انوار طاها/ کلمه «زمهرير» فقط يک بار در قرآن به کار رفته است. در سوره دهر درباره پاداش ابرار و نيکان فرموده: (و جزاهم بما صبروا جنّة و حريراً متّکئين فيها على الاءرائِک لا يروْن فيها شمساً و لا زمهريراً)؛ [خداوند در برابر شکيبايى آنان ، بهشت و لباس هاى حرير بهشتى را به آنان پاداش مى دهد. اين در حالى است که بر تخت ها ي زيبا تکيه کرده اند. نه آفتاب را در آن جا مى بينند و نه سرما را].در اين آيه کلمه «زمهرير» به معناى سرما آمده است. در لغت نيز زمهرير به معناي سرماى شديد يا شدّت غضب ياسرخ شدن چشم بر اثر خشم است.از اين آيه استفاده نمى شود که زمهرير جايگاهى براى عذاب باشد، ولى در روايات زمهرير را يکى ازجايگاه هاى عذاب مطرح کرده که برخلاف جهنم، از شدت سرما در عذابند.
در حديثى آمده است که در جهنم نقطه اى وجود دارد که از شدّت سرما اعضاى بدن از هم متلاشى مى شود.(1) .در تفسير امام عسکرى آمده است : در جهنم خطاب به گناهکاران گفته مى شود: (انتم فى النار خالدون تعذبون فيها و تهانون و من نيرانها الى زمهريرها تنقلون) ؛(2) [شما در جهنم همواره و هميشه در عذاب خواهيد بود و از آتش به زمهرير منتقل خواهيد شد].در حديث ديگر آمده است: گرمى تابستان از گرماى جهنم سرچشمه مى گيرد و سرماى زمستان از زمهرير جهنم است.(3)
بر خلاف آنچه برخي مطرح مي کنند در روايات مطلبى يافت نمى شود که زمهرير به سادات گناهکار اختصاص داشته باشد، و اطلاق آيات عذاب شامل سادات و غير سادات مى شود. سادات دو عنوان دارند. در يک عنوان مانند بقيه مردم هستند و به اندازه آنان محاسبه و مجازات مي شوند. گناه آنان مانند گناه ديگران و ثواب آنان مانند ثواب ديگران است. عنوان دوم سادات اين است که آنان انتساب به پيامبر و امامان دارند و در ديد مردم داراى مزيت هستند و از آنان توقع و انتظار نيکوکارى دارند و بدى و زشتى را از آنان نمى پسندند. همان طور که علماى دين داراى دو عنوان هستند، يا زنان پيامبر داراى دو عنوان هستند. در يک عنوان با ساير مردم مساوى هستند و در عنوان ديگر انتساب آنان به دين و پيامبر است که خوبى آنان باعث مزيد ثواب و بد کردن آنان باعث مزيد عذاب مى شود. قرآن به زنان پيامبر مى فرمايد:( فانّ اللّه أعدّ للمحسنات منکنّ أجراً عظيماً)؛(4) [خداوند اجر عظيمى براى خوبان شما آماده کرده است] . بعد فرمود:( يا نساء النبى من يأتِ منکنّ بفاحشةٍ مبيّنةٍ يضاعف لها العذاب ضعيفين) ؛(5) [اى زنان پيامبر! هر کدام از شما گناه آشکارى انجام دهيد، عذابتان دو چندان خواهد بود].
منابع:
1.تفسير نمئونه ، ج 25 ص 363 به نقل از درّ المنثور، ج 6 ص 300
2.بحارالانوار، ج 7 ص 191.
3 .همان،ج 8 ص 283
4.احزاب،آيه 29
5.همان،آيهء 30
بازار