گوناگون/ ۷ کتابخانه باستانی افسانه ای!

تاريخ ما/ در دوران باستان هم کتابخانه هاي باشکوهي وجود داشته است. با تاريخ ما همراه شويد تا درباره ۷ کتابخانه باستاني افسانه اي! را بيشتر بدانيد. ۱.کتابخانه آشورباني‌پال قديمي ترين کتابخانه دنيا حدودا در قرن هفتم ق.م براي حاکم آشوري ، آشوربانيپال تاسيس شد. کتابخانه آشوربانيپال واقع در نينوا، عراق امروزي، شامل ۳۰۰۰۰ لوح خط ميخي مي باشد. موضوعات اين کتيبه ها ، اسناد بايگاني، طلسم هاي مذهبي و متون علمي مي باشد. و همچنين شامل چندين اثر ادبي از جمله حماسه گيلگمش مي شود. آشوربانيپال عاشق کتاب بود و اين کتابخانه را با آثار غارت شده از بابل و ساير سرزمين ها تاسيس کرد. باستان شناسان در اواسط قرن ۱۹، ويرانه هاي آن را کشف کردند و بيشتر آثار آن را در موزه بريتانيا، لندن نگه داري مي کنند. جالب اينجاست، اگرچه آشوربانيپال بيشتر آثارش را از طريق غارتگري بدست آورده بود، ولي همواره نگران دزدي بوده است. بر روي يکي از کتيبه هاي اين کتابخانه نوشته شده “اگر کسي چيزي بدزدد، خداوند سزايش را خواهد داد و نام او را از زمين محو خواهد کرد” ۲.کتابخانه اسکندريه پس از مرگ اسکندر مقدوني در ۳۲۳ ق.م، کنترل مصر به دست ژنرال سابق، بطليموس اول افتاد که به دنبال تاسيس يک مرکز يادگيري در شهر اسکندريه بود. در نتيجه کتابخانه اسکندريه را ساخت و به يک گوهر علمي در دنيا باستان تبديل شد. اين مکان در اوج خود شامل ۵۰۰۰۰۰ طومار از جنس پاپيروس بود که آثار ادبي، متون تاريخي ، قانوني، رياضي و علمي را در بر مي گرفت. کتابخانه و موسسات تحقيقاتي وابسته، دانشمندان سراسر مديترانه را به خود جذب مي کرد. آنها تحقيقات انجام ميدادند، ثبت مي گرفتند و از دولت دستمزد مي گرفتند. افرادي مثل استرابو، اقليدس و ارشميدس بين دانشگاهيان اين مکان حضور داشتند. رکود اين کتابخانه اسکندريه به ۴۸ ق.م باز مي گردد، زماني که ظاهرا به دليل آتشي که ژوليوس سزار در بندرگاه اسکندريه در طول جنگ عليه بطليموس هشتم روشن کرد، کتابخانه سوخت. البته محققان بر اين باورند که تا قرن ها بعد از آتش سوزي به کار خود ادامه داد. و نهايتا در ۲۷۰ ب.م به پايان رسيد. ۳.کتابخانه پرگاموم کتابخانه پرگاموم که در قرن سوم ق.م توسط اعضاي سلسله آتتاليد در ترکيه امروزي ساخته شد، روزگاري حدود ۲۰۰۰۰۰ طومار در خود جاي داده بود. اين مجموعه در معبد آتنا، الهه يوناني واقع بود که چهار اتاق داشت: سه تا براي کتابخانه و يکي براي ضيافت و جلسات دانشگاهي. اين کتابخانه در رقابت با کتابخانه اسکندريه بود و به همين دليل شهرت يافت. هر دو مکان در پي گردآوري کامل ترين مجموعه متون بودند. ۴.کتابخانه سلسوس در روم باستان بيش از ۱۲ کتابخانه وجود داشت و پايتخت تنها جايي نبود که ده ها مجموعه ادبي را در خود جاي داده بود. در ۱۲۰ ب.