5 روز اول جنگ تحمیلی چه اتفاقات سرنوشت‌سازی روی داد؟

تسنيم/ صدام اين جنگ را «يوم الرعد» نام نهاد، اما در کشور ما به «دفاع مقدس» لقب گرفت، دفاعي که ۲۸۸۷ روز طي هشت سال در وسعتي به طول ۱۳۵۲ کيلومتر انجام گرفت. شهريور ماه سال 98 سي و نهمين سالگرد آغاز تجاوز صدام عليه ايران در سال 59 است که در واقع شروع يک جنايت تاريخي توسط ملت‌هاي مختلف عليه ايران بود. هر ساله يک هفته سالروز آغاز اين تجاوز با گراميداشت حماسه‌هاي رزمندگان اسلام و شرح دلايل قدرت‌هاي استکباري براي تحميل اين جنگ، دفاع همه جانبه ايران گرامي داشته مي‌شود. اين جنگ هشت سال به طول مي‌انجامد اما در نهايت دشمن بعثي نمي‌تواند وجبي از خاک ايران را تصاحب کند. صدام، اين جنگ را «يوم الرعد» نام نهاد، اما در کشور ما به «دفاع مقدس» لقب گرفت، دفاعي که 2887 روز در طي هشت سال در وسعتي به طول 1352 کيلومتر انجام گرفت. طي آن هزار روز نبرد فعال صورت گرفت که 793 روز حمله از سوي رزمندگان اسلام و 207 روز از سوي ارتش متجاوز بعثي در طول جنگ شمار 381 هزار و 68 نفر از نيروهاي دشمن کشته يا زخمي شدند و 72 هزار نفر به اسارت نيروهاي اسلام درآمدند. دشمن بعثي از همان نخستين ساعات تجاوز به حريم جمهوري اسلامي ايران مناطق مسکوني و مراکز غيرنظامي را هدف قرار داد تا بتواند از اين طريق دولت ايران را مجبور به پذيرش خواسته‌هاي خود کند. روزشمار روزهاي ابتدايي جنگ که هر ساله آن را با نام هفته دفاع مقدس گرامي مي‌داريم، به شرح زير است: روز اول: روز 31 شهريورماه سال 1359 در حالي که فقط 19 ماه و 18 روز از پيروزي انقلاب اسلامي مي‌گذشت، رژيم بعث عراق، جنگ زميني، هوايي و دريايي عليه کشور را به بهانه پايبند نبودن ايران به قرارداد الجزاير، به شکل رسمي شروع کرد. «صدام حسين» رئيس جمهور وقت عراق که در توهم يک هفته‌اي جنگ تا پيروزي نهايي به سر مي‌برد، اين نبرد نابرابر را آغاز کرد، اما نمي‌دانست که مردم شجاع و غيور ايران، از همه گروه‌هاي نظامي و غيرنظامي با تمام توان و قوا به ميدان مي‌آيند. 31 شهريور در واقع شروع رسمي جنگ بود، اما خيلي قبل‌تر شواهد و تحرکات عراق، نشان از يک جنگ قريب الوقوع مي‌داد. رژيم بعث عراق قبل شروع حملات گسترده خود، بيش از 15 ماه عمليات نامنظم عليه کشورمان انجام داد. به همين جهت اولين دستورالعمل گسترش ارتش جمهوري اسلامي ايران در تاريخ 27 آبان ماه سال 58 در ارتباط با بحران مرزي در غرب و جنوب غربي کشور صادر شد. ارتش عراق در ساعت 13:30 روز 31 شهريورماه با وارد کردن 192 فروند جنگنده، 12 لشکر مجهز پياده و زرهي و 30 تيپ مستقل خود در استان‌هاي کرمانشاه، ايلام و خوزستان جبهه‌اي به طول 1200 کيلومتر را گشود و اين در حالي بود که تنها لشکر81 زرهي، لشکر92 زرهي، تيپ84 پياده خرم‌آباد و تيپ 37زرهي را در مقابل خود داشت که استعداد کل اين يگان‌ها کمتر از 50 درصد بود. در پي حمله هوايي دشمن در 31 شهريور، نيروي هوايي ايران بزرگ‌ترين عمليات هوايي خود را عليه عراق انجام داد. آيت‌الله خامنه‌اي، نماينده امام در شوراي عالي دفاع، صبح اين روز ضمن گزارشي به مجلس اظهار داشتند که نيروهاي هوايي ارتش جمهوري اسلامي ايران از صبح حدود 15 مرکز مهم نظامي عراق، از جمله جنوب بغداد و شهر موصل را هدف قرار داد. در اين عمليات 140 هواپيما مأموريت داشتند