خانه‌‌ انقلاب مشروطه خواهان کجاست؟

کجارو/ موزه مشروطه تبريز يکي از خانه‌هاي مهم و تاريخي است که در زمان انقلاب مشروطيت محل تصميم گيري‌هاي مهم سران آن بوده است. در اين مقاله که به معرفي اين خانه اختصاص داده شده بيشتر در مورد آن توضيح خواهيم داد. تبريز تاريخ پر فراز و نشيبي داشته است، اين شهر در دوره قاجار نيز به شکوفايي رسيد؛ به طوري که در اين دوره به‌عنوان مهم‌ترين و پيشروترين شهر ايران شناخته مي‌شد. در دوران معاصر نيز اين شهر يکي از مراکز مهم اقتصادي و صنعتي در سطح کشور محسوب مي‌شود. اين شهر در دو سده اخير، مبدأ بسياري از تحولات اجتماعي، فرهنگي و صنعتي در ايران بوده است؛ به طوري که اين شهر مانع خاموشي انقلاب مشروطه در ايران شد. خانه مشروطه داراي يک موزه زيبا است که به موزه مشروطه شهرت دارد و در اين مقاله که به معرفي اين خانه اختصاص داده شده بيشتر در مورد آن توضيح خواهيم داد. اگر تمايل داريد که سفري برنامه‌ريزي شده و راحت به تبريز داشته باشيد، مي‌توانيد فهرستي از انواع تور تبريز را در کجارو مشاهده کرده و از ميان فهرست تورهاي ده‌ها آژانس مسافرتي معتبر تور مورد نظر خود را انتخاب و با پايين‌ترين قيمت خريداري کنيد. اين خانه‌ي قديمي در محله‌اي به نام راسته کوچه در غرب بازار تبريز و روبروي مسجد جامع تبريز قرار گرفته است. تاريخچه بنا نخستين مالک اين خانه‌ تاريخي که در سال ۱۲۴۷ به دست حاج ولي معمار ساخته شد، حاج مهدي کوزه‌کناني معروف به ابوالمله يکي از بازرگان خوشنام و طرفداران آزادي بود. پس از آن که محمدعلي شاه مجلس را به توپ بست، در سال ۱۲۸۷ حاج مهدي کوزه‌کناني براي پ‍شتيباني از مشروطه‌خواهان اين خانه را در اختيار آن‌ها قرار داد و اين خانه محل تجمع برجسته‌ترين چهره‌هاي مشروطه در آذربايجان شد که از جمله آن‌ها مي‌توان به ستارخان، باقرخان، ثقه‌الاسلام تبريزي، حاجي ميرزا آقافرشي و البته خود حاج مهدي کوزه‌کناني اشاره کرد. موزه مشروطه نيز در سال ۱۳۷۵ و در پي تغييرات در تالار و اتاق‌ها و به نمايش درآمدن اسنادي از انقلاب مشروطه تاسيس شد. پس از جنگ جهاني دوم و اشغال آذربايجان توسط شوروي (در سال‌هاي ۱۳۲۴ و ۱۳۲۵) نيز به محلي براي اجلاس سران فرقه دموکرات آذربايجان تبديل شد. معماري خانه مشروطه اين بناي زيبا در حدود ۱۳۰۰ مترمربع مساحت دارد و در دو طبقه از سنگ و آجر و خشت ساخته شده است. معمار اين بنا که حاج ولي معمار است، پس از سال‌ها زندگي در روسيه در سال ۱۲۴۷ به ايران آمد و اين بناي زيبا را به سبک معماري زمان قاجاريه بنا نهاد. در طبقه‌ي اول آن ۶ اتاق وجود دارد و در طبقه‌ي دوم يک سالن بزرگ با ابعاد ۶×۹ متر و ۶ اتاق در سرسرا (محوطه‌اي در داخل عمارت که چند اتاق يا راهرو به آن راه دارند). يکي از قشنگ‌ترين قسمت‌هاي خانه، سرسرا و اتاقي رو به حياط است که در طبقه‌ي دوم قرار دارد و در و پنجره‌هاي مشبک آن با شيشه‌هاي رنگي مزين شده‌اند. نورگير سرسرا هم روي ۴ ستون با سرستون‌هايي با گچبري قرار دارد و درون آن با آيينه و شيشه‌هاي رنگي تزيين شده است. از ويژگي‌هاي معماري قاجاري که در اين بنا هم ديده مي‌شود: تزيينات بي‌نظير، نورگيرها و چشم‌اندازهايي موسوم به کلاه‌فرنگي (ساختمان‌هاي تزييني شاهانه که معماري آن‌ها نيمي ايراني و نيمي اروپايي است)، ستون‌ها و سرستون‌هاي داراي گچبري، درهاي منبت‌کاري شده و پنجره‌هاي ارسي است که هرکدام به نوبه‌ي خود ذوق و هنر ايراني را به نمايش مي‌گذارند. تمامي پنجره‌‌هاي‌ اين خانه، ارسي‌‌هايي (پنجره‌‌هاي مشبکي که به جاي گشتن روي پاشنه گرد به بالا مي‌‌روند و در محفظه‌‌اي که روي آن قرار گرفته جاي مي‌‌گيرند) هستند که با رنگ‌‌هاي قرمز، سبز و سفيدشان زيبايي خانه را دوچندان کرده‌‌اند. با تغييراتي که در سال ۱۳۷۵ در خانه ايجاد شد و به نمايش درآمدن اسناد تاريخي انقلاب مشروطه، اين موزه تاسيس شد. از جمله مجسمه‌هاي موجود در آن تنديس حسين خان باغبان، حاج علي دواچي، حاج علي ختايي، هوارد باسکرويل، کربلايي علي موسيو، شيخ علي‌اصغر ليلاوايي، علي‌اکبر دهخدا، زينب پاشا (تنها بانوي حاضر در صفوف مشروطه‌خواهان ) است. در کنار اين تنديس‌ها، سلاح کمري ستارخان، فرش مشروطه، وسايل شخصي سران مشروطه، دستگاه چاپ ژلاتيني براي تکثير شب‌نامه‌هاي دوره مشروطه، تصوير اسناد تاريخي انقلاب مشروطيت و فرمان مشروطيت را نيز مي‌توانيد در اين موزه بيابيد. خانه مشروطه تبريز (موزه مشروطه) که اهميت تاريخي زيادي دارد، در سال ۱۳۵۴ با شماره ۱۱۷۱ به ثبت ملي رسيد و در سال ۱۳۶۷ توسط سازمان ميراث فرهنگي خريداري شده است. ما را در کانال «آخرين خبر» دنبال کنيد