برای دیدن ستاره ها به کجای ایران سفر کنیم؟

کجارو/ ايران هميشه پر از بيابان‌هاي فراخ و کويرهاي پهناور و کوه‌هاي بلند بوده و به همين دليل طبيعي يکي از بهترين سرزمين‌هاي دنيا براي رصد آسمان و تماشاي اجرام آسماني به حساب آمده است. نام‌هاي درخشاني از دانشمندان نجوم و رياضي در تاريخ ما زياد ديده مي‌شوند. از آن روزهاي دور تاريخي تا امروز که آلاينده‌هاي نوري، زلالي آسمان را زائل کرده‌اند، ايران با مناطق تاريکش مکاني مناسب براي نجوم به ‌شمار مي‌رود. براي تماشاي زيبايي‌هاي آسمان و اجرام معلق در آن بايد از شهرهاي بزرگ فاصله بگيريم تا از آلودگي‌ها دور شويم. بعد از آن، بايد وضعيت آب و هوايي، زمان رصد و ابزار رصدي مناسب را هم در نظر بگيريد. معمولا قبل از هفتم هلال ماه و بعد از شب بيست و يکم، مي‌شود آسمان پرستاره را ديد. در شب‌هاي ديگر، نور ماه، ساعت‌هايي از شب، آسمان را روشن مي‌کند و اجازه تماشا نمي‌دهد. در شب‌هاي ابري هم تعداد زيادي از ستاره‌ها پشت ابرها پنهان مي‌شوند و به ‌چشم نمي‌آيند. در اين مقاله مکان‌هايي را معرفي مي‌کنيم که مي‌توانند يک پيشنهاد سفري خوب و پرخاطره براي ديدن ستارگان تلقي شوند. اگر منجم حرفه‌اي نيستيد و تلسکوپ نداريد براي رصد بهتر آسمان از دوربين استفاده کنيد. رصدخانه رادکان يکي از بهترين منطقه‌هايي که براي تماشاي اجرام آسماني مناسب است، در ۷۸ کيلومتري شمال غربي مشهد مقدس قرار دارد. تا چندين سال پيش همه فکر مي‌کردند اين برج که ميان دشتي بين کوه‌هاي هزارمسجد و بينالود قرار دارد، مقبره يکي از شاهان ايلخاني است، اما بعد از تحقيق در اسناد مختلف، مشخص شد برج رادکان نزديک روستايي به همين نام براي رصد آسمان ساخته شده است. برج تاريخي رادکان در بخش چناران، تنها برجي است که توانايي تعيين چهار فصل سال کبيسه و آغاز نوروز را دارد. گروه خواجه نصيرالدين طوسي در زمان وزارت او در دربار هلاکوخان اين برج را در ۱۳ فرسنگي مشهد بنا کردند. تاريخ منقوش روي کتيبه‌اي در برج سال ۶۶۰ هجري قمري را نشان مي‌دهد که هم‌زمان با پايان کار ساخت بناهاي وابسته به رصدخانه مراغه است. منطقه جلگه‌اي و معتدل رادکان در مسير راه شوسه قديمي مشهد به قوچان واقع شده است. اين شاخه از راه ابريشم از کنار رودخانه کشف رود مي‌گذشت. اگر خواستيد يک رصد موفق در کنار شاهکار معماري رياضي و نجوم ايران داشته باشيد، براي شب مي‌توانيد روي هماهنگي با مسئول دبستان روستاي رادکان حساب کنيد و براي استراحت و استفاده از سرويس بهداشتي به تنها مدرسه روستا برويد. منجمان زيادي از سراسر دنيا براي تماشاي انقلاب تابستاني و زمستاني پاي اين برج مي‌آيند و مردم روستا با حضور منجمان آماتور و حرفه‌اي آشنا هستند. اين برج درها و دريچه‌هايي دارد که انتخاب جاگذاري‌شان اتفاقي نيست. درها درست در راستاي طلوع يلدايي (آغاز زمستان) و غروب آغاز تابستان ساخته شده است. هنگام انقلاب‌ها نور خورشيد از دو در برج عمود مي‌تابد. سياره زحل و