دانستنی ها/ خواب پرندگان در حین پرواز واقعیت دارد!

ميهن پست/ خواب پرندگان در حين پرواز به دنبال تحقيق و پژوهش هاي چند ساله دانشمندان سرانجام مشاهده شد و دانشمندان نه‌تنها کشف کردند که پرندگان در حين پرواز مي‌توانند بخوابند، بلکه تحقيقات آنها نشان داد که روش خواب آن ها در هنگام پرواز بسيار عجيب‌تر از چيزي است که تاکنون تصور مي‌شد. در ادامه با ميهن پست همراه شويد. خواب پرندگان به هنگام پرواز و يافته دانشمندان در اين خصوص مي‌تواند در نهايت به درک بهتر نحوه پرواز پرندگان در ساعت‌هاي متوالي که گاهي به روزها و هفته‌ها مي‌رسد، کمک کند. پرندگان گاهي بدون لحظه‌اي فرود و استراحت روزها و هفته‌ها پرواز مي‌کنند و دانشمندان با اين تحقيق جواب برخي سوالات را گرفتند از جمله اينکه آيا پرندگان در طول مهاجرت‌شان بيدار مي‌مانند يا اينکه فقط يک نيم‌کره از مغزشان در زمان‌هايي خاص استراحت مي‌کند. زيرا پرندگاني مثل اردک روي زمين براي مصون ماندن از شکارچيان، در زمان‌هاي استراحت نيز نيمي از کره مغزش بيدار مي‌ماند. تحقيقات جديد در خصوص خواب پرندگان به هنگام پرواز هم نتايج قابل انتظار و هم غيرمنتظره‌اي به همراه داشت. دانشمندان با اندازه‌گيري ميزان فعاليت مغز «قناري پرسرخ» دريافتند که پرندگان مي‌توانند در هنگام پرواز نيم‌کره‌اي از مغزشان را به حالت غيرفعال درآورند. قناري پرسرخ نوعي مرغ دريايي است که به دليل پرواز‌هاي چند هفته‌اي و طولاني‌اش بر فراز آب اقيانوس‌ براي يافتن ماهي شناخته شده است. اما چيز عجيبي که دانشمندان در اين تحقيق به آن پي بردند اين است که پرندگان مي‌توانند به طور همزمان به هر دو نيم‌کره مغزشان استراحت بدهند. اين مساله‌اي بود که دانشمندان اصلا انتظارش را نداشتند. در اين ميان تيمي از زيست‌شناسان موسسه پرنده‌شناسي «مکس پلانک» آلمان براي پي بردن به نحوه خوابيدن اين پرندگان در هنگام پرواز از يک دستگاه کوچک نوار مغزي (EEG) استفاده کردند که خودشان طراحي کرده‌اند. اين دستگاه فعاليت‌هاي مغزي پرندگان و تغييرات آنها را اندازه‌گيري و ثبت مي‌کند. اين دستگاه که نام آن را «ثبت‌کننده اطلاعات پرواز» گذاشته‌اند، مي‌تواند امواج مربوط به خواب عميق و خوابي را که در آن چشم حرکات سريع دارد (REM) شناسايي کند. اين دستگاه را به ۱۵ قناوري پرسرخ بالغ ماده متصل کردند. اين تيم تحقيقاتي فعاليت مغزي اين ۱۵ پرنده را به مدت ۱۰ روز و بيش از ۳۰۰۰ کيلومتر پرواز آنها ثبت کردند. علاوه بر اين، ابزار GPS‌ (مکان‌ياب جهاني) نيز موقعيت و عرض جغرافيايي‌ پرنده را در هر لحظه رديابي مي‌کرد. بعد از اينکه پرندگان روي زمين براي استراحت نشستند، دانشمندان دستگاه‌هاي ثبت‌کننده اطلاعات پرواز را از آنها جدا کردند تا اطلاعات آنها را تحليل کنند. آنها از نتايج به دست آمده غافلگير شدند. اين در حالي بود که در طول روز، پرندگان کاملا بيدار بودند و به صورت کاملا هوشيار براي جست‌وجو و يافتن ماهي فعاليت کردند. اما زماني که خورشيد غروب مي‌کرد، پرندگان شروع به خوابيدن‌هاي عميق و چند دقيقه‌اي در حين پرواز بر فراز آب اقيانوس کردند. اغلب يک نيم‌کره از مغز آنها به حالت استندباي درمي‌آمد. البته دانشمندان انتظار چنين چيزي را داشتند. زيرا نمونه‌هايي از اين پديده را روي زمين و به غير از اردک‌ها در دلفين‌ها هم ديده‌ بودند. دلفين‌ها زماني که در حال شنا کردن هستند، مي‌توانند بخوابند و يک نيم‌کره از مغزشان را فعال و ديگري را غيرفعال نگه دارند. نيم‌کره فعال مغز آنها براي آگاهي از خطرات احتمالي بيدار مي‌ماند. البته ما انسان‌ها هم اين اتفاق برايمان مي‌افتد. زماني که ما در محيط جديدي به خواب مي‌رويم، يک نيم‌کره مغزمان بيدار مي‌ماند و به همين دليل است که اکثر افراد مي‌گويند که وقتي جايشان عوض مي‌شود، نمي‌توانند بخوابند. براي دانشمندان هميشه اين سوال مطرح بود که پرندگان که مسافت‌هاي طولاني براي مهاجرت به مکان‌هاي ديگر پرواز مي‌کنند، چطور اين همه مدت بيدار مي‌مانند و آيا مي‌توانند در حين پرواز هم بخوابند. بالاخره دانشمندان براي نخستين بار توانستند خواب پرندگان در حين پرواز را مشاهده کنند. دستگاه‌هاي ثبت‌کننده اطلاعات پرواز نشان داد که با افزايش جريان هوا، قناري‌هاي پرسرخ شروع به دور زدن دور يک دايره مي‌کنند و در اين حالت است که تنها يک نيم‌کره از مغزشان بيدار است و اين نيم‌کره‌اي است که به چشم در حال گردش مربوط مي‌شود. اين بدان معناست که اين پرندگان در هنگام خواب مسيرشان را مي‌بينند. نيلز راتنبورگ، مدير اين تيم تحقيقاتي، مي‌گويد: قناوري پرسرخ يک چشمش را براي عدم برخورد با پرندگان ديگر باز نگه مي‌دارد؛ دقيقا همانند اردک‌ها که براي آگاهي از حضور شکارچيان اين کار را انجام مي‌دهند. اين دستگاه به غير از خواب يک نيم‌کره مغز در اين پرندگان، نشان داد که بعضي اوقات هر دو نيم‌کره مغز آنها به خواب مي‌روند و در همان حال نيز به مسيرشان ادامه مي‌دهند. اين نتيجه‌اي بود که دانشمندان واقعا انتظارش را نداشتند. آنها حتي زماني که دو نيم‌کره مغزشان خواب است، مي‌توانند حالت آئروديناميکي‌شان را حفظ کنند و در مسير خود به پرواز ادامه دهند. جالب است که دانشمندان متوجه شدند زماني که اين پرندگان به خواب عميق يا REM مي‌روند، فقط چند ثانيه است و تنها زماني است که سر آنها کمي پايين‌تر مي‌آيد. جالب‌تر آنجاست که آنها در همين حالت خواب عميق هم مي‌توانند روي يک پا بايستند. با کانال تلگرامي «آخرين خبر» همراه شويد