احکام وسواس در اسلام

بيتوته/ با توجه به فتواي اغلب فقها که بر اساس مدارک و ادله توجيح شده، مطرح شده است وظيفه شخص وسواسي، بي توجهي به وسواس است؛ يعني هر جا در پاکيزگي يا طهارت چيزي به شک افتاد، بايد فرض را بر پاکيزگي بگذارد و عمل خود را به طور صحيح و بدون نگراني انجام دهد. اين قضيه تا آن جا پيش رفته که مي گويند اگر يقين فرد به نجاست و الودگي برسد، که براي بيشتر مردم چنين اتفاقي نمي افتد، يقين فرد وسواسي هيچ گونه ارزش و اعتباري ندارد بر او واجب است که فرض را بر پاکيزگي بگذارد. اگر شخصي به اين دستور عمل کند و در مواقع شک در نجاست يا پاکيزگي بنا را بر طهارت بگذارد، نزد خدا بلند مرتبه است هر چند که لباسي که به آن نماز خوانده يا غذايي که خورده، نجس باشد. به افراد وسواسي چه سفارشي شده است؟ به اين افراد وسواسي توصيه اکيد مي کنيم که در اسرع وقت نسبت به ترک اين عادت اقدام کرده تا از اين بيماري خلاص گردد و اين امر در دو مرحله انجام مي گردد: مرحله اول: بايد توجه داشته باشد که اين کار چه از نظر عقلي و چه از نظر شرعي، مذموم است چون شخص را از حالت اعتدال و استاندارد خود خارج مي کند و بدون اين که سودي داشته باشد يا خصلت پسنديده اي ايجاد کند، توانايي و نيروي انسان را به هدر مي دهد. وسواس در دين اسلام هرگز به عنوان پرهيزکاري عنوان نشده و در شرعيت دين مبين اسلام اين امر پسنديده اي نيست بلکه آن را نوعي اختلال يا بيماري در درک و فهم فرد مي دانند. اين بيماري ناشي از ضعف نفس و اراده مي باشد و همانطور که در احاديث و روايات ذکر شده، تسليم شدن در برابر وسوسه هاي شيطان رجيم اين امر را دو چندان کرده است. پس اگر آدمي به اين حقيقت پي ببرد، نوبت به اجراي مرحله دوم مي رسد. مرحله دوم: انسان بايد با تلاش و زحمت فراوان بتواند بر نفس خود غلبه کند و قدرت تصميم گيري را از عوامل نفسي خود گرفته و نگذارد شيطان او و ذهنش را بازي بگيرد. او بايد در تمامي کارها عزم راسخ داشته باشد تا خداوند به دليل اين وسوسه ها او را مورد سرزنش قرار ندهد. مثلا زماني که شک داشته باشد که آب قسمتي از بدنش رسيده است يا نه، در اين شرايط و شرايط مشابه، بايد فرض را بر رسيدن بگذارد و شک در نجاست را طهارت دانسته و به شک خود ادامه ندهد. اگر بي اعتنايي به اين شک ها را فرا گيرد، تصورات، تخيل يا خرافات خاموش مي گردد. با اين کار شيطان از او منصرف شده و او را به حال خود رها مي کند؛ با تبديل شدن به يک شخص درستکار و ميانه رو مي توانيد قدم در ميدان مبارزه با عمل گذاشته و مطمئن باشيد که اگر در اين ميدان قرار گيريد، به طور حتم و با ياري روز افزون خداوند، پيروز ميدان خواهيد گشت. خداوند کريم در اين باره مي فرمايد: "همانا کيد و حيله شيطان ضعيف است." در واقع احکام طهارت يا نجاست همان است که در رساله هاي علميه به آن اشاره شده. در حقيقت همه اشيا محکوم به طهارت هستند مگر آنان که اشاره به حکم نجاست دارند و انسان نيز به نجاست آن ها يقين حاصل کرده است. به اين صورت، رهايي از وسوسه و وسواس براي انسان به راحتي آب خوردن مي شود؛ اين به خوش ذوقي و سليقه شخصي آن ها مربوط است و اين که انقدر با ايمان و معتقد به اصول خدواندي باشد که هر چيز و هر کسي را نجس نداند. چرا که يقين پيدا کردن به نجاست در و ديوار يا هر چيز ديگري چندان آسان نيست. پس چگونه يک فرد مي تواند يقين پيدا کند؟ چگونه يک نفر مي تواند نجاست را مصري دانسته و تصور کند اگر فلان چيز نجس بود مي تواند نجاست را به وسايل اطرافش پراکنده کند و آن ها نيز نجس خطاب شوند؟ اين چگونه يقيني ست و علم رسيدن به يقيني است؟ کمي در اين رابطه تمرين کنيد و اين تمرين ها را مرتب تکرار کنيد تا به لطف خداوند بتوانيد از همه آن ها دست بکشيد. در روايت است که عبدالله بن سنان مي‌‌گويد در محضر امام صادق (عليه السلام) از شخصي ‌که در وضو و نماز مبتلا به وسواس بود نام بردم و گفتم: او شخص عاقلي ‌است، حضرت فرمودند: چگونه عاقلي ‌است که از شيطان اطاعت مي‌‌کند، عرض کردم چگونه از شيطان اطاعت مي‌‌کند؟ فرمودند: از او بپرسيد که دليل و ريشه اين حالتش چيست؟ قطعا مي گويد اين از حالات شيطان است. حکم اعتنا به احکامي که برخواسته از وسواس است از منظر ايت الله مکارم شيرازي عنوان گرديده که يقين پيدا کردن به مواردي که برخواسته از وسواس است، به طور يقين حرام است و بايد براي ترک آن، هر کاري صورت گيرد و ما مسئوليت آن را به گردن خواهيم گرفت. وسواس موجب بطلان وضو نمي شود؟ با اين که وسواس موجب هدر رفتن آب مي شود و اسراف کار گناهي است و عملي حرام شمرده مي شود اما وضو را باطل نمي کند و هيچ قانوني در دين مبين اسلام نمي تواند منکر آن شود. مگر اين که در شستن دست چپ دچار شک و ترديد شويد و آب اضافه اي براي آن مصرف کنيد که براي مسح سر شما را دچار ايراد يا مشکل کند. نماز فرد وسواسي چون تکرار و ازدياد در بيان اذکار در نماز مي تواند وسواس ناميده شده و نماز را حرام کند ( البته برخلاف تکرار معمولي و رايج در نماز که تمام نماز گزاران از آن تبعيت مي کنند) اين زيادي اذکار نماز را دچار اشکال مي نمايد. بايد سريعا براي رفع آن چاره اي انديشيد تا به بقيه اعمال روزمره شما آسيب وارد نکند. ما را در کانال «آخرين خبر» دنبال کنيد