فوت و فن/ کاکتوسها آنقدر سرسخت هستند که حتي وقتي نشانههاي بيماري يا ناراحتي را از خود نشان ميدهند هم باور نميکنيم حالشان بد است! اما اينطور نيست! يکي از مشکلاتي که براي کاکتوسها پيش ميآيد همين خم شدن به يک طرف است. اما مشکل چيست و چگونه بايد آنها را درمان کرد؟
کاکتوسي که تا به حال به طور قائم و راست رشد ميکرده اما حالا دارد مانند برج پيزا به يک طرف خم ميشود ممکن است مشکلي داشته باشد! اين گياه ممکن است مريض باشد و يا برعکس کاملا سالم باشد. براي آنکه بفهميد مشکل احتمالي کجاست بايد شرايط گياه را به خوبي بررسي کنيد. هر چه علت را زودتر بفهميد درمان گياه راحتتر خواهد بود. اگر هم اين خم شدن در اثر شرايط محيطي رخ داده بود که چه بهتر، جاي نگراني نيست!
نور خورشيد
حتي اگر گياهتان را در مکاني با نور مستقيم کاشته ايد هم ممکن است گياه خم شود. همانطور که ميدانيد گياهان به طور طبيعي به سمت نور خورشيد خم ميشوند. کاکتوسهاي بشکهاي به سمت جنوب رشد ميکنند پس در نهايت خم ميشوند. اگر کاکتوس از ديگر نظرها سالم است اين خم شدن به سمت نور طبيعي است و خطري کاکتوس را تهديد نميکند. البته اگر کاکتوستان را در مکاني سايه دار نگه ميداريد و حالا خم شده بهتر است گياه را به مکاني با نور بيشتر منتقل کنيد چون به دنبال نور است. کاکتوسي که در نور کم نگهداري ميشود به تدريج رشدي لاغر، ناسالم و زرد رنگ دارد؛ اين گياه بايد به تدريج در معرض نور بيشتر قرار بگيرد تا دچار آفتاب سوختگي نشود.
اگر ميخواهيد گياهتان به يک سمت (سمت نور) خم نشود و رشدش در همه جهات يکنواخت باشد، هفتهاي يک بار گياه را ۱۸۰ درجه بچرخانيد، به اين ترتيب گياه خم نميشود و رشد قائمش را ادامه ميدهد.
کاشت نامناسب
اگر کاکتوس از سطح خاک خم شده (نه فقط قسمت بالايي آن) دليل ميتواند اين باشد که گياه در خاک به خوبي مستقر نشده و ريشههاي در خاک استحکام ندارند. ممکن است علت آبياري نامناسب باشد. بعد از آبياري خاک کاکتوس بايد اجازه دهيد خاک به طور کامل خشک شود سپس آبياري بعدي را انجام دهيد. آبياري بيش از حد موجب شل شدن خاک اطراف ريشه گياه شده و از سفت ماندن خاک و استحکام ريشههاي گياه در خاک جلوگيري ميکند. اگر مطمئن هستيد کاکتوستان به پوسيدگي ريشه دچار نشده و مشکل عدم استحکام خاک است، خاک بيشتري اطراف طوقه گياه بريزيد، همچنين ميتوانيد مقداري سنگريزه هم بر روي خاک بريزيد تا گياه را نگه دارند.
پوسيدگي
پوسيدگي در نتيجه رشد باکتري و قارچ بر روي گياه به وقوع ميپيوندد. معمولترين دليل پوسيدگي آبياري پشت سر هم کاکتوس است. قسمت آلوده گياه ظاهري آبکي، لزج و سياه يا قهوهاي دارد. پوسيدگي از قسمت طوقه کاکتوس شروع شده و راه خود را به سمت بالاي گياه باز ميکند. گياهان پوسيده شروع به خم شدن ميکنند، سپس متلاشي شده، ميشکنند و ميميرند.