اجرام بسيار ديگري از اين برج قابل رصد است. براي سفر به مشهد و رصد ستارگان در رصدخانه رادکان، تور کوير گردي مشهد را مي‌توانيد در کجارو از فروشنده‌هاي معتبر مسافرتي به‌راحتي با پايين‌ترين قيمت خريداري کنيد. کاروانسراي قصر بهرام اگر ساکن پايتخت هستيد و مي‌خواهيد شبي را با رصد کردن ستاره‌ها بگذرانيد، سفر به قصر بهرام پيشنهاد مطلوبي است. اين مکان براي اهالي کاشان و اصفهان هم به راحتي قابل دسترس است. دور بودن از آلودگي‌هاي محيطي به‌خصوص آلودگي نوري شهرهاي بزرگ همچون تهران و کاشان باعث شده که اين منطقه آسماني پر ستاره را در اين شب‌ها به نمايش بگذارد. اين کاروانسرا در جنوب شرقي استان تهران و در پارک ملي کوير قرار دارد. براي رفتن به قصر بهرام و گذراندن يک شب تابستاني پرخاطره، نزديک‌ترين راه از مسير شهر ورامين به حساب مي‌آيد. از آنجا به روستاي قلعه بلند برويد که نزديک‌ترين روستا به ورودي پارک ملي کوير است. بعد از اين روستا به پاسگاه محيط‌باني مي‌رسيد که روي تابلويش نام پاسگاه محيط باني مبارکيه نوشته شده و اجازه ورود را بايد از محيط‌بانان سازمان حفاظت محيط زيست بگيريد. بعد از آن حدود ۶۰ کيلومتر در جاده خاکي، تپه‌ها، گياهان متنوع کويري و گله‌هاي شتر در قاب نگاه‌تان جا خوش مي‌کنند تا به کاروانسراي قصر بهرام برسيد. اين کاروانسرا در گذشته جزء اتراقگاه‌هاي جاده ابريشم به شمار مي‌رفت و امروزه محوطه‌اش پاتوق اهالي نجوم مقيم در شهرهاي تهران، اصفهان، ري و کاشان به حساب مي‌آيد. از اينجا دب اکبر، دب اصغر و بخشي از کهکشان راه شيري به وضوح قابل مشاهده است. چک ‌چک يزد يزد هم يکي از شهرهاي کويري است که آسمان زلالي دارد. گوشه‌اي دنج کنار کوير، روستاي چک چک قرار دارد که زرتشتيان مقدس مي‌دانند. در اين سرزمين علاوه بر آسماني تاريک و دور از آلودگي نوري مي‌توان ابنيه تاريخي متعددي را هم تماشا کرد. گرچه تابستان‌هاي کوير گرم و تفتان است اما چک چک منطقه‌اي است با کوه‌هاي سنگي زيبا که زيارتگاه و عبادتگاه زرتشتيان هم به حساب مي‌آيد و همين اعتقاد موجب شده هميشه سکوت و آرامش در منطقه جاري باشد. روستاي چک چک، آسمان پرستاره‌اي دارد که دليلش دور بودن از شهر بزرگ يزد است، اما به‌علت کوهستاني بودن، افق‌هاي اين منطقه کاملا بسته است و باعث مي‌شود رصدکنندگان ستاره‌هاي کويري، طلوع واقعي ستارگان را نبينند. ساعتي طول مي‌کشد تا ستاره‌ها از پشت کوه‌ها بالا بيايند و ديده شوند. براي رسيدن به اين روستا بايد از شهر يزد راه ميبد را در شمال غربي پيش بگيريد؛ حدود ۱۰ کيلومتر از اشکذر بگذريد تا از سه راهي خرانق به سوي اين روستا مسيرتان را تغيير دهيد. بعد از ۵۵ کيلومتر که نزديک خرانق شديد به سمت اردکان حرکت کنيد تا بعد از ۱۵ کيلومتر به چک چک برسيد. در اين راه بخش‌هايي از مسير، خاکي است، اما آسماني را که مي‌بينيد ارزشش را دارد. براي رفتن به اين کوير مي‌توانيد از آفرهاي تور يزد در کجارو استفاده کنيد و با قيمتي