ماجرای جمجمه های وحشتناکی که سوراخ شدند!

الي گشت/ بر اساس برخي شواهد و مدارک تاريخي، در دنياي باستان هم عمل جراحي صورت مي گرفت. به عنوان مثال عمل جراحي چشمي که در شهر سوخته انجام شده، از منحصر به فرد ترين عمل هاي جراحي در دنياي باستان است. جراحي يک مهارت بسيار فني است که به سال ها آموزش، دانش پزشکي و ابزار آلات پيشرفته نياز دارد. اما واقعا چه نيازي بوده که يک ملت جمجمه خود را سوراخ کنند؟! و چگونه اين کار را انجام مي دادند؟ با ما همراه شويد تا با هم پاسخ اين سوالات را پيدا کنيم و با مردمي که جمجمه خود را سوراخ مي کردند آشنا شويم. در گذشته ها، حتي با بهترين شرايط و دانش، هنوز هم انجام دادن عمل جراحي ريسک و خطرهاي بسياري داشته، خطري که مي توانست جان انسان ها را از آن ها بگيرد. با گذشت زمان و پيشرفت علم پزشکي، خطرات ناشي از عمل جراحي در دنيا کاهش يافته است. با اين حال براي کساني که هزاران سال قبل عمل جراحي انجام مي دادند، عوامل متعددي وجود داشته که مي توانستند باعث مرگ افراد تحت عمل شوند. يکي از اين عوامل، کمبود دانش پزشکي در آن زمان بود. حکيمان آن زمان براي اينکه با بدن انسان آشنا شوند، راهي به جز کالبد شکافي بدن انسان ها نداشتند. بسياري از درمان هايي که در آن دوران انجام مي شد، از خرافات ناشي مي شد. تمدن اينکان ها در پرو يکي از اين درمان ها، سوراخ کردن جمجمه انسان ها بود، اين حفره ها را براي جلوگيري از مرگ افراد پس از آسيب هاي مغزي در جمجمه آن ها ايجاد مي کردند. بعضي از مردمي که جمجمه خود را سوراخ مي کردند اعتقاد داشتند که روح شيطان در سر انسان زندگي مي کند و با سوراخ کردن جمجمه، از سر او خارج مي شوند. اين کار با اينکه عملي بسيار وحشيانه به نظر مي رسد، اما يک عمل قانوني بود و پزشکان در زمان آسيب هاي سر آن را انجام مي دادند تا خون درون مغز لخته نشود و به بيرون بريزد. قدمت اين عمل جراحي به هزاران سال قبل بازمي گردد. تمدني که در انجام اين عمل جراحي تبهر داشتند، مردم اينکان (Incan) بودند. امپراطوري اينکان در آمريکاي جنوبي يکي از بزرگترين و پيشرفته ترين تمدن هاي پيش از تاريخ در اين قاره است. آن ها مردمي بسيار پيچيده و نسبتا پيشرفته بودند. هر چند يک نظام نوين نوشتاري نداشتند. يکي از کارهايي که آن ها در آن تبهر داشتند، انجام عمل جراحي سر بود. بر اساس مقاله اي که ديويد کوشنر، جان وست وارنو و آنه تيتلبوم در مجله دنياي عصب شناسي (The world of Neurology) منتشر کرده اند، ميزان طول عمر مردم اينکان بين ۷۵ تا ۸۳ سال بوده است. در طي جنگ هاي آن دوران، ميزان مرگ و مير ناشي از سوراخ کردن جمجمه ها، بين ۴۵ تا ۵۶ درصد عنوان شده است. اگر بخواهيم مقايسه اي بين عمل هاي جراحي اينکان ها و عمل هاي امروزي انجام دهيم، بايد بگوييم که عمل هاي امروزي که در آمريکا انجام مي شود از عمل هاي تمدن اينکان، تاثير مستقيم گرفته اند. اين افراد چطور زنده مي ماندند؟ سوال بزرگ اين است که چگونه يک تمدن بزرگ در آن زمان بدون دسترسي به بيهوشي و ابزارهاي پيشرفته، اين عمل را بدون کشتن افراد انجام مي داده است؟! تحقيقات گسترده اي که در اين زمينه انجام شده است، به برخي از اين سوالات پاسخ هاي داده اند. آن ها بر حفر حفره هاي کوچک بر روي جمجمه متمرکز مي شدند و اطمينان حاصل مي کردند که ناحيه اي را انتخاب کنند که باعث ايجاد خونريزي بيشتر نشود. اين کار براي از بين بردن فشار خون و جلوگيري از لخته شدند آن درون مغز که ممکن بود فرد را بکشد، انجام مي شد. اينکه طبيبان آن زمان چطور بدون بي هوشي اين کار را انجام مي داند، هنوز هم به صورت يک راز باقي مانده است. به هر حال مردمي که جمجمه خود را سوراخ مي کردند در نهايت زنده مي ماندند. مته کاري بر روي جمجمه طبق برخي از نظريه ها، اينکان ها از گياهان کوکا براي اينکار استفاده مي کردند. گياه کوکا، گياهيست که کوکائين ايجاد مي کند مردم اينکان به طور معمول آن را براي ايجاد حس تحريک کننده، مي جويدند. برگ اين گياه، خستگي را کاهش مي دهد و تحمل درد را افزايش مي دهد. ممکن است که اينکان ها از ترکيب اين گياه با چند گياه ديگر براي بي هوش کردن افراد استفاده مي کردند. به هر حال، اينکه چگونه اين عمل بدون تجهيزات و بي هوشي انجام مي شده، هنوز هم مشخص نيست و دانشمندان بسياري از سراسر دنيا در حال مطالعه بر روي اين امر هستند. سوال ديگر اينجاست که چطور مردمي که جمجمه خود را سوراخ مي کردند در نهايت زنده مي ماندند؟! برخي از دانشمندان عقيده دارند که اينکان ها براي کاهش درد از نوعي ماء الشعير ذرت که بين آن ها به چيچا معروف بود، استفاده مي کردند. به هر حال تمامي اين ها فقط نظريه هستند. چرا که مردم اينکان نظام نوشتاري نداشتند و هيچکدام از رازهاي خود را ننوشته اند. بر خلاف تمدن هايي همچون بين النهرين و ايران که سنگ نوشته هاي آن ها رازهاي بسياري از گذشته را پاسخ داده اند. هر چند هنوز درباره مردمي که جمجمه خود را سوراخ مي کردند چيزهاي زيادي نمي دانيم و رمز رازهاي انجام اين عمل جراحي خطرناک و پيچيده هنوز هم بر همگان پوشيده اند، ولي کاملا مشخص است که تمدن اينکان ها هم همانند تمدن هاي ايران باستان، تمدن يونان، تمدن روم، تمدن مصر، چين و تمدن هاي بين النهرين، از جمله بزرگ ترين و پشيرفته ترين تمدن هاي بشري کشف شده بر روي کره خاکي هستند و بيشترين موفقيت را در انجام عمل هاي جراحي پزشکي کسب کرده اند.