که تقريباً همگي به سلامت برگشته‌اند و از چند فروند اطلاعي در دست نيست. از بعد از ظهر 31 شهريور که حملات هوايي عراق شروع شد تا نيمه شب، 10 ميگ عراقي سرنگون شد و يک فانتوم از ايران آسيب ديد و برنگشت. يکي، دو ساعت بعد از حمله عراقي‌ها، حملات هوايي ايران شروع شد. روز دوم: اول مهرماه سال 1359 مصادف با دومين روز از جنگ تحميلي هشت ساله رژيم بعث عراق عليه کشور جمهوري اسلامي ايران است. در اين روز اتفاق‌ها و حمله‌هاي تخريب کننده‌اي اتفاق افتاد که مهمترين اتفاق دومين روز از پاييز آن سال، عمليات پرافتخار نيروي هوايي ارتش جمهوري اسلامي ايران عليه دشمن متجاوز با نام «کمان 99» بود. در اين روز، صدام در مصاحبه‌اي که در يکي از مناطق اشغالي جنوب کشور داشت، به سؤالات خبرنگاران پاسخ داد و با خيالي واهي گفت: «بقيه سوالات را حداکثر يک هفته ديگر در مصاحبه بعدي در تهران پاسخ خواهم داد.» در دومين روز حمله، دشمن پيشروي در خاک ايران را آغاز کرد. لشکر 92 زرهي اهواز گزارش داد: «حدود 200 تانک عراقي از شلمچه عبور کرد و به 6 کيلومتري خرمشهر رسيد. شهر زير آتش شديد قرار دارد، به طوري که حدود 100 نفر شهيد و مجروح شده‌اند.» نخستين طرح جنگي ايران، کمان 99 بود که نيروي هوايي ارتش ايران روي ميز گذاشت تا جواب حمله هوايي عراق را داده باشد. سحر اول مهر هواپيماهاي اف 14 ايران فضاي مرز هوايي ايران را از اروميه تا جزيره خارک پوشش مي‌دادند، بعد هواپيماهاي شکاري اف 14 و اف 5 پرواز مي‌کردند و هدف‌هايشان در خاک عراق را به آتش مي‌کشيدند. صبح اول مهر، 150 جنگنده ايراني در آسمان شهرهاي عراق به پرواز درآمدند، بربري، دلحامد و زنجاني از خلباناني بودند که تاسيسات نفتي اربيل، موصل و کرکوک را به آتش کشيدند. برخي هم به نيروي دريايي عراق در خليج فارس حمله کردند و برخي به تأسيسات بغداد و بصره. روز سوم: سومين روز از جنگ تحميلي رژيم بعث عراق عليه ايران در حالي شروع شد که حملات زميني و هوايي عراق افزايش يافته بود، در اين ميان مردم «ميمک» ايلام با رشادت و دلاوري اولين گروه از نيروهاي عراقي را به‌اسارت گرفتند. دوم مهرماه سال 1359، سومين روز جنگ تحميل‌شده و ناجوانمردانه رژيم بعث عراق عليه کشورمان بود که در اين روز حوادث مختلفي روي داد و برخي از شهرهاي جنوبي و غرب کشور محاصره شدند و در آستانه اشغال شدن قرار گرفتند، دوم مهرماهي که خبرهاي خوبي به گوش نمي‌رسيد، زيرا دشمن متجاوز تمام توان و قدرت خود را به مرحله اجرا درآورده بود تا انقلاب نوپاي ايران را زمين‌گير کند. روز دوم مهرماه، به دانشکده افسري نيروي زميني دستور داده شد که با تشکيل گردان‌هاي رزمي به خوزستان اعزام شوند. تعداد 731 دانشجو، 41 افسر و 24 درجه‌دار در سه گردان سازماندهي و به جنگ‌افزارهاي انفرادي، تيربار و آرپي‌جي7 مجهز و آماده مي‌شوند که در تاريخ سوم مهرماه از راه هوايي به اهواز اعزام شوند. با وجود افزايش فشارهاي زميني و هوايي دشمن و به‌کارگيري يگان‌هاي زرهي، به‌دليل مقاومت نيروهاي نظامي و مردمي، تلاش دشمن براي اشغال خرمشهر، محاصره آبادان و نزديکي به اهواز، ناکام ماند. روز چهارم: در سوم مهرماه سال 1359، چهارمين روز از جنگ تحميلي، برخي از شهرهاي جنوبي و جنوب غرب کشور در محاصره و آستانه سقوط قرار گرفتند. اما در اين ميان مردم مقاوم شهرها و عشاير