تابناک با تو/ روايتي کمياب و کم پرداخته شده از امام جعفر صادق(ع) ـ شهيد در سال 148 قمري مطابق با 765 ميلادي(سيزده قرن پيش) ـ در منابع حديثي شيعه وجود دارد که ظاهرا پيشگويي آن امام راستين در مورد «چَت تصويري با موبايل» است.
ايشان در اين زمينه فرموده اند: «إِنَّ الْمُؤْمِنَ فِي زَمَانِ الْقَائِمِ وَ هُوَ بِالْمَشْرِقِ لَيَرَى أَخَاهُ الَّذِي فِي الْمَغْرِبِ وَ کَذَا الَّذِي فِي الْمَغْرِبِ يَرَى أَخَاهُ الَّذِي فِي الْمَشْرِقِ.»[1]
(در زمان حضرت قائم(عج) اگر مومني در مشرق باشد، برادر خود را در مغرب مشاهده خواهد نمود و همچنين اگر در مغرب باشد، برادر خود را در مشرق خواهد ديد.)
بحث و بررسي
1ـ مقصود از زمان قائم(عج)، زمان حکومت و فرمانروايي عدالت گستر ايشان بر سر تاسر جهان است، نه صرفا بخشي از دوران امامت آن حضرت که در غيبت و پنهان زيستي هستند.
2 ـ از ظاهر حديث ديدن معنوي يا مادي به طور مجزا استفاده نمي شود، ولي در صدد آنيم در اين فرصت با نگاه مادي در همين ايام غيبت و پنهان زيستي حضرت مهدي(عج) به فهم حديث برسيم.
با اين حساب تصور کنيد چند سال پيش به اين حديث مراجعه کرده ايد؛ آن وقت با خود مي گفتيد به احتمال زياد مقصود از اين کلام امام صادق(ع)، وب کم(Webcam) است که با مدد اينترنت و دوربين هاي نصب شده روي کامپيوترهاي شخصي يا لپ تاپ ها،مي توانيم با دوستان و اقوام خود، ارتباط تصويري در شرق و غرب عالم برقرار کنيم.
اما سرعت تکنولوژي سرسام آور است و امروزه با پيشرفت چشمگير دانش و فناوري، مي توان اين کلام را با گوشي هاي هوشمند موبايل تطبيق داد که مي شود از هر جايي که اينترنت باشد با شرق و غرب عالم به راحتي «چت تصويري» (Video chat) و ارتباط ديداري برقرار کرد.
چه بسا در صورت تداوم دوران غيبت امام زمان(عج) و از طرفي پيشرفت فناوري، اختراعات و ابزارهاي کامل تري در همين راستا در اختيار بشر قرار گيرد که الان براي ما قابل تصور نباشند.
3 ـ اصراري نداريم که تأکيد کنيم الزاما امام صادق(ع) در اين حديث از «چت تصويري با موبايل» پيشگويي کرده اند اما اين نتيجه منطقي است که اختراعاتي مثل موبايل هاي هوشمند و قابليت ارتباط تصويري آنها، ما را به کلام معجز آساي امام صادق(ع) در سيزده قرن پيش، نزديک تر ساخته و آن کلام عجيب را براي ما باور پذيرتر نموده است. اما با تلقي و برداشت مطلقِ چت تصويري يا فناوري پيشرفته تر از آن از حديث مزبور، احتمال نزديک بودن زمان ما به زمان ظهور امام عصر(عج) نيز استفاده و برداشت شود.
4 ـ نکته مهم ديگر درباره اين حديثِ شگفت انگيز، تلاش و اعتقاد راسخ و ستودني راويان اخبار و ناقلان احاديث اهل بيت پيامبر(ص) است که اگر براي آن ها روايتي با عقل ظاهري نيز موافق نبوده، آن را از منابع و آثار حديثي خود حذف نمي کردند به جهت اعتمادي که به اساتيد و مشايخ خود در نقل حديث داشته اند.
شايد اگر برخي از ما در قرن هاي پيش زندگي مي کرديم و جاي آن ها، راوي اخبار و روايات معصومان(ع) بوديم و اين حديث را شيخ و استادي مورد وثوق و اعتماد براي ما روايت مي کرد، باز آن را در کتاب حديثي خود به هيچ وجه ثبت و ضبط نمي کرديم و با خود مي انديشيديم، چه طور از نظر عقلي چنين سخني امکان پذير است که شخصي برادر ايماني خود را در شرق و غرب عالم به چشم ببيند زيرا چشم ما چنين قابليتي را ندارد و ما حتي از احوال ساکنان و افراد اتاق مجاور در خانه خويش نيز بي خبريم، چه برسد به اين که شخصي در شرق عالم بخواهد با چشم، شخص ديگري را در غرب عالم يا به طور برعکس شخصي در غرب عالم بخواهد برادر ايماني خود را در شرق عالم ببيند!
پي نوشت
[1] سرور اهل الايمان،ص 115 و بحار الانوار ج 52،ص 391 و اثبات الهداةج 5 ص 214ومکيال المکارم،ج1،ص 203 و منتخب الاثر ج 1،ص 172.
سيد مرتضي ميرسراجي
بازار