اگر پوسيدگي را سريع تشخيص دهيد راهي براي نجات گياه هست. براي اين کار ابتدا کاکتوس را از گلدانش خارج کنيد و خاک اطراف ريشهها را بتکانيد. حتما مشاهده ميکنيد که ريشهها هم گنديده و نرم شده اند و به راحتي از گياه جدا ميشوند. با استفاده از چاقو يا تيغي تيز و تميز که قبلا آن را استريل کرده ايد (براي استريل کردن چاقو ميتوانيد آن را با الکل پاک کنيد و يا بهتر است آن را با آب گرم و صابون بشوييد و سپس با پارچه يا دستمالي تميز خشک کنيد)، بدنه خراب شده کاکتوس را از قسمتهاي سبز و سالم آن جدا کنيد. قسمتهاي قهوهاي و زرد را با چاقو ببريد. برش را تا جايي ادامه دهيد که در مقطع عرضي بريده شده هيچ نشاني از خرابي باقي نماند و به قسمتهاي سالم و سبز ساقه برسيد. گاهي در سطح پوست کاکتوستان علائمي ديده نميشود اما با گاهي به مقطع عرضي برسده شده علائمي از زردي و خرابي را مشاهده ميکنيد. در بين برشها چاقو را با الکل تميز کنيد و سپس برش بعدي را بزنيد.
قسمت سالم کاکتوس را با محلول قارچ کش بشوييد. سپس آن را براي چند روز روي يک تکه دستمال کاغذي تميز و به درو از نور خورشيد نگه داريد تا در محل برش و زخم کالوس تشکيل شود و به اصطلاح زخم پينه ببندد. بعد از چند روز گياه را در گلداني جديد و تميز که با خاکي استريل و با زهکشي خوب پر شده، بکاريد. براي چند روز کاکتوس را آبياري نکنيد و بعد مقدار کمي آن را آبياري کنيد. فاصله بين آبياريهاتان را نسبت به قبل بيشتر کنيد. در روزهاي اول گياه را در مکاني با نور کمتر قرار دهيد و سپس به تدريج نور محل را بيشتر کنيد.
حشرات
حشراتي که از طوقه گياه کاکتوستان تغذيه ميکنند موجب ضعف گياه و خم شدن آن ميشوند. اگر گياه مبتلا به شپشک آرد آلود باشد رشدش متوقف خواهد شد و ظاهري بيمار و دفورمه به خود ميگيرد. اين آفات بدني نرم و بيضي شکل دارند، کوچک هستند و با مادهاي مومي و کرک مانند (يا پنبه مانند) پوشيده شده است. در نگاه اول ممکن است فکر کنيد که تکهاي پنبه يا کرک روي گياهتان افتاده اما بايد دقت کنيد تا آفت را با ذرات غبار اشتباه نگيريد و سريعا آن را درمان کنيد. اين حشرات هم مانند شتهها شيره گياه را ميمکند و گياه را تضعيف ميکنند.
يکي از بهترين روشها براي از بين بردن اين حشرات از روي گياه آن است که تکهاي پنبه را به الکل آغشته کنيد و به وسيله آن اين آفات موذي را از روي گياه برداريد. البته اين روش زماني جواب ميدهد که تعداد حشرات کم باشد. اگر حمله شديدتر است ميتوانيد از سموم آفت کش استفاده کنيد. براي اين کار هم از سموم شيميايي و هم از سموم ارگانيک ميتوان استفاده کرد. بسته به شدت حمله از يکي از اين دو نوع سم استفاده کنيد. براي درست کردن سموم ارگانيک به مطلب “آفت کش خانگي درست کنيد!” مراجعه کنيد.
يکي ديگر از حشراتي که به کاکتوسمان حمله ميکنند، مورچههايي هستند که در خاک آن لانه درست ميکنند و ساقه گياه را ميخورند و در نهايت موجب خم شدن گياه ميشوند. اين مورچهها را با فشار آب ولرم بشوييد و از گياه دور کنيد. اگر کاکتوستان را با حشراتي که به آن حمله کرده اند به حال خود رها کنيد اين حشرات رفته رفته موجب ابتلاي گياه به قارچ و در نهايت پوسيدگي و مرگ ميشوند!
بازار