بسيجي با سلاح و امکانات کم مقابل دشمن مقاومت کردند. روز چهارم جنگ در حالي شروع شده بود که اختلاف‌ها در چگونگي ادامه جنگ و به کارگيري نيروها بالا گرفته بود. بني‌صدر بر استفاده از ارتش و انجام عمليات کلاسيک تأکيد داشت و تلاش مي‌کرد خود را تنها حامي ارتش معرفي کند و از اين طريق، موقعيت خود را در داخل کشور تثبيت کند. اما در مقابل نظريه‌هاي او، نيروهاي خط امام(ره)، جنگ‌ها و جنگ افزارهاي کلاسيک را کافي نمي‌دانستند و خواهان استفاده از شيوه‌هاي انقلابي و نيروهاي مردمي عليه عراق بودند. از طرف ديگر هم، استراتژي جنگ سريع عراق، نيز آثار شکست خود را کم کم نشان مي‌داد و رژيم بعث که در طي سه روز گذشته به اهداف خود نرسيده بود و يک جنگ طولاني را پيش روي خود مي‌ديد، تلاش‌هاي گسترده جهت دريافت سلاح از شوروي و فرانسه مي‌کرد. به همين خاطر، «طارق عزيز»پس از ديدار از مسکو، بلافاصله براي ملاقات با «ژيسکاردستن» وارد فرانسه شد. در چهارمين روز از جنگ، تهاجم نيروهاي زميني عراق به خرمشهر و آبادان با آتش شديد توپخانه شروع شد. شدت آتش توپخانه به حدي بود که يکي از فرماندهان حاضر در منطقه اعلام کرده بود که اگر با حملات هوايي ارتش، توپخانه دشمن خاموش نشود، در مدت چند ساعت خرمشهر با خاک يکسان مي‌شود. 50 تانک که از اوايل صبح تا 78 کيلومتري خرمشهر رسيده بودند، توسط هواپيماهاي نيروي هوايي بمباران شده بودند. روز پنجم: چهارم مهرماه سال 59، پنجمين روز از جنگ رژيم بعثي و ويرانگر عراق به ميهن عزيز و انقلابي بود. در طي چهار روز گذشته برخي شهرهاي جنوبي کشور مثل خرمشهر و آبادان و شهرهاي غربي همچون سرپل ذهاب و قصر شيرين در آستانه سقوط قرار گرفتند و شهرهاي ديگر استان خوزستان، کرمانشاه و ايلام مورد هجوم حملات سنگين هوايي و زميني نيروهاي دشمن قرار گرفته بودند. شهرهاي ساحلي جنوب کشور نيز زير حملات هوايي هواپيماهاي دشمن بودند. اما در همين چند روز، نيروهاي زميني، هوايي و دريايي ارتش و نيروهاي سپاه و مردم بسيجي کشور با تمام قوا مقابل بعثي‌ها ايستادگي و دفاع کردند. نيروهاي هوايي ارتش نيز تاسيسات نفتي و مناطق مهمي از عراق را بمباران کردند. اما کمبود سلاح و مهمات در اين چند روز به چشم مي خورد ولي اين مسئله باعث سست شدن اراده غيورمردان ايران نبود. در روز پنجم جنگ، علاوه بر درگيري‌ها و حملات زميني، حملات هوايي بسياري نيز رخ داده بود. در همين روز در تهران، يک ميگ عراقي به پالايشگاه تهران حمله کرده بود که خساراتي نداشت و هواپيماي دشمن مورد اصابت قرار گرفت و نزديک کهريزک سقوط کرده بود. در بوشهر نيروي هوايي دو ميگ عراقي را سرنگون کرده بودند. در خارک يک ميگ و دو هواپيماي متجاوز سرنگون شدند. بعدازظهر همين روز، هواپيماهاي دشمن، بخشي از تأسيسات مجتمع پتروشيمي بندر امام خميني(ره) را آتش زده بودند. در آبادان حملات هوايي دشمن ادامه داشته و بخشي از تأسيسات نفتي مورد هدف قرار گرفته بود. در اهوا، مارون 1 و 2 بمباران و يک ميگ عراقي سقوط کرده بود. دو ميگ که هدف آنها بمباران پايگاه وحدتي دزفول بود توسط تيربارهاي پايگاه سرنگون شده بودند. دو ميگ، پالايشگاه کرمانشاه را بمباران کرده بودند. اطراف کاشان نيز بمباران شد که خساراتي نداشته است. يک ميگ دشمن نيز در قم سقوط کرده بود. ما را در کانال «آخرين خبر» دنبال کنيد