م، فرزند کنسول رومي ، تيبريوس ژوليوس سلسيوس ، يک کتابخانه در شهر افسوس (ترکيه امروزي) به ياد پدرش ساخت. نماي بيروني اين بنا ، ستون ها، پلکان و ۴ مجسمه خرد، فضل، هوش و دانش هنوز پابرجاست. فضاي داخلي کتابخانه سلسوس شامل يک اتاق مستطيل شکل و چندين سوله مي شده که حاوي قفسه هاي کتاب بوده است. در اين کتابخانه ۱۲۰۰۰ طومار وجود دارد ولي مهمترين ويژگي خود سلسوس است که در يک تابوت سنگ آهکي در اين مکان دفن شده است. ۵.کتابخانه شاهنشاهي قسطنتنيه مدت ها پس از فروپاشي روم غربي ، انديشه کلاسيک يونان و روم در قسطنتنيه، پايتخت امپراطوري بيزانس، شکوفا شد. اولين کتابخانه سلطنتي شهر در قرن چهارم ب.م ،تحت حاکميت کنستانتين کبير ساخته شد و در قرن پنجم ۱۲۰۰۰۰ طومار را در برمي گرفت. اندازه کتابخانه شاهنشاهي قسطنطنيه به خاطر بي توجهي و اتش سوزي کم و کم تر شد و در ۱۲۰۴ به دليل حمله ارتش صليبي ويران شد. ۶.خانه خرد شهر عراقي بغداد ، زماني يکي از مهمترين مراکز يادگيري و فرهنگي دنيا بود وشايد هيچ نهادي به اندازه خانه خرد کامل و بي نقص نبود. اين مکان اولين بار در اوايل قرن نهم ب.م، در طول سلطنت خلفاي عباسي تاسيس شد و در مرکز کتابخانه بزرگي بود که نسخه هاي خطي ايراني، هندي و يوناني در زمينه رياضيات، نجوم، علوم، پزشکي و فلسفه را دارا بود. اين کتاب ها منبعي براي دانشمندان خاورميانه بود که به خانه خرد مي آمدند تا متونش را مطالعه کنند و آن ها را به عربي ترجمه مي کردند. خوارزمي، رياضيدان و پدر جبر و الکيندي، فيلسوف عرب، از جمله دانشمنداني بودند که در اين کتابخانه به مطالعه مي پرداختند. خانه علم و خرد بغداد، براي چند صد سال به عنوان مرکز علمي و فکري دنياي اسلام پا برجا بود ولي در سال ۱۲۵۸، زمانيکه مغول ها بغداد را غارت کردند، با يک پايان مهيب روبرو شد. بر اساس افسانه ها به قدري در رود دجله کتاب ريخته شد، که از جوهر آن رنگ آب سياه شد! ۷.کتابخانه انجمن تراجان امپراطور تراجان، حدود ۱۱۲ ب.م، در قللب شهر روم اين کتابخانه چند منظوره را ساخت. اين انجمن شامل ميدان ها، بازارها، و معابد مذهبي مي شد و همچنين يکي از معروف ترين کتابخانه هاي روم باستان در آن قرار داشت. در اين کتابخانه دو بخش جداگانه وجود داشت: يکي آثار لاتين و ديگري متعلق به آثار يوناني بود. اتاق ها روبروي يک رواق بودند که ستون تراجان، که به افتخار موفقيت هاي نظامي او ساخته شده بود، در آنجا قرار داشت. هر دو بخش کتابخانه با ظرافت خاصي و با استفاده از سنگ هاي مرمر و گرانيت ساخته شده بودند، داراي ۲۰۰۰۰ طومار بود و يک اتاق مطالعه مرکزي هم داشت. مورخان مطمئن نيستند که دقيقا چه زماني اين کتابخانه دوگانه تراژان متوقف شد. ولي در برخي موارد گفته مي شود که حدود ۳۳۰ سال قدمت دارد و در قرن پنجم به فعاليت خود پايان داد. ما را در کانال «آخرين خبر» دنبال کنيد