پايين، تور مورد نظرتان را از فروشنده‌هاي معتبر همکار تهيه کرده و در سريع‌ترين زمان به مقصدتان سفر کنيد. تخت سليمان تکاب آسمان تاريک و پرستاره مجموعه تخت سليمان مکاني جذاب براي اهل نجوم و تاريخ به حساب مي‌آيد. نام تخت سليمان که چهارمين اثر تاريخي ايراني ثبت شده در يونسکو به شمار مي‌آيد، بيش از ۶۰ بار در شاهنامه نوشته شده است. دور بودن از شهرهاي بزرگ، واقع شدن در يک دره و حضور بادهاي موسمي ملايم، هرگونه آلودگي را از آسمان اين منطقه دور نگه داشته تا ستارگان پرشمار، بهتر به چشم بيايند. تخت سليمان در ۴۵ کيلومتري شمال شرقي شهرستان تکاب قرار دارد. اگر از تهران يا مرکز و جنوب ايران قصد سفر به اين منطقه را داريد جاده بيجار به تکاب بهترين راه به حساب مي‌آيد. فاصله تهران به تکاب‌ - از مسير تهران، قزوين، زنجان، بيجار، تکاب - حدود ۵۵۰ کيلومتر است. راه دسترسي شهرهاي استان آذربايجان غربي، شرقي و اردبيل به اين شهر هم از مسير شاهين دژ به تکاب ميسر است. از تکاب به سوي شاهين دژ حرکت کنيد، بعد از پنج کيلومتر يک جاده از سمت راست جدا مي‌شود. اين جاده از کنار مزارع و باغ‌ها و روستاهاي زيبا عبور مي‌کند و بعد از روستاي شيرمرد جاده فرعي در سمت چپ قرار دارد. با پشت سر گذاشتن يک شيب تند سربالايي به مجموعه تخت سليمان مي‌رسيد که شامل درياچه، آتشکده و کوهي مشهور به زندان ديو است. اگر براي نجوم به مجموعه باستاني تخت سليمان رفتيد، براي ماندن يک روز اضافه هم برنامه‌ريزي کنيد تا بتوانيد آثار باستاني را ببينيد و در مجموعه آبگرم تني به آب بزنيد. چشمه‌هاي آب گرم تخت سليمان در درمان بيماري‌هاي مفصلي مفيد است و خستگي راه را از تن‌تان در مي‌کند. منطقه طالقان شهرهاي شمالي به دليلي آب و هواي مرطوب و باراني براي ديدار ستارگان مکان‌هاي دور از دسترسي به شمار مي‌روند. معمولا ابرها ستاره‌هاي آسمان را پشت خود پنهان مي‌کنند. اما اگر به آسمان صاف اين مناطق بعد از بارندگي بر بخوريد، آسمان پرستاره‌اي خواهيد يافت. مناطق کوهستاني که دور از شهرهاي بزرگ قرار دارند به دليل بادهاي زياد و افق هاي بسته، آسماني تاريک را به نمايش مي‌گذارند. بيشتر مناطق رصدي در مرکز ايران واقع شده و شهر کوهستاني طالقان يکي از شهرهاي شمالي ايران براي تماشاي آسمان به حساب مي‌آيد. مکاني که آسماني تاريک دارد و طبيعتي منحصر‌به‌فرد. رودخانه‌اي پر آب که سال‌ها است با سد خاکي خود بخشي از آب شرب شهر بزرگ تهران را تأمين مي‌کند. طالقان در ۳۰ کيلومتري شرق شهر قزوين قرار دارد و از شمال به رشته‌کوه‌هاي البرز منتهي مي‌شود. براي رسيدن به آنجا بايد تهران را به سوي غرب ترک کنيم. شهر طالقان را که به سوي شمال ترک کنيم در محدوده کوه‌هاي البرز مرکزي، روستاهاي متعددي وجود دارد که از فراز هر کدام مي‌توان آسماني زلال را به تماشا نشست. با توجه به بعد مسافت، طالقان يکي از مکان‌هاي تاريک نزديک پايتخت به شمار مي‌رود. ما را در کانال «آخرين خبر» دنبال کنيد