناب از هر گونه نزاع و کشمکش و جنگ و خونريزى در اين سرزمين مقدس وضع شده است ، بطورى که نه تنها افراد انسان در هر قشر و گروه و در هرگونه شرائط بايد در آنجا در امنيت باشند بلکه حيوانات و پرندگان نيز در آنجا در امن و امان بسر مى برند و هيچکس حق ندارد مزاحم آنها شود. در جهانى که هميشه نزاع و کشمکش در آن وجود دارد، بودن چنين مرکزى در آن مى تواند اثر عميق مخصوصى براى حل مشکلات مردم از خود نشان دهد، زيرا امن بودن اين منطقه سبب که مردم با تمام اختلافاتى که دارند در جوار آن در کنار هم بنشينند، و به مذاکره بپردازند، و به اين ترتيب يکى از مهمترين مشکلات که معمولا براى فتح باب مذاکرات براى رفع خصومتها و نزاعها وجود دارد حل مى شود. چون بسيار مى شود که طرفين نزاع ، يا دولتهاى متخاصم جهان مايلند رفع خصومت کنند و براى اين منظور به مذاکره بنشينند، اما مکانى که براى هر دو طرف مقدس و محترم و به عنوان مرکز امن و امان شناخته شده باشد پيدا نمى کنند ولى در اسلام اين پيش بينى شده است و مکه به عنوان چنين مرکزى اعلام گرديد. هم اکنون تمام مسلمانان جهان که متاءسفانه گرفتار کشمکشها و اختلافات مرگبارى هستند مى توانند با استفاده از قداست و امنيت اين سرزمين باب مذاکرات را بگشايند و از معنويت اين مکان مقدس که نورانيت و روحانيت خاصى در دلها ايجاد مى کند به رفع اختلافات خود بپردازند. چرا خانه خدا در آيه فوق از خانه کعبه به عنوان بيتى (خانه من ) تعبير شده در حالى که روشن است خداوند نه جسم است و نه نياز به خانه دارد، منظور از اين اضافه همان (اضافه تشريفى )است به اين معنى که براى بيان شرافت و عظمت چيزى آن را به خدا نسبت مى دهند، ماه رمضان را(شهر الله ) و خانه کعبه را (بيت الله ) مى گويند. با کانال تلگرامي «آخرين خبر» همراه شويد